Priča o alžirskim Su-57E dobila je novi, mnogo ubedljiviji kadar. Posle pojedinačnih snimaka i višemesečnih indicija da je prvi izvozni korisnik ruskog lovca pete generacije već počeo da prima avione, sada su se pojavila dva primerka zajedno.
Na objavljenoj fotografiji vide se dva Su-57E sa oznakama alžirskog ratnog vazduhoplovstva na vertikalnim stabilizatorima. Prema informacijama koje prate snimak, avioni su primećeni tokom leta iznad Alžira. Sama činjenica da se više ne pojavljuje samo jedan avion menja težinu dosadašnjih indicija.
Rusija je Su-57E godinama predstavljala na međunarodnim sajmovima kao izvoznu verziju svog lovca pete generacije, ali između promotivnog nastupa i stvarnog stranog korisnika postoji velika razlika. Fotografija para aviona u alžirskim oznakama pokazuje da se program sve vidljivije pomera iz prve u drugu kategoriju.
Za Alžir ovo nije samo nabavka još jednog ruskog borbenog aviona. Zemlja već decenijama koristi rusku avijacijsku tehniku, ali Su-57E predstavlja tehnološki nivo koji se bitno razlikuje od dosadašnjih platformi u njenom inventaru.
Najnoviji prizor pritom se veoma precizno uklapa u informacije koje su se pojavljivale tokom prethodnih meseci. Oružje Online je još početkom godine pratio prve snimke mogućeg alžirskog Su-57E, dok su ranije procureli materijali ukazivali i na konkretan raspored isporuka. Sada se prvi put u jednom kadru pojavljuju dva aviona.
Od jednog snimka do para Su-57E
Prvi vizuelni tragovi alžirskog Su-57E pojavili su se početkom 2026. godine, kada je na snimcima iznad Alžira primećen avion koji je po konfiguraciji odgovarao izvoznoj verziji Su-57. Još 23. februara ojavili smo tekst, u kojem smo povezali tadašnji snimak sa ranijim informacijama o mogućem ugovoru između Alžira i Rusije.
Tada je u centru pažnje bio samo jedan avion. Nova fotografija prikazuje dva Su-57E zajedno, oba sa oznakama alžirskog ratnog vazduhoplovstva. Takvo pojavljivanje mnogo bolje odgovara scenariju u kojem je počela stvarna isporuka serijskih aviona, a ne samo eventualno ispitivanje jednog primerka ili demonstracioni let.
Prema ranije procurelim dokumentima povezanim sa ruskim odbrambenim sektorom, Alžir je trebalo da nabavi ukupno 12 aviona Su-57. Plan koji se pojavljivao u tim materijalima predviđao je dva aviona tokom 2025. godine, šest tokom 2026. i poslednja četiri 2028. godine. Ukoliko je taj raspored ostao na snazi, pojava upravo dva aviona u alžirskim oznakama uklapa se u prvu fazu realizacije ugovora.
Su-57E više nije samo eksponat sa sajmova
Izvozna verzija Su-57 predstavljena je međunarodnim kupcima nakon što je osnovni model već prošao kroz dug razvojni proces u Rusiji. Prototip Su-57 prvi put je poleteo 2010. godine, dok je izvozna varijanta kasnije dobila oznaku Su-57E i počela da se pojavljuje na međunarodnim vazduhoplovnim izložbama.
Godinama je njena najveća slabost na izvoznom tržištu bila ista: nije postojao strani operater. Kupovina borbenog aviona pete generacije podrazumeva mnogo više od same isporuke letelice. Potrebni su posebna infrastruktura, obuka pilota, tehničkog osoblja, logistika, rezervni delovi, sredstva za dijagnostiku i dugoročna podrška proizvođača.
Pojava više aviona u zemlji korisnika nosi veću težinu od promotivnog leta jednog prototipa na međunarodnom sajmu. Su-57E je dvomotorni višenamenski lovac projektovan za borbu protiv ciljeva u vazduhu i na zemlji, uz smanjenu radarsku uočljivost i unutrašnje prostore za naoružanje.
Avion koristi kompleks senzora raspoređenih na više delova konstrukcije, elektronske sisteme za otkrivanje i ometanje protivnika i mogućnost razmene podataka sa drugim platformama. Unutrašnje nošenje dela naoružanja omogućava mu da u određenim konfiguracijama smanji radarski odraz u odnosu na avion koji rakete i bombe nosi na spoljnim nosačima.
Alžir i Rusija podižu saradnju na viši nivo
Alžir već dugo predstavlja jednog od najvećih korisnika ruske vojne tehnike u Africi. Njegovo ratno vazduhoplovstvo koristi više ruskih borbenih platformi, uključujući avione porodice Suhoj, pa prelazak na Su-57E ne zahteva potpuno napuštanje postojećeg logističkog i operativnog modela.
Ipak, prelazak na lovac pete generacije zahteva novu infrastrukturu i znatno dublju tehničku saradnju. Ranije informacije o alžirskom programu nisu se odnosile samo na Su-57. U procurelim materijalima pominjale su se i komponente povezane sa izvoznim verzijama drugih ruskih aviona, uključujući Su-34.
Tokom 2025. i početkom 2026. godine pratili smo upravo taj širi paket indicija, od prvih informacija o mogućim ugovorima do pojave aviona u pustinjskim kamuflažama i kasnijih snimaka Su-57E. Novi kadrovi sa dva aviona dodatno povezuje te odvojene delove priče.
Za Rusiju prvi strani korisnik ima poseban značaj
Izvoz Su-57E ima mnogo veći značaj za Moskvu od same prodaje 12 aviona. Ruski program Su-57 dugo je patio od sporog početka serijske proizvodnje, ograničenog broja aviona i visokih troškova razvoja. Svaki strani ugovor povećava ukupni proizvodni obim i omogućava da se deo troškova programa rasporedi na veći broj letelica.
Istovremeno, prvi izvozni korisnik predstavlja referencu za sve naredne potencijalne kupce. Dok avion postoji samo u ruskim jedinicama, zainteresovane države procenjuju njegove mogućnosti uglavnom na osnovu ruskih podataka, demonstracionih letova i iskustava iz borbene upotrebe.
Kada strani operater dobije sopstvene avione, obučava pilote i počne redovno da ih koristi, Su-57E prelazi u novu fazu izvoznog programa. Alžir je zbog dugogodišnjih vojnih odnosa sa Moskvom bio jedan od najlogičnijih kandidata za takvu ulogu.
Tempo isporuka
Pojava dva Su-57E ne otkriva koliko aviona Alžir trenutno poseduje niti koliko ih je već prebačeno iz Rusije. Fotografija, međutim, pokazuje najmanje dva primerka sa alžirskim oznakama na istom mestu i u isto vreme.
Ukoliko se ranije objavljeni raspored od 12 letelica pokaže tačnim, tokom 2026. godine očekivao bi se znatno veći priliv Su-57E u Alžir. Šest aviona predviđenih za ovu godinu predstavljalo bi polovinu ukupno navedenog ugovora, dok bi poslednja četiri trebalo da stignu 2028. godine.
Takav tempo bi relativno brzo omogućio formiranje prve ozbiljne operativne jedinice, umesto simboličnog korišćenja jednog ili dva aviona. Najnovija fotografija ne zatvara priču o alžirskim Su-57E. Ona je prvi kadar u kojem se vidi ono što je prethodnim snimcima nedostajalo: više aviona sa oznakama istog stranog korisnika, zajedno u vazduhu.
