Jemenski pokret Ansar Alah izveo je jednu od svojih najvećih operacija poslednjih godina i za svega nekoliko dana promenio stanje duž velikog dela zapadne obale Jemena. Snage Huta zauzele su strateški lučki grad Moku, probile odbrambene položaje jedinica koje podržava Saudijska Arabija i nastavile napredovanje prema jugu.
Istovremeno je izvedena operacija na ostrvima južnog Crvenog mora, gde su snage Ansar Alaha uspostavile kontrolu nad više položaja neposredno uz pomorske pravce koji vode ka Bab el-Mandebu. Kopneno i pomorsko napredovanje odvijalo se paralelno, uz upotrebu raketa, dronova, artiljerije i desantnih plovila.
Vladine snage su u početku tvrdile da su zaustavile ofanzivu i povratile deo izgubljenih položaja. Pojačanja su slata prema Moki, uključujući jedinice Brigade džinova. Odbrambena linija ipak nije izdržala pritisak. Do 10. septembra veliki deo položaja duž zapadne obale bio je napušten. Povlačenje je ostavilo Hute u njihovom najjačem položaju prema Bab el-Mandebu od početka rata u Jemenu.
Pad Moke posle devet godina
Huti su 10. septembra preuzeli kontrolu nad Mokom, lučkim gradom koji su snage međunarodno priznate jemenske vlade držale od 2017. godine.
Povlačenje je zahvatilo i položaje oko Hajsa, el-Havkhe i okolnih područja, dok su se jedinice povezane sa Predsedničkim savetom za rukovođenje, uključujući Nacionalni otpor Tareka Saleha, pomerile prema području Dubaba.
Tokom ofanzive zauzeto je približno 2.600 kvadratnih kilometara teritorije. Napredovanje je obuhvatilo Moku, Hajs, el-Havkhu i područja koja povezuju zapadni Taiz sa obalom Crvenog mora.
Operacija je počela 3. septembra udarom preko zapadnog dela provincije Taiz i južnog dela Al-Hudajde. Jedan od glavnih ciljeva bio je priobalni put snabdevanja između Taiza i Moke, čijim presecanjem su vladini položaji duž obale postali znatno teži za održavanje.
Snage Ansar Alaha napredovale su preko Makbane, Al-Kadahua, Džabal Habašija i Mavze, kao i područja vojnog logora Halid ibn al-Valid.
Istovremeni napad na ostrva Crvenog mora
Dok se odbrana na kopnu povlačila, Huti su izveli kombinovanu operaciju prema ostrvima u južnom Crvenom moru.
Prema vojnim izvorima, jurišne grupe Ansar Alaha koristile su raketne udare i desantna plovila, nakon čega su zauzele Džabal Zukar i okolni arhipelag. Pod kontrolu Huta dospela su ostrva Abu Ali, Haniš el-Kabir, Haniš el-Sagir, Su’ul Haniš i el-Mamalih.
Nakon toga njihove snage nastavile su napredovanje i na kopnenom delu obale. Jedinice povezane sa saudijskom koalicijom izbačene su iz vojne baze al-Omari, oko deset kilometara severoistočno od Zubaba i približno 30 kilometara severno od obale.
Time su se kopnena i ostrvska osvajanja spojila u širu zonu pritiska prema južnom ulazu u Crveno more.
Bab el-Mandeb sve bliže položajima Ansar Alaha
Moka, Dubab, baza al-Omari i ostrva Haniš nalaze se u neposrednoj blizini Bab el-Mandeba, moreuza kroz koji prolazi jedan od najvažnijih svetskih pomorskih pravaca između Crvenog mora i Adenskog zaliva.
Kontrola nad ostrvima omogućava Hutima da na njima rasporede radarske sisteme, protivbrodske rakete i lansirne položaje za dronove avionskog tipa. Takva infrastruktura proširuje mogućnost osmatranja i dejstva prema trgovačkim i ratnim brodovima koji prolaze južnim Crvenim morem.
Gubitak baze al-Omari dodatno smanjuje mogućnost snaga koje podržava Saudijska Arabija da sa kopna ometaju operacije Ansar Alaha prema moru.
Istovremeno se otvara širi prostor za pomorsko snabdevanje Huta i prebacivanje opreme prema njihovim položajima duž obale.
Saudijska koalicija nije uspela da zadrži liniju
Snage koje podržava Saudijska Arabija u prvim danima ofanzive objavljivale su da je napredovanje Huta zaustavljeno. Vladini mediji izveštavali su o kontranapadima zapadno od Taiza i najavljivali dolazak dodatnih jedinica na front kod Moke.
Do 10. septembra pokazalo se da ti pokušaji nisu stabilizovali front. Odbrana je počela da popušta duž šireg pojasa obale, a povlačenje iz Moke povuklo je za sobom napuštanje još nekoliko položaja.
Gubitak grada predstavlja posebno težak udar za Predsednički savet za rukovođenje i formacije koje su godinama održavale kontrolu nad zapadnom obalom uz podršku Saudijske Arabije.
Moka je bila jedno od njihovih najvažnijih uporišta prema Crvenom moru, dok su obalski položaji služili kao odbrambeni pojas prema Bab el-Mandebu.
Sa zauzimanjem grada, baze al-Omari i ostrva južnog Crvenog mora, Huti su istovremeno proširili teritoriju pod svojom kontrolom i približili svoje raketne, bespilotne i izviđačke kapacitete jednom od najprometnijih pomorskih prolaza na svetu.
