Zaokružimo, za sada, priču o neobičnim ratovima. U našim tekstovima videli smo da se ratovalo zbog kofe, svinja, viskija, ptica, čak i bez bez ispaljenog metka; evo i deserta – Konditorskog, odnosno „Slatkog rata” (šp. Guerra de los pasteles, fr. Guerre des Pâtisseries). On je poznat i kao Prva francuska intervencija u Meksiku (šp. Primera intervención francesa en México, fr. Première intervention française au Mexique).
Počeo je u novembru 1838. godine, kada su francuske pomorske snage blokirale meksičke luke i zauzele tvrđavu San Huan de Ulua u Verakruzu. Ovaj sukob je izbio kao odgovor na navode o lošem postupanju prema francuskim državljanima u Meksiku uključujući i jednog poslastičara, po kojem je rat i dobio ime. Okončan je u martu 1839. godine mirovnim sporazumom postignutim uz posredovanje Velike Britanije. Druga francuska intervencija u Meksiku usledila je tokom šezdesetih godina XIX veka.
Pozadina zbivanja
Tokom ranih godina postojanja nove Meksičke Republike, zemlju su potresali česti građanski nemiri, dok su se različite frakcije borile za prevlast. Sukobi su dovodili do uništavanja ili pljačke privatne imovine. Obični građani nisu imali mnogo mogućnosti da traže odštetu, budući da nisu imali predstavnike koji bi zastupali njihove interese. Ni stranci, čija je imovina bila oštećena ili uništena od strane izgrednika ili razbojnika, uglavnom nisu mogli da dobiju nadoknadu od meksičkih vlasti, pa su počeli da se obraćaju vladama svojih zemalja tražeći pomoć i obeštećenje.
Trgovinski odnosi između Francuske i Meksika postojali su i pre nego što je Španija 1830. godine priznala nezavisnost Meksika; nakon uspostavljanja diplomatskih odnosa, Francuska je ubrzo postala treći najveći trgovinski partner Meksika. Francuska roba bila je opterećena višim porezima, jer još uvek nisu bili sklopljeni trgovinski sporazumi slični onima kakve su već imale Sjedinjene Američke Države i Ujedinjeno Kraljevstvo, dva najveća trgovinska partnera Meksika.
Kako je tekao sukob?
U pritužbi upućenoj kralju Luju Filipu, francuski poslastičar, poznat samo kao gospodin Remontel, naveo je da su 1832. godine meksički oficiri opljačkali njegovu radnju u Takubaji (tada gradiću na periferiji Meksiko Sitija). Prema meksičkim izvorima, ti oficiri koji su pripadali snagama vlade Santa Ane jednostavno su odbili da plate račune. Remontel je zahtevao 60.000 pezosa na ime odštete (iako je vrednost štete bila manja od 1.000 pezosa).
Uzimajući u obzir Remontelovu pritužbu (po kojoj je kasniji sukob i dobio ime), kao i druge žalbe francuskih državljana (među kojima su žrtve pljački francuskih radnji na pijaci Parijan 1828. godine i pogubljenje jednog francuskog državljanina optuženog za pirateriju 1837. godine), francuski premijer Luj-Matje Mole je 1838. godine zatražio od Meksika isplatu odštete u iznosu od 600.000 pezosa (tri miliona franaka, odnosno između 45 i 60 miliona evra po današnjoj vrednosti).
Kako predsednik Anastasio Bustamante nije izvršio isplatu, francuski kralj je naredio floti pod komandom kontraadmirala Šarla Bodena da proglasi i sprovede blokadu svih meksičkih luka u Meksičkom zalivu od Jukatana do reke Rio Grande, bombarduje meksičku tvrđavu San Huan de Ulua i zauzme grad Verakruz, najvažniju luku na obali zaliva. Francuske snage su do decembra 1838. godine zauzele Verakruz, nakon čega je Meksiko objavio rat Francuskoj.
Usled prekida trgovine, Meksikanci su počeli da krijumčare robu preko Korpus Kristija (koji je tada bio deo Republike Teksas). Inače, više gradova na oba američka kontineta nose to ime – Telo Hristovo (po verskom prazniku Tjelovo, kod nas poznat kao Veliki Četvrtak). Strahujući da bi Francuska mogla da blokira i luke ove republike, jedan bataljon teksaških snaga počeo je da patrolira zalivom tog grada kako bi zaustavio meksičke krijumčare.
Jedna grupa krijumčara ostavila je svoj tovar – oko stotinu buradi brašna – na plaži na ulazu u zaliv; po tome je mesto dobilo naziv „Flauer Blaf” (Flour Bluff – glavica brašna). Sjedinjene Američke Države su ubrzo poslale škunu „Vudberi” (Woodbury), jedrenjak s više kosih jarbola kao pomoć Francuzima u sprovođenju blokade. U međuvremenu, delujući bez izričitog ovlašćenja vlade, general Santa Ana (Antonio de Padua María Severino López de Santa Anna y Pérez de Lebrón), poznat po svojoj vojnoj karijeri, prekinuo je penzionerske dane na svom imanju „Manga de Klavo” (Manga de Clavo), nedaleko od Halape, i izvršio procenu odbrane Verakruza.
Ponudio je svoje usluge vladi, koja mu je naložila da se protiv Francuza bori svim raspoloživim sredstvima. Predvodio je meksičke snage u sukobu sa Francuzima i učestvovao u bici kod Verakruza 1838. godine. Tokom okršaja sa francuskom zaštitnicom, Santa Ana je ranjen u nogu francuskom kartečom. Noga mu je amputirana i sahranjena uz sve vojne počasti. Santa Ana se potom vratio u službu da bi još triput bio i predsednik Meksika.
Kraj rata
Francuske snage su se povukle devetog marta 1839. godine, nakon potpisivanja mirovnog sporazuma. Prema odredbama sporazuma, meksička vlada se obavezala da će isplatiti 600.000 pezosa na ime odštete francuskim državljanima, dok je Francuska, umesto ratne odštete, dobila obećanja o budućim trgovinskim aranžmanima.
Odšteta nikada nije isplaćena, a ta činjenica je kasnije poslužila kao jedno od opravdanja za drugu francusku intervenciju u Meksiku 1861. godine. Nakon pobede Meksika 1867. godine i pada Drugog francuskog carstva 1870. godine, Meksiko i Francuska nisu obnavljali diplomatske odnose sve do 1880. godine, kada su se obe zemlje odrekle potraživanja proisteklih iz tih sukoba.
