Američki satelitski snimci pružili su prvi jasan uvid u ono što analitičari ocenjuju kao prvi primerak kineske nuklearne napadne podmornice sledeće generacije Tip 09V (095), poznate i pod oznakom 095. Plovilo je primećeno u brodogradilištu Bohai u gradu Huludao, ključnom centru za izgradnju kineskih nuklearnih podmornica, gde je nedavno premešteno u lansirni prostor.
U početku su rani satelitski snimci sugerisali da je reč o još jednoj unapređenoj verziji podmornice Tip 093B. Međutim, snimci veće rezolucije kasnije su pokazali karakteristike koje ukazuju na potpuno novu klasu. Pojava ove podmornice dolazi u trenutku kada Kina istovremeno nastavlja proizvodnju ranijih varijanti i proširuje infrastrukturu u brodogradilištu Bohai, što upućuje na dugoročno i sistematsko ulaganje u podmorske nuklearne kapacitete.
Prema analizi sajta Naval News, nova podmornica je po dužini slična prethodnoj porodici Tip 09III, procenjene dužine između 110 i 115 metara, ali je primetno šira. Širina trupa procenjuje se na 12 do 13 metara, što bi moglo značajno povećati podvodni deplasman na oko 9.000 do 10.000 tona, u poređenju sa približno 7.000 tona kod ranijih podmornica klase Šang. To ukazuje na značajno povećanje unutrašnje zapremine i potencijal za integraciju dodatnih sistema ili većeg naoružanja.
Jedna od najuočljivijih promena jeste konfiguracija krmenog kormila u obliku slova X. Ovo je prvi put da se takav raspored pojavljuje na kineskoj nuklearnoj podmornici. Ovakvo rešenje se u teoriji povezuje sa boljom upravljivošću i smanjenim hidrodinamičkim otporom, ali zahteva preciznije upravljanje i kompleksniji sistem kontrole. Takođe su primećene uvlačive ronilačke ravni montirane na trupu, umesto na jedru, što predstavlja odstupanje od ranijih kineskih dizajna.
The first Chinese new-generation Type 095 nuclear-powered attack submarine appears at Bohai. It features a wider beam, an x-rudder, and pump-jet propulsion.https://t.co/WnU0iaH7mG pic.twitter.com/rLRUdAcucg
— Fay (@FaySue6) February 12, 2026
Postoje indicije da bi Tip 09V mogao predstavljati strukturni zaokret ka jednotrupnom ili hibridnom dizajnu, za razliku od tradicionalnog dvotrupnog rasporeda koji je Kina ranije koristila. Analiza ukazuje na višu vodenu liniju i smanjenu rezervnu plovnost, što može biti posledica drugačijeg rasporeda unutrašnjih sekcija. Jednotrupni koncept omogućava veći upotrebljivi prostor, ali zahteva preciznije hidrodinamičko oblikovanje i naprednije inženjerske standarde.
Satelitske fotografije pokazuju nedovršen i otvoren deo iza jedra, za koji se pretpostavlja da bi mogao da primi sistem za vertikalno lansiranje raketa, slično rešenjima viđenim kod podmornica Tip 09IIIB. Međutim, plovilo je još u fazi izgradnje, pa nije moguće sa sigurnošću potvrditi konačnu konfiguraciju. Moguće je da se u tom delu trenutno izvode radovi vezani za reaktor ili druge ključne sisteme.
Detalji o pogonu nisu vidljivi, ali zapadni analitičari očekuju upotrebu sistema pumpa-mlaz, koji se sve češće povezuje sa modernim kineskim podmornicama. Takav sistem bi mogao doprineti smanjenju akustičnog potpisa, što je ključno za preživljavanje u savremenom podvodnom ratovanju.
Časopis The Diplomat navodi da se Tip 09V smatra dizajnom bez direktnog presedana u kineskoj floti, sa ciljem da nadmaši sposobnosti porodice 09III. Među spekulacijama koje kruže u stručnim krugovima pominje se prečnik trupa pod pritiskom od oko 12 metara, kao i mogućnost upotrebe nuklearnog reaktora sa prirodnom cirkulacijom, što bi moglo smanjiti buku i povećati pouzdanost. Ipak, ovi podaci nisu potvrđeni i ostaju u domenu procena.
I also note, that a relatively large pressure hull (~12m), X-rudders, pumpjet, hull diving planes, are some key outward features for 09V rumoured years ago (pic 1, my spartan sketch 3 years ago), and also common with some visions of future SSNs like SSN(X), SSN-AUKUS (pic 2, 3). https://t.co/woBjlvfwTn pic.twitter.com/G5WjB5sR7K
— Rick Joe (@RickJoe_PLA) February 13, 2026
Očekuje se da bi nova klasa mogla uključivati modernije sonarne sisteme, napredne tehnologije utišavanja i eventualno rekonfigurisane torpedne cevi. Međutim, zbog visokog stepena tajnosti kineskih podmorničkih programa, konkretni tehnički podaci nisu dostupni. Diplomat naglašava da procene o akustičnim performansama, konfiguraciji pogona i tačnom naoružanju treba posmatrati oprezno.
Važno je i to što se po dostupnim indikatorima Tip 09V pre svega posmatra kao platforma za vrhunsko podvodno ratovanje, a ne primarno kao nosač krstarećih raketa. To sugeriše da je fokus stavljen na lovačko-napadnu ulogu i borbu protiv drugih podmornica i površinskih brodova.
Razvoj Tipa 09V poklapa se sa proširenjem kapaciteta brodogradilišta Bohai. Još od 2019. godine zabeleženi su radovi na povećanju broja proizvodnih pozicija sposobnih za istovremenu izgradnju više nuklearnih podmornica. Satelitski snimci poslednjih godina pokazuju kontinuirano lansiranje unapređenih verzija Tip 09IIIB, što ukazuje na održiv tempo proizvodnje.
Iako gotovo svi tehnički detalji o Tipu 09V ostaju nepoznati, kombinacija šireg trupa, nove konfiguracije upravljačkih površina i verovatne integracije naprednih pogonskih i raketnih sistema ukazuje na generacijsku promenu u razvoju kineskih napadnih podmornica. Dugoročni uticaj ovog programa zavisiće od realnih performansi, brzine proizvodnje i tempa uvođenja novih plovila u operativnu upotrebu.
Napomenimo samo da su sve ovde prenete pretpostavke isključivo navedenih zapadnih stručnjaka. Kina nikada nije zvanično objavila oznaku „Tip 095“ ili „Tip 09V“, te oznake dolaze isključivo iz zapadnih procena. Ne postoji ni jedan javni kineski dokument koji potvrđuje taj naziv, broj projekta ili bilo koju drugu internu oznaku. Zapadni izvori koriste ove oznake zato što im treba konzistentan način klasifikacije u analizama. Ovu vrstu podmornica do sada smo pomenuli tek u nekoliko navrata, a u kontekstu mogućeg pandana američkim klasama Virginia i Seawolf.
