Američka kompanija AeroVironment predstavila je na sajmu Eurosatory 2026 u Parizu novi laki kopneni robot TOM 50 RE, razvijen kroz podružnicu Telerob. Reč je o bespilotnom kopnenom vozilu namenjenom timovima za deaktiviranje bombi, specijalnim jedinicama, kopnenim snagama i policijskim specijalnim timovima.
Osnovna prednost sistema nije veličina, već upravo suprotno: TOM 50 RE težak je manje od 10 kilograma, pa može da se nosi u rancu i brzo rasporedi bez posebnog vozila ili većeg logističkog tima. Takva kategorija robota popunjava prostor između ručnog izviđanja i velikih platformi za neutralisanje eksplozivnih sredstava koje imaju snažnije manipulatore, ali traže više vremena, ljudi i prostora za upotrebu.
Robot je projektovan za rad u zgradama, hodnicima, podrumima, tunelima, stepeništima, urbanim zonama i drugim prostorima gde je ulazak čoveka rizičan zbog eksplozivnih naprava, zamki, nepoznatog rasporeda prostorija ili mogućeg kontakta sa protivnikom.
Mali robot za opasne prostore
TOM 50 RE ima sistem za penjanje uz stepenice i dodatke koji mu omogućavaju kretanje po neravnom terenu i zatvorenim prostorima. To ga čini korisnim za zadatke neutralisanja eksplozivnih sredstava u realnim uslovima: kroz vrata, preko pragova, po stepenicama, pored ruševina i kroz uske prolaze.
Prema podacima kompanije, robot ima izdržljivost do pet sati i može da nosi korisni teret do pet kilograma. U taj teret mogu ulaziti senzori, alati za deaktiviranje, ometači, specijalizovani moduli ili tereti koji se ispuštaju u blizini sumnjive naprave.
Sistem podržava četiri osnovne uloge. Prva je početno izviđanje nepoznatog prostora. Druga je praćenje misije uz mapiranje okruženja. Treća je deaktiviranje eksplozivnih pretnji pomoću modularnih ometača ili tereta. Četvrta je operativna podrška, gde robot može da služi kao dodatna senzorska platforma ili komunikacioni relej.
Mapiranje bez satelitskog signala
Jedna od ključnih funkcija je istovremena lokalizacija i mapiranje. To omogućava robotu da se kreće kroz prostor bez GPS signala i istovremeno pravi digitalnu mapu okruženja.
Ova sposobnost posebno je važna u višespratnim zgradama, podzemnim strukturama, industrijskim objektima i gustim urbanim zonama. Satelitska navigacija u takvim uslovima često nije dostupna, a operateru nije dovoljna samo slika sa kamere. Digitalna mapa omogućava označavanje vrata, stepeništa, sumnjivih predmeta, prolaza, prepreka ili mogućih tačaka opasnosti.
Podaci sa mape mogu se izvoziti i koristiti za neposrednu obaveštajnu procenu ili planiranje sledeće faze misije. Za tim zadužen za neutralisanje eksplozivnih sredstava to može značiti preciznije razumevanje gde se nalazi sumnjivi paket ili improvizovana eksplozivna naprava. Za specijalne jedinice, mapa može pomoći pri planiranju ulaska, kretanja i rasporeda tima u objektu.
Kamere, infracrveni režim i mrežna uloga
TOM 50 RE koristi četiri kamere visoke rezolucije sa širokim uglom i infracrvenim mogućnostima. One pružaju pokrivenost od 360 stepeni danju, noću i u uslovima slabe vidljivosti.
Takvo rešenje smanjuje problem mrtvih uglova. U zatvorenim prostorima pretnja ne mora biti ispred robota. Može biti iza vrata, bočno, iza prepreke ili u prostoru kroz koji je robot već prošao. Šira pokrivenost pomaže operateru da ne zavisi samo od prednje kamere.
Robot koristi IP-mesh radio arhitekturu, namenjenu otpornijoj komunikaciji u složenom okruženju. Može da radi i kao mobilni repetitor, produžavajući vezu za timove koji deluju duboko u objektima, podrumima ili prostorima sa debelim zidovima.
Modularni interfejs omogućava integraciju različitih korisnih tereta, uključujući napredne kamere, alate za uklanjanje eksplozivnih sredstava i druge senzore. Sistemom se upravlja preko specifičnog AV Halo softvera, uz Tomahawk Grip ili Robo komandno-kontrolne sisteme, što omogućava koordinaciju sa drugim kompatabilnim bespilotnim sredstvima AeroVironment infrastrukture.
Podsetimo, kompanija AeroVironment, inače poznata po kamikaza dronovima Switchblade i izviđačkim bespilotnim letelicama Puma, snabdeva između ostalog i Oružane snage Ukrajine. Stoga, vrlo je verovatno da je samo pitanje trenutka kada će se ovi mali kopneni roboti testirati na prvoj liniji fronta.
