Kineska Narodnooslobodilačka armija potvrdila je da su njeni nosači aviona zvanično dobili J-35 stelt lovce pete generacije, čime je Kina postala prva zemlja koja istovremeno proizvodi i koristi dve klase nevidljivih borbenih aviona.
Na nedavno objavljenim fotografijama prikazana su dva serijska J-35, koji će se koristiti kako sa kopnenih baza, tako i kao deo budućih mornaričkih vazduhoplovnih jedinica.
Ovaj istorijski korak za kinesku mornaricu desio se ubrzo nakon što su i kopnene verzije J-35 primećene u sastavu kineskog ratnog vazduhoplovstva, dok mornarica do sada nije raspolagala stelt avionima. Time je Kina dodatno unapredila operativne sposobnosti svojih nosača aviona i povećala njihovu borbenu efikasnost.
Šta je J-35 i zašto je važan za kinesku mornaricu?
Lovac J-35, razvijen od strane kompanije Shenyang Aircraft Corporation, zamišljen je kao lakša i ekonomičnija alternativa teškom stelt avionu J-20, koji već godinama koristi kinesko ratno vazduhoplovstvo. Iako nije bilo očekivano da će ga i vazduhoplovstvo uvoditi, njegova namena za mornaričke operacije sa nosača aviona bila je planirana od početka.
Njegove dimenzije ga smeštaju između teškog J-20 i američkog F-22, dok je značajno veći od popularnog američkog F-35. Troškovi razvoja J-35 procenjuju se kao niži zahvaljujući korišćenju već postojećih tehnologija sa J-20.
Ulazak J-35 u serijsku proizvodnju omogućio je Kini da svake godine znatno poveća broj stelt aviona u aktivnoj službi, čime dodatno proširuje razliku u odnosu na ostatak sveta. Ovaj avion će raditi u kombinaciji sa težim mornaričkim J-15B lovcem u okviru tzv. „high-low“ borbene konfiguracije.
Kina već planira šestu generaciju aviona
Podsetimo, pre samo nekoliko dana, a u TV prilogu o modernizovanoj verziji lovca J-15T, kineska državna televizija u pozadini je spontatno otkrila ono što je svima zapalo za oko – stelt lovce J-35 u masovnoj proizvodnji, potpuno spremne za upotrebu sa nosača aviona.
J-35 je trenutno najmoderniji mornarički borbeni avion u kineskoj vojsci, ali se očekuje da će početkom 2030-ih godina biti zamenjen avionima šeste generacije, koje Kina već uveliko razvija. Time Kina najavljuje da će i u budućnosti ostati lider u vojnoj avijaciji i stelt tehnologiji.
Šta ovaj potez znači za globalnu vojnu ravnotežu?
Ulaskom J-35 u službu kineska mornarica značajno povećava svoju sposobnost projekcije moći na moru, dok istovremeno potvrđuje da je jedina zemlja koja proizvodi dva različita stelt aviona pete generacije u isto vreme.
Ovaj potez dodatno učvršćuje status Kine kao lidera u tehnologiji borbenih aviona i povećava izazov za Sjedinjene Američke Države i njihove saveznike u Indo-Pacifiku.
Nosač Fujian i nova generacija kineske mornarice
Očekuje se da će J-35 služiti na novom nosaču aviona Fujian, trenutno najnaprednijem u kineskoj mornarici, koji koristi elektromagnetne katapulte umesto zastarelog ski-jump sistema.
Fujian je već na probnim vožnjama i mogao bi ući u upotrebu do kraja godine, čime bi Kina napravila ogroman korak u izgradnji svoje „plavooceanske“ mornarice.
„Avioni se sada prave poput mobilnih telefona – funkcije su softverske i mogu se odvojeno dizajnirati radi veće efikasnosti“, rekao je Sun Cong, glavni konstruktor J-15, dodajući da Kina sada ima „sve elemente potrebne za pravu pomorsku silu.“
