U noći 16. maja 2025. godine, Ukrajina je izgubila još jedan borbeni avion F-16, treći priznati od strane zapada otkako su isporučili ovu platformu za jačanje Vazduhoplovstva Oružanih snaga Ukrajine (OSU). Vest je saopštilo Komandovanje vazduhoplovnih snaga Ukrajine putem Telegram kanala.
Incident se navodno dogodio oko 03:30, tokom misije presretanja ruske vazdušne ofanzive. Prema tvrdnjama Kijeva, pilot je uspeo da obori tri vazdušna cilja i dejstvovao je po četvrtom koristeći avionski top kada je na letelici došlo do tehničkog problema. U kritičnom trenutku, pilot je skrenuo avion daleko od naseljenog mesta kako bi izbegao civilne žrtve i uspešno se katapultirao.
Potom je brzo reagovala ukrajinska potraga i spasavanje, a pilot je evakuisan u “zadovoljavajućem stanju” – bez opasnosti po život. Posebna komisija već istražuje uzroke incidenta.
Ovo je treći priznati od strane zapada i Kijeva izgubljeni F-16 u ukrajinskoj službi.
Prvi incident desio se 26. avgusta 2024. godine kada je pilot Aleksej Mes (pozivni znak „Moonfish“) poginuo nakon što je navodno oborio tri krstareće rakete i jedan dron, najverovatnije pogođen “prijateljskom vatrom” ukrajinske PVO – iako to zvanično nije potvrđeno.
Drugi slučaj dogodio se 12. aprila 2025. godine, kada je pilot Pavel Ivanov poginuo, a njegov F-16 verovatno oboren ruskom raketom, prema podacima britanskog glasila BBC. Međutim, prema brojnim nezapadnim izvorima vesti, više od tri letelice je oboreno, a koliko tačno, verovatno nikada nećemo saznati.
Analitičari sa zapada ističu da ovakvi gubici dodatno opterećuju ionako ograničeni broj F-16 aviona i obučenih pilota u Ukrajini, što značajno utiče na operativnu sposobnost zemlje da odgovori na stalne ruske napade.
F-16 avioni koje je Ukrajina dobila od članica NATO-a – Danske, Holandije, Belgije i Norveške – počeli su da stižu u julu 2024. godine. Prema pisanju Forbes-a, do maja 2025. godine Ukrajina je primila oko 18 letelica.
Iako su F-16 borbeno sposobni i koriste se za presretanje ruskih raketa i dronova kao i za podršku kopnenim operacijama, njihova efikasnost ograničena je logističkim izazovima, nedostatkom obučenih pilota i stalnim rizicima od moćnih ruskih PVO sistema.
U svetlu ovih gubitaka, zapadni saveznici će se verovatno suočiti sa dodatnim pritiscima da preispitaju strategiju isporuke borbenih aviona Ukrajini, kao i taktike njihove upotrebe na visoko rizičnom frontu.
