Američki bojni brodovi budućnosti: nova klasa Tramp vraća ideju apsolutne pomorske sile!

Sjedinjene Države su po prvi put zvanično objavile detalje o naoružanju i koncepciji perspektivnih bojnih brodova sa vođenim raketama, poznatih kao klasa Tramp. Reč je o projektu koji je krajem decembra 2025. godine lično najavio američki predsednik Donald Tramp, govoreći iz svoje rezidencije Mar-a-Lago na Floridi, kada je predstavio ideju tzv. „Zlatne flote“ kao zamene za, po njegovim rečima, zastarelu strukturu američke mornarice.

U okviru tog obraćanja, Tramp je potvrdio da će započeti izgradnja dva izuzetno velika bojna broda nove generacije, zamišljena ne kao klasični nosači aviona, već kao samostalne platforme za projekciju sile, ofanzivne udare i integrisanu protivvazdušnu i protivraketnu odbranu. Američka mornarica je sada prvi put objavila grafičke prikaze i tehničke podatke koji pokazuju koliko je ovaj koncept ambiciozan i skup.

Naoružanje bez presedana i povratak „teške artiljerije“

Prema objavljenim podacima, bojni brodovi klase Tramp biće opremljeni kombinacijom klasičnih raketnih sistema i eksperimentalnog naoružanja koje je do sada uglavnom ostajalo na nivou prototipa. Centralni udarni element činiće hipersonične rakete konvencionalnog brzog udara CPS, namenjene za duboke precizne napade velikom brzinom, uz ukupno 12 takvih projektila po brodu.

Pored toga, brod će raspolagati sa čak 128 ćelija sistema za vertikalno lansiranje Mk41, što omogućava fleksibilnu upotrebu različitih vrsta raketa, od krstarećih do protivvazdušnih i protivraketnih. U pramcu je predviđena ugradnja elektromagnetnog šinskog topa snage 32 megadžula, sposoban da ispaljuje hiperbrze projektile velikog dometa, dok će klasičnu artiljeriju činiti dva topa kalibra 127 mm sa cevi dužine 62 kalibra.

Posebnu pažnju privlači integracija laserskih sistema velike snage, u varijantama od 300 ili 600 kilovata, namenjenih za odbranu od dronova, krstarećih raketa i brzih ciljeva na malim udaljenostima. Sve to dopunjeno je sistemima bliske odbrane, protivdronskim sredstvima i naprednim elektronskim ratovanjem, što ovaj brod praktično pretvara u ploveću tvrđavu.

Cena „Zlatne flote“ i pitanje opravdanosti

Finansijska dimenzija projekta izazvala je veliku pažnju čak i unutar američkog bezbednosnog establišmenta. Prema proceni Erika Labsa, pomorskog analitičara iz Kancelarije za budžet Kongresa SAD, minimalna cena prvog broda klase Tramp, koji bi nosio ime aktuelnog predsednika, iznosila bi oko 15,1 milijardu dolara, dok bi gornja granica mogla da dostigne čak 22 milijarde dolara.

Time bi ovaj brod bio skuplji čak i od najnovijeg američkog nosača aviona USS Gerald R. Ford, čija je osnovna cena iznosila oko 13 milijardi dolara, odnosno oko 17,7 milijardi sa uključenim troškovima razvoja. Labs je naveo da bi kasniji brodovi iste klase mogli imati nešto nižu prosečnu cenu, između 10 i 15 milijardi dolara, ali i dalje ostaje činjenica da bi se radilo o najskupljim ratnim brodovima ikada izgrađenim.

U tom kontekstu, Trampova ideja „Zlatne flote“ dobija doslovno značenje. Reč je o projektu koji ne samo da redefiniše ulogu bojnog broda u savremenom ratovanju, već i otvara pitanje da li je era ekstremno skupih, visoko koncentrisanih pomorskih platformi zaista odgovor na izazove XXI veka ili tek političko-strateški simbol moći.

