Nemačka se ponovo sprema. Nemcima je rat, izgleda, u krvi. O njihovoj ratobornosti može posvedočiti i ovaj tekst. Reč je o avanturi koju Nemci nerado spominju – a dogodila se…
O plaćenicima se ne zna mnogo i njihova sudbina često je obavijena velom tajni. Nisu pod svetlošću reflektora, ne stoje u redu za medalje, niti ih one previše interesuju. Njih interesuje novac i mogućnost da prežive kako bi ga srećno potrošili. O njima smo već pisali, ali s obzirom na to koliko je tema široka a primera mnogo, nikada nije višak napisati još ponešto. Posebno je to interesantno kada je reč o istinskim zlikovcima, nacistima i pripadnicima Vermahta, ali i kriminalcima koji sebe nisu videli ni u Zapadnoj, ni u Istočnoj Nemačkoj.
Određeni broj Vermatovih oficira i stručnjaka našlo se novoformiranim snagama obe nove države. Ko nije uprljao ruke, a bio vojnički sposoban, mogao je računati s nastavkom karijere. Oni koji to nisu mogli opredelili su se za neizvesnu profesiju plaćenika. Nadali su se da će mogućnost preživljavanja tako biti izvesnija. Psi rata našli su svoje mesto čak i na Dalekom istoku.
Potreba za novim ratnicima
Francuske kolonije u Indokini nisu prestajale s borbom za nezavisnost. Francuskoj Legiji stranaca hitno je bilo potrebno pojačanje jer je imala stalne gubitke, bez velike mogućnosti za popunu. Bez obzira na to što je njena arhiva jedna od najzatvorenijih na svetu, ipak se ponešto o hitlerovcima u njenim redovima saznalo ponešto. Jedan njen oficir tvrdio je da u Legiju stranaca nije primljeno više od 60 do 70 bivših esesovaca i da je selekcija postala stroža posle 1947. godine.
Postoje tvrdnje da se preko 35.000 bivših vojnika Vermahta borilo na francuskoj strani tokom Indokineskog rata (1946–1955). Razlika je toliko velika da zaslužuje da se njome pozabavimo. Nisu svi hitlerovci bili Nemci jer se veliki broj Francuza borio na strani nacističke Nemačke. Više od 20.000 njih je zarobljeno samo od strane Sovjeta.
Razumljivo je da je pridruživanje Legiji stranaca omogućilo ratnim zločincima da izbegnu pravdu. Jedna od bitaka u Indokineskom ratu, u regionu Dijen Bjen Fu, poznata je po aktivnom učešću Legije stranaca bila je za mnoge i poslednja. Veruje se da je u tom trenutku uniformu Legije nosilo oko dve hiljade hitlerovaca (pripadnici Vermahta, esesovci i drugi).
Presudna bitka kod Dijen Bijen Fua
Bitka kod Dijen Bijen Fua ili opsada Dijen Bijen Fua vođena je od trinaestog marta do sedmog maja 1954. godine godine između snaga francuskih kolonijalista u današnjem Vijetnamu i trupa Vijetmina, odnosno Oslobodilačkih snaga Vijetnama. Bitka je bila opsadnog tipa i vođena je oko baze Dijen Bijen Fu koja je tu postavljena s ciljem prekidanja snabdevanja snaga Vijetnamaca i njihovog potpunog uništenja. Dogodilo se suprotno. Tokom ove operacije, Francuzi su rasporedili elitne, padobranske snage koje su uključivale Prvi bataljon Legije stranaca formiran u Alžiru 1948. godine, a kasnije prebačen u Hajfong. Njega su činili uglavnom bivši pripadnici Vafen SS. Ovaj bataljon smatrao se jednom od najbrutalnijih francuskih jedinica tokom Indokineskog rata.
Operacija u oblasti Dijen Bjen Fua završila se neuspehom za Francuze i njihovim napuštanjem Vijetnama. Legija stranaca pretrpela je velike gubitke. U toj bici, Francuzi su imali oko 2.500 nenadoknadivih gubitaka, a približno 11.000 njih je zarobljeno. Bitka kod Dijen Bjen Fua se na Zapadu često naziva „poslednjom bitkom SS-a“. Vojnički gledano, reč je o debaklu. Kada su Francuzi napustili Vijetnam De Gol je upozorio američkog predsedničkog kandidata Kenedija na opasnost uplitanja u sukobe na području Indokine i to je jedan od njegovih poznatih i često citiranih govora.
