Front u Zaporožju se raspada dok EU ubrzava pripreme za direktan rat – Moskva upozorava na francusku intervenciju

Ukrajinska odbrana na jugu i jugoistoku zemlje ulazi u novu fazu sloma. Trećeg decembra ruska vojska je zauzela još jedno naselje blizu strateški važnog Guljajpolja i ostvarila dodatne dobitke kod Stepnogorska zapadno od Zaporožja, što pokazuje da se pritisak na ukrajinske linije ubrzano povećava.

Rusko Ministarstvo odbrane objavilo je da je 38. gardijska motorizovana brigada 35. kombinovane armije, deo grupe Vostok, zauzela naselje Červonoje, poznato i kao Visoke, istočno od Guljajpolja. U saopštenju je naglašeno da su ukrajinske snage izgubile deset komada vojne opreme i određeni broj vojnika tokom borbi.

Prema istom izvoru, obezbeđena je površina od 12 kvadratnih kilometara, uključujući naselje i njegovu okolinu. Ministarstvo je navelo da oslobađanje tog područja otvara ruskim snagama put ka pravcu Guljajpolja i znatno otežava Kijevu da odbrani taj sektor.

Video snimci sa terena prikazuju intenzivnu upotrebu ruskih vođenih klizećih bombi opremljenih UMPK kompletima, koje su dejstvovale po ukrajinskim položajima u naselju. Paralelno sa tim, grupa Vostok ostvarila je dodatne dobitke duž reke Hajčur severno od Guljajpolja.

Ruske trupe ušle su u Varvarivku i učvrstile položaje u severnom delu naselja, poslednjem ukrajinskom uporištu pre samog grada. Ukrajinske snage verovatno neće moći da ga zadrže još dugo, dok se borbe oko istočnih i južnih delova Guljajpolja već vode unutar samog grada. Procene govore da bi Guljajpole moglo pasti u narednim mesecima.

Na zapadu Zaporoške oblasti ruske snage se brzo razvijaju oko Stepnogorska, gde je probijena ukrajinska odbrana. Većina naselja je pod ruskom kontrolom, iako se ukrajinski vojnici još bore u centralnoj zoni. Istočno i jugoistočno od Stepnogorska grupa Vostok proširila je svoju kontrolu na više od 10,5 kvadratnih kilometara. Borbe bi mogle biti okončane u roku od nekoliko nedelja, nakon čega bi se ruski napredak verovatno usmerio ka Primorskom na obali Dnjepra.

Ovi događaji jasno ukazuju da se ukrajinska vojska suočava sa ozbiljnim problemima u Zaporožju, kako logističkim tako i kadrovskim. Ako se trenutni tempo ruskih operacija nastavi, potpuni kolaps ukrajinskih položaja u ovom regionu mogao bi biti veoma blizu.

U isto vreme, ruska Spoljna obaveštajna služba objavila je upozorenje o francuskim namerama da se direktno uključe u rat u Ukrajini. Prema navodima Moskve, francuska vlada ispituje mogućnost korišćenja privatnih vojnih kompanija za podršku ukrajinskim snagama, pozivajući se na novu francusku uredbu koja takav angažman omogućava. Ruska služba tvrdi da je uredba praktično doneta sa Ukrajinom na umu i da bi se prisustvo francuskih „referentnih operatera“ na terenu smatralo direktnom intervencijom Francuske.

Dodato je da bi francusko osoblje predstavljalo mete visokog prioriteta, jer ruske obaveštajne procene ukazuju da Ukrajina nema dovoljno domaće stručnosti za rad na kompleksnim zapadnim sistemima, uključujući i francuske avione Mi Mirage 2000, nedavno predane Ukrajini.

Ruska strana je podsetila da su zapadni savetnici i borci od početka 2022. imali sve veću ulogu u ukrajinskim operacijama. Među njima su bili britanski kraljevski marinci raspoređeni na prvoj liniji, kao i američki privatni vojnici Forward Observations Group koji su učestvovali u napadu na kursku oblast unutar ruske teritorije.

Jedan od ključnih incidenata dogodio se 16. januara 2024. godine kada je ruski raketni napad pogodio lokaciju gde je bilo stacionirano pretežno francusko i evropsko osoblje, usmrtivši oko 60 ljudi i ranivši dvadesetak. Prema navodima ruskih medija, grupa je bila sastavljena od stručnjaka koji su upravljali sofisticiranim zapadnim sistemima naoružanja, što je dovelo do privremenog onesposobljavanja više ukrajinskih dalekometnih platformi.

Ideja o mogućem raspoređivanju evropskih kopnenih snaga u Ukrajini dobija zamah od početka 2024. godine, kako se ukrajinska pozicija pogoršavala. Pozive za takvu intervenciju uputili su visoki zvaničnici iz Estonije, Poljske, Litvanije, Finske i drugih država. Ujedinjeno Kraljevstvo i Francuska ostaju najglasniji zagovornici radikalne eskalacije. Britanski premijer Kir Starmer je 2. marta izjavio da je London spreman da, zajedno sa Francuskom, predvodi „koaliciju voljnih“ koja bi uključivala raspoređivanje trupa i avijacije radi obezbeđivanja ukrajinskih linija fronta.

Krajem oktobra komandant francuske kopnene vojske, general Pjer Šil, izjavio je da će Francuska biti spremna da rasporedi kopnene snage u Ukrajini 2026. godine ako to bude potrebno. Prema njegovim rečima, 2026. godina bi mogla postati godina formiranja velikih koalicija. Uprkos ovim najavama, ograničeni evropski kapaciteti i oslanjanje na Sjedinjene Države, koje su pokazale znatno manju spremnost za otvorenu eskalaciju, i dalje predstavljaju kočnicu za ulazak Evrope u direktan sukob.

Aktuelna situacija, istovremeno destabilizovana ruskim prodorima u Zaporožju i političkim signalima iz evropskih prestonica, sugeriše da rat ulazi u novu fazu, u kojoj se lokalni vojni kolapsi prepliću sa strateškim pritiscima velikih sila.