Detaljne tehničke specifikacije bojnih brodova klase Tramp

Bojni brodovi klase Tramp projektovani su kao izuzetno velike i teške površinske borbene platforme. Dužina broda procenjuje se na približno 256 do 268 metara, širina trupa iznosi oko 32 do 35 metara, dok je gaz u rasponu od 7,3 do 9,1 metar. Ukupan deplasman premašuje 35.000 tona, a maksimalna brzina prelazi 55 kilometara na sat, odnosno više od 30 čvorova. Predviđena posada broji između 650 i 850 ljudi, što ukazuje na složenost sistema, ali i na ulogu broda kao samostalne borbene i komandne platforme.

Prema objavljenim šemama i tehničkim tablama američke mornarice, brodovi klase Tramp zamišljeni su kao višenamenske platforme za udarne, protivraketne i strateške zadatke visokog intenziteta. Glavno naoružanje obuhvata 12 hipersoničnih raketa konvencionalnog brzog udara CPS, ali i mogućnost integracije krstarećih raketa sa nuklearnim bojevim glavama SLCM-N, čime se ovi brodovi eksplicitno uvode u domen strateškog odvraćanja. Rakete su smeštene u ukupno 128 vertikalnih lansirnih ćelija sistema Mk41 VLS, što omogućava fleksibilno kombinovanje ofanzivnih i defanzivnih projektila u zavisnosti od konkretne misije.

Brod je dodatno opremljen elektromagnetnim šinskim topom snage 32 megadžula sa hiperbrzim projektilima, koji predstavlja jednu od najambicioznijih komponenti budućeg naoružanja američke mornarice. Uz njega se nalaze i dva brodska topa Mk45 kalibra 127 milimetara, sa dužinom cevi od 62 kalibra, predviđena ne samo za klasičnu vatrenu podršku kopnenim snagama već i za dejstva protiv vazdušnih i raketnih ciljeva uz upotrebu napredne municije. Energetski potencijal broda koristi se i za laserske sisteme snage 300 ili 600 kilovata, namenjene bliskoj protivvazdušnoj i protivdronskoj odbrani.

Odbrambena arhitektura zasniva se na višeslojnom konceptu i uključuje lansere raketa RAM, topove kalibra 30 milimetara, laserske sisteme bliske zaštite, kao i odvojene sisteme za borbu protiv bespilotnih letelica i drugih autonomnih pretnji. Elektronsku komponentu zaštite čini kompleks elektronskog ratovanja SEWIP Block III sa četiri aktivne fazne rešetke, koji omogućava elektronsko izviđanje, ometanje i zaštitu od savremenih vođenih i precizno navođenih pretnji.

🚨🇺🇸 3D renders of the new “Trump-class” battleship, USS Defiant, have been released. The ship is being called the most powerful warship since WWII.

Equipped with hypersonic missiles, laser systems, and nuclear capabilities, it’s set to redefine naval dominance. pic.twitter.com/6pkIrmeSYZ

— Defence Index (@Defence_Index) December 23, 2025

Centralni senzor broda je radar SPY-6 AMDR sa četiri fiksne aktivne fazne antene, koji obezbeđuje punu 360-stepensku pokrivenost i omogućava istovremeno otkrivanje i praćenje aerodinamičkih, balističkih i hipersoničnih ciljeva. U kombinaciji sa potpuno integrisanom C4I komandno-informacionom infrastrukturom i prisustvom ukrcanog komandanta, brod je projektovan da funkcioniše kao samostalni komandni centar flote ili kao ključni čvor integrisane vazdušne i raketne odbrane.

Bojni brod klase Tramp poseduje prostranu letnu palubu i hangar prilagođene za tiltrotor letelice tipa V-22 i buduće vazdušne platforme, dok ga pokreće kombinovani gasno-turbinski i dizel pogonski sistem. Ukupna veličina planirane klase procenjuje se na čak 20 do 25 brodova, što jasno pokazuje da se ne radi o eksperimentalnom ili simboličnom projektu, već o ambicioznom pokušaju ponovnog uvođenja teških, snažno naoružanih površinskih borbenih brodova u operativni sastav američke mornarice, sa jasno definisanom ulogom u projekciji sile, ofanzivnim udarima velikog dometa i integrisanoj vazdušnoj i raketnoj odbrani.