Na internetu se pojavio video-snimak ruskog borbenog aviona Su-57E koji leti iznad teritorije Alžira, što predstavlja prvi vizuelni dokaz da je alžirsko ratno vazduhoplovstvo verovatno već uvelo u upotrebu lovce pete generacije ruskog porekla. Snimak, koji deluje kao slučajno zabeležen, prikazuje letelicu kako leti na velikoj visini, uz karakterističan, prodoran zvuk motora zbog kog je avion u zapadnim krugovima dobio nadimak „Banši“, po mitskom biću iz irskog folklora čiji krik najavljuje smrt. Iako oznake na avionu nisu jasno vidljive, sama silueta i zvučni potpis ne ostavljaju dilemu da je reč o Su-57.
Prema nepotvrđenim, ali široko rasprostranjenim izveštajima, Alžir je krajem prošle godine primio prva dva aviona Su-57E u okviru ugovora potpisanog u februaru 2025. godine, koji obuhvata nepoznat broj lovaca pete generacije. Time je Alžir postao prvi i zasad jedini strani kupac ovog ruskog aviona, čime je otvoreno novo poglavlje na globalnom tržištu borbenog vazduhoplovstva.
Ruski lovac Su-57E navodno snimljen na nebu Alžira pic.twitter.com/VVgyGhEQYx
— Oruzje Online (@oruzjeonline) February 8, 2026
Ranije smo već pisali da alžirski piloti prolaze obuku u Rusiji, pri čemu je obučni paket deo samog ugovora. U strukturi alžirskog ratnog vazduhoplovstva, Su-57E je predviđen kao zamena za presretače MiG-25, koji su povučeni iz upotrebe 2022. godine. Alžir decenijama dosledno favorizuje sovjetsko i rusko naoružanje, što je postalo svojevrsna doktrina njegove vojne politike, pa se uvođenje Su-57 logično uklapa u taj kontinuitet.
Dva seta snimaka koji su se pojavili iz alžirskih izvora predstavljaju prvu video-potvrdu operativnog prisustva Su-57 u toj zemlji, nakon što je još u novembru 2025. godine objavljeno da su prva dva primerka postala operativna. Ova isporuka je istorijska i iz drugog razloga, jer je Su-57 jedini operativni ruski lovac sa elementima stelt tehnologije, ali i jedini lovac pete generacije u svetu, van američkog F-35, koji je zaista izvezen i uveden u službu kod stranog korisnika.
Time Alžir postaje prva država u Africi, arapskom svetu i među zemljama sa muslimanskom većinom koja raspolaže lovcima pete generacije. Prema dostupnim informacijama, Su-57E su preuzeli zadatke koje su ranije obavljali presretači MiG-25PD, avioni koji su decenijama važili za najbrže operativne borbene avione na svetu, sa sposobnošću dugotrajnog leta pri visokim nadzvučnim brzinama i dejstva na velikim daljinama. Upravo zbog toga se Su-57 smatra optimalnim naslednikom za zadatke protivvazdušne odbrane i kontrole vazdušnog prostora.
Pored navodne početne isporuke od 14 aviona, očekuje se da Alžir u narednim godinama razmotri dodatne nabavke, kako bi postepeno zamenio deo flote MiG-29 i Su-30MKA. Sredinom novembra, generalni direktor ruske Ujedinjene avio-korporacije izjavio je da su avioni već stupili u borbenu dužnost i da „pokazuju svoje najbolje kvalitete“, uz napomenu da je kupac zadovoljan postignutim rezultatima.
Su-57 se često opisuje kao multiplikator snage. Njegove jedinstvene sposobnosti omogućavaju da i relativno mali broj aviona značajno poveća ofanzivni i odbrambeni potencijal čitave flote. Letelica integriše čak pet odvojenih aktivnih radara sa elektronskim skeniranjem, raspoređenih po trupu, što omogućava istovremeno praćenje do 60 ciljeva. Ovaj senzorski paket je znatno sofisticiraniji od onoga kojim raspolažu ostali lovci u alžirskoj službi. Uz to, kombinacija smanjene radarske uočljivosti, naprednih sistema elektronskog ratovanja i snažnih senzora omogućava delovanje u snažno branjenom vazdušnom prostoru, čime se dodatno povećava strateška vrednost aviona.
Početak izvoza Su-57 dodatno povećava interesovanje drugih potencijalnih kupaca. Posebno se izdvaja Indija, gde su razgovori o licenciranoj proizvodnji najmanje 140 aviona navodno ušli u naprednu tehničku fazu. Indijsko ministarstvo odbrane razmatra zajednički razvoj značajno prilagođene varijante, prilagođene sopstvenim zahtevima. Postoji realna mogućnost da bi takva verzija kasnije mogla privući i druge kupce, uključujući i samo alžirsko ministarstvo odbrane.
Okosnicu alžirske lovačke avijacije danas čini više od 70 aviona Su-30MKA, koji su blisko zasnovani na indijskom Su-30MKI i objedinjuju tehnologije više generacija sovjetskih i ruskih programa. U tom smislu, razvoj i eventualni izvoz prilagođene varijante Su-57 mogao bi da prati isti presedan.
Smatra se da Alžir danas raspolaže ubedljivo najjačim borbenim vazduhoplovstvom među afričkim, arapskim i državama sa muslimanskom većinom. NATO napad na Libiju 2011. godine bio je jedan od ključnih faktora koji je podstakao Alžir da dodatno ulaže u modernizaciju i jačanje borbenih sposobnosti. Već od 2020. godine pojavili su se jasni signali da se razmatra nabavka Su-57, kada su alžirski vojni zvaničnici na državnoj televiziji viđeni sa modelima ovog aviona, dok su se u zgradi ministarstva odbrane pojavili i promotivni prikazi letelice.
Zvanična potvrda stigla je 12. februara 2025. godine, kada su alžirski državni mediji objavili da će prvi Su-57 stići u zemlju pre januara naredne godine. Ubrzo nakon toga, i ruska Federalna služba za vojno-tehničku saradnju potvrdila je da će izvozne isporuke započeti u tom periodu. Pojava snimka iznad Alžira sada praktično potvrđuje da je taj proces već ušao u operativnu fazu.