Kako su hitlerovci stizali u Legiju?
Posle Drugog svetskog rata mnogi bivši vojnici Vermahta postali su plaćenici. Neki od njih su to učinili zato što su znali samo to da rade i nisu mogli da se integrišu u civilni život, dok su drugi pokušavali da sakriju svoju mračnu prošlost. Stroj su delili sa dojučerašnjim krvavim neprijateljima, ali i saveznicima. U Legiji su bili Japanci, Nemci, Rusi, Finci, Holanđani, Estonci…prava banditska internacionala. Onima koji nisu otišli u Južnu Ameriku kao instruktori profašističkim vladama, ostalo je da se bore protiv Vijentamaca i – nisu se dobro proveli.
Francuski generali potcenili su Vijetnamce, misleći da oni neće moći da izvuku na okolne visove tešku artiljeriju. Vijetnamska artiljerijska vatra uraganske snage i bujični pljuskovi pretvorili su rovove i zemunice u haos, pa su se legionari često nalazili u vodi do pojasa. Uz pomoć artiljerije koja je tukla kao na strelištu, vijetnamske jurišne grupe su ili probijale ili proširivale svoje rovove privlačeći se opkoljenim francuskim trupama.
Potom bi usledila neviđena borba prsa u prsa gde su odlučnost i spremnost na žrtvu Vijetnamaca dali rezultat. Ni legionari nisu bili skloni tradicionalnom ratovanju: desetine, stotine boraca koristilo je noževe, bajonete, kundake pušaka, lopate za ukopavanje i sekirice. Svirepost je bila neverovatna. Tajlanđani su favorizovali svoje posebne bodeže, a neki Nemci uspeli su da sačuvaju SS bodeže i da ih koriste.
Regrutacija
Do odlučnih bitaka u Indokini Legija stranaca bila zasićena četvrtim talasom ruskog priliva. To je fenomen posebne vrste. U šarolikom Sovjetskom Savezu bilo je svega i svačega. Zvanično sovjetski državljani pridruživali su se jedinicama koje su osnivali Nemci za borbu protiv Crvene armije. Završetkom Drugog svetskog rata našli su se u očajnoj situaciji. Većina njih se predala saveznicima.
Među njima su bili esesovci iz Ruske brigade Bronislava Kaminskog, ukrajinske SS divizije „Galicija“, baltičkih SS jedinica, Turkestanske legije i SS divizije „Handžar“, bivši „Vlasovci“, pripadnici Ruskog zaštitnog korpusa, itd. Jedinice Vlasovljeve Ruske oslobodilačke vojske i brojne kavkaske i centralnoazijske legije završile su najpre u logorima za ratne zarobljenike. Prema sporazumima zaključenim na Jalti u februaru 1945. godine između SSSR-a i saveznika, svi bivši sovjetski građani koji su se našli na teritoriji koju su kontrolisali Britanci i Amerikanci trebalo je da budu izručeni SSSR-u radi istrage i procesuiranja.
Veliki deo njih koji su se borili rame uz rame s Nemcima protiv svojih sunarodnika znao je šta ih čeka po izručenju. Stoga su na sve načine pokušali da iskoriste pomenju velikih razmera kada su se zarobljenici vraćali kućama i spas su potražili u Legiji stranaca. Nakon bitaka Drugog svetskog rata, Legiji su hitno bila potrebna velika pojačanja zbog pogoršanja situacije u kolonijama. Međutim, da bi se izbegle komplikacije sa Sovjetskim Savezom prijem sovjetskih državljana u Legiju bio je dobro prikriven. Stoga je komanda Legije, postupajući po naređenju odozgo, formalno zabranila prijem Rusa i drugih sovjetskih imigranata u Legiju.
Kako sakriti zlikovce?
