Američko-britanska kompanija Tiberius Aerospace objavila je da je uspešno demonstrirala lansiranje projektila sa tečnim gorivom i ramjet pogonom iz standardne NATO haubice kalibra 155 mm. Test je izveden u Novom Meksiku, a prema navodima firme, projektil je ispaljen, zapalio motor u letu i funkcionisao prema planu.
Reč je o sistemu nazvanom Sceptre, precizno vođenoj municiji projektovanoj za rad sa postojećim NATO artiljerijskim sistemima bez potrebe za modifikacijom platformi. Kompanija navodi da je projektil tokom ispitivanja dostigao domet do 150 kilometara, brzinu oko 3,5 Maha i operativnu visinu veću od 20.000 metara.
Izvršni direktor i osnivač kompanije Čed Stilberg ocenio je test kao značajnu prekretnicu, ističući da demonstracija pokazuje ne samo tehnološki iskorak već i drugačiji pristup razvoju sposobnosti dugog dometa.
Tečno gorivo pod opterećenjem od 18.000 g
Jedan od ključnih izazova bio je dokazati da sistem sa tečnim gorivom može da izdrži ekstremna ubrzanja artiljerijskog lansiranja, koja mogu dostići oko 18.000 puta silu Zemljine gravitacije. Prema navodima kompanije, projektil je uspešno preživeo taj stres, održao stabilnu dinamiku leta, kontrolisanu rotaciju i aktivirao sisteme stabilizacije nakon izlaska iz cevi.
Sceptre nosi teret od 5,2 kilograma i, prema podacima kompanije, ostvaruje verovatnoću kružne greške manju od pet metara, čak i u uslovima ograničenog GPS signala. Projektil koristi široko dostupna vojna goriva poput JP-4 i JP-8, što bi trebalo da smanji logističke zahteve tokom raspoređivanja.
Modularna konstrukcija omogućava buduće nadogradnje bez promene osnovne platforme, dok odsustvo potrebe za modifikacijom haubica olakšava integraciju u postojeće artiljerijske jedinice.
Između artiljerije i rakete
Koncept koji Tiberius Aerospace razvija pozicionira se između klasične artiljerijske granate i vođene rakete. Prema tvrdnjama kompanije, kombinovanje dometa i brzine tipične za projektile sa fleksibilnošću i troškovima tradicionalne artiljerije otvara novu kategoriju oružja dugog dometa.
Stilberg je naveo da sledeća faza podrazumeva testiranje na većim daljinama, kao i punu validaciju i sertifikaciju sistema. Projekat je ocenjen kao ambiciozan i tehnički složen, ali rezultati testiranja ukazuju na napredak u skladu sa planom razvoja.
Sistem je projektovan za integraciju sa platformom veštačke inteligencije GRAIL, koju razvija ista kompanija, sa ciljem povećanja obima precizne vatrene moći i smanjenja oslanjanja na skupe zalihe raketa.
Lokalna proizvodnja i industrijska baza
Prema saopštenju kompanije, Sceptre podržava model licencirane lokalne proizvodnje. Savezničke zemlje mogle bi da proizvode projektil unutar sopstvene industrijske baze, što bi, prema navodima firme, skratilo lance snabdevanja i ubrzalo raspoređivanje.
Tiberius Aerospace ističe da ovakav pristup može doprineti otpornijim i decentralizovanijim modelima proizvodnje unutar savezničkih odbrambenih sistema.
Demonstracija u Novom Meksiku predstavlja prvi javno potvrđen primer ispaljivanja rammlaznog projektila sa tečnim gorivom iz NATO haubice 155 mm. Ako se dalja testiranja pokažu uspešnim, koncept bi mogao da promeni način na koji se razume domet i uloga klasične artiljerije u savremenim sukobima.
