U potezu sa jasnim geopolitičkim implikacijama, kineska državna kompanija započela je obnovu vojnog aerodroma iz ere Drugog svetskog rata na zabačenom atolu Voleai, udaljenom svega 400 milja (oko 640 km) južno od američkog ostrva Guam.
Ceremoniji početka radova prisustvovao je i predsednik Mikronezije Vesli Simina, što ukazuje na sve dublje prisustvo Kine u regionu koji je tradicionalno pod američkom bezbednosnom sferom.
Radove predvodi kineska kompanija Shandong Hengyue Municipal Engineering, u saradnji sa Ministarstvom saobraćaja Mikronezije, prenosi Newsweek.
Aerodrom sa dve svrhe?
Aerodrom bi, zvanično, trebalo da omogući brži medicinski transport, poboljša povezanost i podigne nivo obrazovanja i poslovanja. Međutim, brojni zapadni analitičari izražavaju sumnju da bi ovaj projekat mogao imati i vojnu funkciju.
Atol Voleai nalazi se unutar takozvanih Slobodnih povezanih država (Freely Associated States), koje uključuju Mikroneziju, Palau i Maršalska ostrva – države koje su oslonjene na američke bezbednosne garancije, ali sve više pod uticajem Pekinga.
Drugi lanac ostrva – ključ za Pacifik
Voleai se nalazi u Drugom ostrvskom lancu, strateškom pojasu teritorija koje SAD tradicionalno smatraju odbrambenom linijom protiv kineske ekspanzije.
Guam, koji je deo tog lanca, predstavlja jedan od najvećih američkih vojnih centara u regionu.
Obnova aerodroma deo je šire kineske strategije dvojne infrastrukture (dual-use) – objekti koji su javnosti predstavljeni kao civilni, ali su potencijalno upotrebljivi za vojne operacije Narodne oslobodilačke armije.
Ovakav pristup poznat je kao “vojno-civilna fuzija” i nalazi se u samom centru kineske globalne strategije.
Zaboravljeni od SAD, okrenuti ka Kini
Aerodrom na Voleaiju je izvorno izgradila japanska vojska tokom Drugog svetskog rata, ali je decenijama bio neaktivan zbog zapuštenosti. Danas je jedini način da se do atola dođe – višednevnim putovanjem brodom, što dodatno naglašava simboliku kineske pomoći.
Dok Kina ulaže u pristup i prisustvo, SAD nisu ni prisutne.
Kako piše Newsweek, analitičarka Cleo Paskal iz Fondacije za odbranu demokratija kritikovala je američko odsustvo:
„Do ceremonije se dolazilo brodom kineske humanitarne pomoći. Predsednik Mikronezije stigao je na australijskom patrolnom brodu. SAD? Nisu bile nigde na vidiku.“
Kineski “Južni link” kroz Pacifik
Ko bi drugi nego tajvanski analitičar Domingo I-Kvei Jang upozorava da Kina gradi tzv. „Južni link“ – mrežu aerodroma, luka i digitalne infrastrukture širom Pacifika koja bi mogla služiti kao platforma za širenje uticaja prema Latinskoj Americi.
U Newsweek izveštaju se navodi da bi te tačke mogle imati i vojne i civilne funkcije, čime bi Kina dobila stratešku prednost u regionu koji je decenijama smatran američkim zadnjim dvorištem.
Prema izveštaju Pentagona za 2024., ‘zla Kina’ koristi infrastrukturne projekte, diplomatiju i ponekad korupciju da bi preokrenula savezništva i dobila pristup ključnim objektima u Pacifiku.
Dok Kina širi prisustvo, i SAD pokušavaju da uzvrate istom merom svojim novim uporištom.
Na ostrvu Tinian, delu Severno-Marijanskih ostrva, američka vojska obnavlja još jedan aerodrom iz Drugog svetskog rata, u sklopu šireg plana ojačavanja Drugog ostrvskog lanca i odgovora na kinesko napredovanje.
Bivša američka vazduhoplovna baza iz Drugog svetskog rata – North Field na ostrvu Tinian, poznata je po lansiranju atomskih bombi na Hirošimu i Nagasaki. Katastrofalnom činu po kojem SAD ostaju jedina država u istoriji čovečanstva koja je nuklearno oružje praktično upotrebila.
to ne sluti na dobro za amere, to nikako ne sluti na dobro☝