Kada su bivši vlasovci i esesovci popunili prijave za prijem u Legiju, rečeno im je da određene nacionalnosti trenutno poželjne, ali da druge jesu. Ostalo je da se pojedinačno izraze šta žele da budu, a komanda Legije im je „verovala na reč“ ne praveći mnogo pitanje. Tako su Rusi postali Poljaci, Bugari i Česi; Baltijci su postali Skandinavci; Kavkazci su postali Jugosloveni, Grci, Španci i Italijani; Centralni Azijati su postali Persijanci, Arapi i Turci. Mnogi Nemci, među kojima su bili pravi ratni zločinci, pridružili su se Legiji i jednom za svagda izbegli odmazdu. U prvih dvadeset godina nakon završetka Drugog svetskog rata, Nemci i sovjetski imigranti činili su veliki procenat legionara.
Značajan broj pripadnika Legije u to vreme dolazio je iz istočnoevropskih zemalja – Poljske, Čehoslovačke i drugih; oni su pobegli pred Crvenom armijom znajući šta ih čeka zbog kolaboracije s Nemcima. Našavši se u inostranstvu bez sredstava za život, pridružili su se Legiji. Iskusne legionarske starešine su obilazile izbegličke logore i od kandidata uzimali sve što su mogli. Priliv regruta iz izbegličkih logora u prvim mesecima nakon završetka rata bio je prilično veliki, što je omogućilo Legiji da nadoknadi broj boraca izgubljenih u borbama Drugog svetskog rata. Čak je i jedan Grenlanđanin primećen među legionarima u to vreme. Završne operacije u oblasti Dijen Bjen Fua pokazale su izuzetnu svirepost bataljona u kojima su preovladavali nacisti.
Sudbina plaćenika
Nakon poraza kod Dijen Bjen Fua pojavilo se mnogo zarobljenika, ali je među njima bilo malo legionara. Oni su uglavnom izginuli. Onima koji su bili ranjeni nije mogla biti pružena odgovarajuća nega. Pored toga, za njih je posebnu opasnost predstavljala sovjetska misija. Među Vijetnamcima su bili sovjetski instruktori koji su posebno tražili bivše sovjetske državljane, građane socijalističkih zemalja u Istočnoj Evropi i esesovce. Ovi poslednji teško su mogli da se prikriju jer su imali tetoviran znak i broj. Posle kratkog ispitivanja završavali bi bez milosti pred streljačkim strojem. Međutim, nekoliko bivših esesovaca je uspelo da ukloni tetovaže, preživi i vrati se iz zarobljeništva. Građani Čehoslovačke, Poljske i drugih zemalja Istočnog bloka izručeni su svojim matičnim zemljama gde su dalje procesuirani.
Kao rezultat gubitaka i trijaže zarobljenih broj legionara koji su odslužili kazne u logorima naglo je opao. Manje od četiri hiljade ljudi iz garnizona Dijen Bjen Fu vratilo se u Francusku. Među njima je ostalo samo nekoliko stotina legionara. Legionarska sudbina je daleko od mitova o lepom životu u penziji jer je mnogi nisu dočekali. Šta ih je dočekalo? Novi rat, ovaj put u Alžiru. Neki hitlerovci su pokazali izuzetnu snalažljivost: prihvatili su ponudu Vijetnamaca da preko kineske teritorije pod lažnim imenima i ublaženim biografijama odu u Istočnu Nemačku. Sovjeti nisu imali ništa protiv toga jer je Istočna Nemačka bila sledeća koja je iskoristila njihove „usluge“. Ovaj put neprijatelji su bili dojučerašnji sugrađani, državljani Zapadne Nemačke. Tako su napravili neverovatan put koji se može meriti i desetinama hiljada kilometara.
Priču o esesovcima u sastavu kolonijalnih francuskih snaga potencirala su sredstva masovnih komunikacija u Sovjetskom Savezu, ali i levičarski blok okupljen oko Francuske komunističke partije. Na ruku im je išlo i to što su neki legionari bili veoma pričljivi pa su svoje doživljaje diktirali memoarskim piscima i objavljivali knjige. Oni su učvrstili taj mit. Mnogi istoričari Legije stranaca iz svojih razloga minimalizuju učešće esesovaca tvrdeći da se vrlo malo njih pridružilo legiji pre 1947. godine. No, to je već doba Hladnog rata, pa sve teorije koje naginju crno-belom oslikavanju neke situacije treba proveriti iz više izvora – ako je to moguće.
