Kina je završila prvu fazu velikog građevinskog projekta na spornom grebenu u Južnom kineskom moru, gde je za nekoliko meseci stvorena nova kopnena površina sa infrastrukturom koja bi u budućnosti mogla dobiti i vazduhoplovnu funkciju.
Prema analizi satelitskih snimaka koje su objavili američki i regionalni mediji, Peking je na grebenu Antilope, poznatom u Kini kao Lingjang, izvršio obimne radove nasipanja i proširenja terena. Izgrađeni su pristanište, dubokovodna luka i niz drugih objekata, dok ukupna površina novog zemljišta sada obuhvata gotovo šest kilometara dužine.
Greben Antilope nalazi se u okviru Paracelskog arhipelaga, područja na koje pravo polažu Kina i Vijetnam. Peking trenutno kontroliše čitav arhipelag, dok druge države osporavaju kineske teritorijalne zahteve u širem Južnom kineskom moru.
Najveću pažnju na zapadu izazvala je mogućnost da nova infrastruktura bude iskorišćena za izgradnju piste, čime bi Kina dobila još jednu tačku za operacije avijacije u jednom od najspornijih pomorskih područja sveta.
Satelitski snimci otkrivaju prostor za buduću pistu
Analize satelitskih snimaka kompanije Vantar (nekada Maxar) ukazuju da je deo nove obale već oblikovan na način koji bi mogao da omogući izgradnju aerodromske infrastrukture.
Prema procenama zasnovanim na snimcima, pripremljena površina trenutno je široka oko 1.300 metara, dok bi konačni projekat mogao uključiti proširenje na približno 3.000 metara. Takva dužina bila bi dovoljna za prihvat velikog broja savremenih borbenih aviona, uključujući lovce i određene tipove vojnih transportnih letelica.
Posebnu pažnju privukla je činjenica da širina trenutne pripremljene zone iznosi oko 55 metara, što odgovara dimenzijama pista koje je Kina ranije izgradila na drugim veštačkim ostrvima u Južnom kineskom moru, posebno u oblasti Spratli ostrva.
Kineska Narodnooslobodilačka armija već koristi nekoliko velikih veštačkih ostrva u Spratlima, gde su izgrađene piste, hangari, radarski položaji i druga infrastruktura. Najpoznatiji primeri nalaze se na grebenima Fiery Cross, Subi i Mischief, gde su objekti poslednjih godina značajno prošireni.
Peking tvrdi da je projekat civilne namene
Kineske vlasti nisu zvanično potvrdile da se na grebenu Antilope gradi vojni objekat. Peking navodi da će nova infrastruktura imati civilnu namenu, uključujući meteorološka osmatranja, naučna istraživanja, pomorsku bezbednost i druge aktivnosti.
Kina već godinama ističe da su njeni objekti u Južnom kineskom moru namenjeni zaštiti plovidbe i pružanju javnih usluga. Istovremeno, druge države i zapadni analitičari ukazuju da infrastruktura poput dugih pista, luka i radarskih sistema može imati i značajnu vojnu vrednost.
Slična situacija već je viđena na ranije izgrađenim kineskim veštačkim ostrvima. Američki izvori napominju da objekti koji su u početku predstavljani kao civilni ili istraživački centri kasnije su dobili dodatne kapacitete za vojnu upotrebu, uključujući razmeštaj aviona, brodova i sistema za osmatranje.
Nova tačka pritiska u Južnom kineskom moru
Južno kinesko more predstavlja jedno od najvažnijih pomorskih područja na svetu. Kroz njega prolaze ključni trgovački putevi, a istovremeno je bogato ribljim resursima i potencijalnim nalazištima energenata.
Kina polaže pravo na veliki deo ovog prostora kroz takozvanu liniju od devet crta, dok Filipini, Vijetnam, Malezija i Brunej osporavaju deo tih zahteva. Međunarodni sud u Hagu je 2016. godine odbacio pravni osnov kineskih širokih teritorijalnih zahteva u slučaju koji su pokrenuli Filipini, ali Peking tu odluku nije prihvatio.
Zbog toga se Južno kinesko more poslednjih godina pretvorilo u prostor stalnog nadmetanja kineskih pomorskih i vazdušnih snaga sa američkim i savezničkim snagama.
Američka mornarica redovno sprovodi operacije slobode plovidbe u ovom području, dok Kina takve misije opisuje kao provokaciju i narušavanje svog suvereniteta.
Uticaj na odnos snaga prema Tajvanu
Razvoj infrastrukture na novom veštačkom ostrvu posmatra se i kroz širi kontekst odnosa između Kine i secesionističkog Tajvana.
Očekivano, zapadni analitičari smatraju da bi dodatne baze i logističke tačke u Južnom kineskom moru mogle povećati sposobnost Pekinga da kontroliše pomorske i vazdušne pravce u slučaju ozbiljne krize oko Tajvana.
Pitanje Tajvana ostaje jedno od najosetljivijih međunarodnih pitanja, jer ostrvo funkcioniše kao zaseban politički sistem sa sopstvenim institucijama i vojskom, ali ga Ujedinjene nacije i 94% država sveta ne tretiraju kao nezavisnu državu, već priznaju Narodnu Republiku Kinu kao jedinu predstavnicu Kine.
Upravo zato, kineske vlasti odbacuju tvrdnje da pripremaju vojnu akciju i navode da je njihov cilj zaštita teritorijalnih interesa i sprečavanje stranog vojnog pritiska u sopstvenom okruženju.
Sjedinjene Države i njihovi saveznici poslednjih godina povećavaju prisustvo u ovom kineskom regionu, dok Kina nastavlja modernizaciju mornarice, vazduhoplovstva i mreže vojnih objekata. Podsetimo, dana 26. aprila 2025. godine kineske vojne snage zauzele su ostrvo Send-Kej, koje se nalazi na severozapadu grebena Tizard u Južnom kineskom moru i koje je prethodno bilo pod kontrolom Vijetnama.
Izgradnja na grebenu Antilope zato predstavlja još jedan primer šire strategije Pekinga da dugoročnim infrastrukturnim projektima učvrsti svoje prisustvo u spornim vodama. Da li će nova površina ostati civilni objekat ili će vremenom dobiti i vojne funkcije, zavisiće od narednih faza izgradnje i odluka kineskih vlasti.
Kina ce u sledecih nekoliko godina ekonomski progutati kao predjelo Tajvan, EU za dorucak, a za rucak ce im biti USA i ceo svet ce ziveti po kineskim pravilima i sa kineskim proizvodima koji nece imati zapadne konkurencije, sto znaci imacemo na raspolaganju samo kineske jeftine proizvode jeftinog kvaliteta. Naviknite se na realije- Zivi brzo, umri mlad i…, kao sto rece Bogi.