Kineska analiza udara SAD na Iran: Da li operacija otkriva ograničenja nosača aviona?

U kineskim nezvaničnim analitičkim krugovima pojavila se procena prve faze američke operacije protiv Irana, sa posebnim fokusom na sastav udarnih snaga, operativnu geometriju i strateške implikacije za potencijalni sukob velikih sila.

Prema toj analizi nastaloj na osnovu fotografija i video snimaka koje je američka Centralna komanda podelila i koji kruže mrežama, početni borbeni talas činili su:

• F-35 u tzv. „čistom režimu“, bez spoljne municije ispod krila, što sugeriše prioritet smanjenog radarskog odraza u odnosu na maksimalni udarni kapacitet.
• F/A-18 opremljeni sa 2x JDAM ili JSOW, 2x AIM-9X, 2x AIM-120 i 2 spoljašnja rezervoara goriva.
• F-15E u ulozi „kamiona bombardera“, odnosno platforme za nošenje većeg broja vođenih bombi.

Prema dostupnim informacijama, nosač aviona USS Abraham Lincoln nalazio se oko 800 kilometara od iranske obale tokom operacije.

Oslanjanje na nosače aviona i ograničenja krstarećih raketa

Kineski analitičar iz ove konfiguracije izvodi zaključak da se većina američkih udara i dalje oslanja na nosače aviona kao primarnu platformu za projekciju sile. Tvrdi se da SAD nemaju dovoljan broj krstarećih raketa za dugotrajno i isplativo gađanje većih ciljeva poput Irana bez intenzivne upotrebe nosača.

Drugim rečima, umesto masovnog lansiranja projektila sa velikih udaljenosti, američka doktrina i dalje zahteva relativno približavanje udarnih grupa kako bi se omogućio dovoljan broj dnevnih izleta i efekat saturacije.

Elektronsko ratovanje i oprez prema iranskoj PVO

Analiza takođe naglašava da su SAD, uprkos prethodnim udarima na iransku protivvazdušnu odbranu, i dalje ozbiljno računale sa preostalim PVO kapacitetima Irana.

Posebno se ističe oslanjanje na sposobnosti elektronskog ratovanja EA-18G Growler i odluka da F-35 polete u „čistoj“ konfiguraciji, sa smanjenim korisnim teretom, ali maksimalnom stealth zaštitom.

Prema tumačenju kineskog analitičara, to ukazuje da Vašington nije smatrao da je iranska PVO u potpunosti neutralisana i da je i dalje postojao realan rizik za američke letelice.

Operativni radijus i koncept saturacije

Jedan od centralnih argumenata analize odnosi se na domet. Navodi se da američke udarne grupe nosača moraju da ostanu unutar približno 1.000 kilometara od ciljeva kako bi mogle da generišu dovoljan broj izleta za napade saturacije.

Saturacija, u ovom kontekstu, podrazumeva lansiranje dovoljnog broja projektila i vođenih bombi u kratkom vremenskom periodu kako bi se probila protivnička odbrana.

Ako nosač mora da operiše unutar tog radijusa, postavlja se pitanje šta bi se dogodilo u scenariju gde protivnik ima sposobnost da ga drži na znatno većoj udaljenosti.

Implicitno poređenje sa Kinom i A2AD strategijom

Analitičar zaključuje da bi sila poput Kine, koja razvija sposobnost da američke udarne grupe drži na udaljenosti od 2.000 kilometara ili više, mogla značajno da ograniči američku sposobnost za izvođenje napada saturacije.

To je suština kineske A2AD strategije, odnosno koncepta anti-access/area denial. Cilj je onemogućiti ili značajno otežati pristup protivničkim snagama ključnim zonama operacija, koristeći kombinaciju balističkih i krstarećih raketa, podmornica, vazduhoplovstva i slojevite protivvazdušne odbrane.

Prema toj logici, ako američki nosači aviona ne mogu bezbedno da operišu unutar 1.000 kilometara od cilja, njihova sposobnost da generišu intenzivne udarne talase postaje ograničena, što bi u potencijalnom sukobu u Istočnoj Aziji ili Zapadnom Pacifiku imalo strateške posledice.

Koliko je takav zaključak utemeljen?

Važno je naglasiti da je reč o analitičkom tumačenju, a ne o zvaničnoj kineskoj doktrini. Američka vojska paralelno razvija sopstvene koncepte za operacije na većim udaljenostima, uključujući nove krstareće rakete, hipersonične sisteme i bespilotne platforme.

Ipak, sama činjenica da se operacija protiv Irana posmatra kao „studija slučaja“ za potencijalni sukob velikih sila pokazuje koliko savremene regionalne operacije imaju globalnu stratešku dimenziju.

U tom smislu, kineski analitičar operaciju protiv Irana ne vidi samo kao regionalni sukob, već kao indikator načina na koji SAD trenutno projektuju silu — i kao argument u prilog daljem razvoju kineske A2AD strategije.

Zaključak analize je jasan: ako američka projekcija sile zavisi od približavanja nosača unutar operativnog radijusa, onda sposobnost da se ti nosači drže pod stalnom pretnjom sa velikih udaljenosti postaje ključni element ravnoteže moći u Indo-Pacifiku.