Kineski državni mediji po prvi put su prikazali lovce pete generacije J-20 u neposrednoj pratnji strateških bombardera H-6N konfigurisanih za nošenje balističke rakete JL-1, čime je javno predstavljena nova uloga jednog od najvažnijih kineskih borbenih aviona. Snimak je objavljen povodom 99. godišnjice osnivanja Narodnooslobodilačke vojske Kine i pokazuje da se J-20 sve više uklapa ne samo u zadatke vazdušne nadmoći, već i u zaštitu vazdušnog dela kineskog strateškog nuklearnog odvraćanja.
Takva uloga postaje značajnija u trenutku kada Kina ubrzava proizvodnju J-20 i istovremeno proširuje mogućnosti svojih bombarderskih i tankerskih snaga. H-6 pripada jednoj od najstarijih porodica bombardera koje su i dalje u operativnoj upotrebi, ali su najnovije kineske verzije duboko modernizovane i imaju malo zajedničkog sa prvobitnim avionima osim osnovne konstrukcione linije.
H-6N razvijen je upravo za zadatke veoma velikog dometa i dobio je mogućnost dopunjavanja goriva u letu, kao i karakterističnu trupnu stanicu za nošenje velikog projektila ispod centralnog dela aviona. Njegovo najvažnije naoružanje je JL-1, balistička raketa lansirana iz vazduha koja se povezuje sa kineskim strateškim nuklearnim snagama.
Zbog mase i aerodinamičkog otpora takvog projektila, stvarni borbeni radijus bombardera znatno zavisi od podrške tankera. Upravo zato se u istoj slici sve češće pojavljuju J-20, H-6N i YY-20, tri različite platforme koje zajedno omogućavaju znatno duže i zaštićenije operacije kineske strateške avijacije.
J-20 dobija zadatak pratnje strateških bombardera
J-20 je od početka razvijan kao lovac velikog dometa za vazdušnu nadmoć, što ga čini pogodnim za pratnju bombardera tokom misija koje se odvijaju daleko od kineskog kopna. U tom smislu nastavlja jednu od uloga koju je ranije imao J-11, kineski lovac izveden iz sovjetske porodice Su-27, čija je velika količina goriva takođe omogućavala duže borbene zadatke.
Prema javno dostupnim kineskim podacima i procenama, borbeni radijus J-20 bez dopunjavanja goriva prelazi 2.000 kilometara, što ga svrstava među lovce sa najvećim doletom u operativnoj upotrebi. Takva karakteristika posebno je važna za pratnju H-6N, jer nema mnogo smisla slati strateški bombarder na veliki domet ukoliko lovačka zaštita mora da se vrati znatno ranije.
Dodatnu fleksibilnost donosi brzo rastuća kineska flota tankera YY-20. Mogućnost dopunjavanja goriva u vazduhu povećava vreme koje J-20 može da provede uz bombardere i omogućava lovcima da ih prate tokom znatno većeg dela misije.
Veliki radar J-20 i senzorski paket namenjeni radu na velikim udaljenostima dodatno odgovaraju toj ulozi. Tokom pratnje strateških bombardera lovci ne moraju samo da vode klasičnu vazdušnu borbu, već i da otkrivaju protivničke avione na velikoj udaljenosti i spreče ih da se približe platformi koja nosi strateško naoružanje.
H-6N napravljen za mnogo veći domet
H-6N predstavlja jednu od najznačajnijih novijih verzija dugovečne porodice H-6. Najupadljivija promena je sonda za dopunjavanje goriva u vazduhu, čime je otklonjeno jedno od glavnih ograničenja ranijih varijanti. Veruje se da je čak 27 kineskih baza spremno da ugosti ove letelice.
Takva mogućnost omogućava bombarderu da produži let daleko izvan dometa koji bi mogao da postigne samo sa unutrašnjim gorivom. To je posebno važno kada avion nosi veliku balističku raketu na spoljašnjoj trupnoj stanici, jer masa projektila i dodatni aerodinamički otpor direktno smanjuju radijus leta.
Kineski državni mediji su još u junu, tokom obeležavanja desete godišnjice strateškog transportnog aviona Y-20, posebno naglasili ulogu njegove tankerske verzije YY-20 u podršci H-6N. Prikazana je sposobnost dopunjavanja strateških bombardera gorivom u letu, što predstavlja važan deo kineskog vazdušnog nuklearnog odvraćanja prema Sjedinjenim Državama.
Time se stvara mnogo fleksibilnija operativna kombinacija: H-6N nosi strateško oružje, YY-20 produžava njegov domet, dok J-20 obezbeđuje lovačku zaštitu tokom prilaska i povratka.
JL-1 menja ulogu H-6N
Za razliku od krstarećih raketa koje H-6 može da nosi na spoljnim nosačima ispod krila, JL-1 se nalazi na karakterističnoj poluudubljenoj stanici ispod centralnog dela trupa. Svaki H-6N može da ponese jednu takvu raketu.
JL-1 se trenutno navodi kao jedina operativna balistička raketa dugog dometa lansirana iz vazduha. Procene njenog dometa kreću se oko 3.500 kilometara, što bombarderu omogućava da raketu lansira daleko od samog cilja.
Kombinacija velikog dometa H-6N, dopunjavanja goriva u vazduhu i dodatnih nekoliko hiljada kilometara koje prelazi sama raketa omogućava kineskoj avijaciji da napada ciljeve na interkontinentalnim udaljenostima. U kineskim i stranim vojnim analizama upravo se ta kombinacija povezuje sa mogućnošću dejstva prema ciljevima koji se nalaze duboko u Pacifiku, pa i na teritoriji Sjedinjenih Država.
Takva sposobnost dopunjuje brzo širenje kineskog kopnenog i podmorničkog nuklearnog arsenala. H-6N time više nije samo bombarder velikog dometa sa krstarećim raketama, već postaje jedna od platformi kineske nuklearne trijade.
J-20 štiti prelazno rešenje do H-20
H-6N ipak ostaje velika platforma bez stelt karakteristika, zbog čega bi u ozbiljnom sukobu njegovo približavanje područjima sa snažnom protivvazdušnom odbranom i modernim lovcima bilo rizično. Upravo tu pratnja J-20 dobija najveći smisao.
Stelt lovci mogu da deluju ispred bombardera, traže protivničke avione i pokušaju da ih zadrže na dovoljnoj udaljenosti od H-6N. Veliki dolet J-20 omogućava da takva pratnja traje mnogo duže nego kod većine lovaca manjeg radijusa.
Kina istovremeno razvija znatno veći strateški stelt bombarder H-20, koji bi trebalo da preuzme deo zadataka koje danas obavlja H-6N. Očekuje se da nova platforma bude prilagođena dubokim prodorima i interkontinentalnim misijama, ali se njen ulazak u operativnu upotrebu uglavnom vezuje za period oko 2030. godine.
Do tada će H-6N i JL-1 ostati važan deo kineske vazdušne komponente strateškog odvraćanja, dok prvo javno prikazivanje J-20 u neposrednoj pratnji ovih bombardera pokazuje kako Peking trenutno povezuje lovačku, bombardersku i tankersku avijaciju u istu misiju.
