Pakistanska mornarica saopštila je da je u noći između 4. i 5. maja 2025. godine otkriven indijski mornarički izviđački avion P-8I nad Arabijskim morem, u međunarodnom vazdušnom prostoru. Prema zvaničnom saopštenju pakistanske ratne mornarice, avion je najverovatnije bio angažovan u izviđačkoj misiji.
O incidentu je prvi izvestio zvanični X (bivši Twitter) nalog pakistanske mornarice, a vest je izazvala veliku pažnju i ponovo skrenula fokus na trajne tenzije između Indije i Pakistana u ovom delu sveta.
Detekcija i reakcije
Kako je izjavio komodor Ahmed Husein, direktor za odnose s javnošću pakistanske mornarice, P-8I je praćen u realnom vremenu zahvaljujući stalnoj pripravnosti pakistanskih snaga. Objavljeni su i radarski podaci i video snimci, koji prikazuju proces osmatranja aviona. Napominje se da letelica nije narušila pakistanski vazdušni ili pomorski prostor.
Indijska strana nije zvanično komentarisala incident, ali analitičari koji su govorili za Hindustan Herald tvrde da se radilo o rutinskoj patrolnoj misiji u skladu sa međunarodnim pravom, s ciljem osmatranja pomorske situacije.
O avionu P-8I Poseidon
P-8I Poseidon je višenamenska mornarička letelica za osmatranje i borbu, koju je kompanija Boeing razvila na osnovu putničkog aviona 737-800. Ovaj model koriste indijske pomorske snage za:
- protivpodmorničku borbu,
- nadzor nad površinskim ciljevima,
- izviđanje i osmatranje velikih akvatorija.
Avion je opremljen:
- radarom Raytheon APY-10,
- magnetnim detektorom anomalija,
- elektro-optičkim senzorima.
Indija trenutno poseduje 12 P-8I aviona, koji su bazirani na aviobazi INS Rajali u indijskoj saveznoj državi Tamil Nadu, a planira nabavku još šest. O nabavci se razgovaralo u februaru 2025. godine tokom sastanka premijera Narendre Modija i predsednika Donalda Trampa.
Reakcije na društvenim mrežama
Incident je izazvao i podsmeh u indijskim društvenim mrežama. Korisnici na platformi X istakli su da P-8I nije “nevidljiva” letelica, te da se njegova pozicija javila na javno dostupnoj platformi FlightRadar24, što njegovo otkrivanje čini trivijalnim.
„Hvaliti se praćenjem aviona koji je svima vidljiv – to je komedija,“
napisao je jedan korisnik.
Pojačana napetost posle napada u Kašmiru
Napetosti između Indije i Pakistana ponovo su eskalirale nakon terorističkog napada u Pahalgamu (Kašmir) u aprilu 2025. godine, kada je poginulo 10 indijskih vojnika. Indija je optužila Pakistan za podršku teroristima, što Islamabad negira.
Dodatno su tenzije porasle posle:
- kršenja primirja duž linije kontrole (LoC),
- intenzivnih vežbi indijskog vazduhoplovstva, uključujući sletanje lovaca na autoputeve.
Pakistanski odgovor: modernizacija i kontrola mora
Pakistanska mornarica trenutno sprovodi modernizaciju svojih kapaciteta, uključujući uvođenje aviona Sea Sultanzasnovanih na Erbas Lineage 1000 platformi. Ovaj potez se tumači kao reakcija na povećanu aktivnost indijskih P-8I aviona u Arabijskom moru i pokušaj ojačavanja pakistinske kontrole nad pomorskim prostorom.
