Sudanski sukob nastavlja da se pretvara u realni poligon za testiranje savremenih bespilotnih sistema, a najnoviji incident dodatno je skrenuo pažnju na ranjivost i ograničenja velikih i skupih borbenih dronova. Prema dostupnim podacima, pobunjeničke Snage za brzu podršku (RSF) oborile su još jedan borbeni dron turske proizvodnje Bayraktar Akıncı, koji je bio u sastavu Sudanskih oružanih snaga.
Incident se dogodio u oblasti grada Dilinga, u saveznoj državi Južni Kordofan. Iako vrsta oružja korišćenog za obaranje nije zvanično potvrđena, raniji slučajevi u Sudanu ukazuju na upotrebu raketnih sistema zemlja–vazduh, verovatno kineskog porekla. Ovakvi sistemi, iako relativno osnovni u poređenju sa savremenim zapadnim PVO rešenjima, pokazali su se dovoljnim za neutralisanje velikih bespilotnih platformi.
Ovo obaranje nije izolovan slučaj. Već 8. januara ove godine, RSF je saopštio da je iznad grada Njala, u državi Južni Darfur, oboren još jedan dron Akıncı koji je takođe pripadao Sudanskim oružanim snagama. Taj incident označen je kao šesti potvrđeni gubitak ovog tipa letelice u Sudanu u periodu kraćem od godinu dana, što jasno ukazuje na obrazac, a ne na pojedinačne nesreće.
Gubici se ne završavaju samo na Sudanu. Tokom 2025. godine, borbeni dronovi Akıncı pretrpeli su potvrđene gubitke i u drugim kriznim zonama, uključujući Libiju i Irak, gde su takođe delovali u vazdušnom prostoru sa prisutnim protivvazdušnim sredstvima različitog nivoa sofisticiranosti.
The Rapid Support Forces (RSF) have shot down another Turkish-made 🇹🇷 Bayraktar Akıncı unmanned combat aerial vehicle (UCAV) operated by the Sudanese Armed Forces (SAF) over the town of Dilling in South Kordofan, Sudan 🇸🇩. https://t.co/gF6AloUufu pic.twitter.com/aMmiIFMTiZ
— Rich Tedd 🛰 ✈️ (@AfriMEOSINT) January 24, 2026
Bayraktar Akıncı je proizvod turske kompanije Baykar Makina i predstavlja jedan od najambicioznijih projekata turske vojne industrije u domenu bespilotnih letelica. Razvoj sistema započet je sredinom 2010-ih godina, prvi testni letovi izvedeni su 2019, a dron je zvanično uveden u naoružanje turskih oružanih snaga 2021. godine. Akıncı je zamišljen kao platforma koja briše granicu između klasičnih borbenih aviona i bespilotnih sistema, sa sposobnošću izvođenja izviđačkih, nadzornih i preciznih udarnih misija na velikim udaljenostima.
Tehnički, Akıncı spada među najveće i najskuplje borbene dronove na svetu. Ima raspon krila veći od 20 metara, operativni domet od približno 7.500 kilometara, autonomiju leta do 25 sati i plafon leta iznad 12.000 metara. Pokreću ga dva turboelisna motora, koji mu omogućavaju maksimalnu brzinu od oko 407 km/h i stabilno delovanje na velikim visinama. Letelica je projektovana za nošenje raznovrsnog naoružanja, uključujući pametne bombe i precizno vođene rakete.
Cena jednog drona procenjuje se na oko 30 miliona dolara, čime se Akıncı nalazi u potpuno drugačijoj kategoriji u odnosu na lakše i znatno jeftinije dronove poput Bayraktar TB2, koji su stekli reputaciju u ranijim fazama sukoba u više regiona.
Baykar je dodatno unapredio udarne mogućnosti Akıncija razvojem precizno vođene municije Kemankeş, predstavljene 27. aprila 2023. godine. Ova municija, koja koristi elemente veštačke inteligencije, namenjena je gađanju visoko vrednih ciljeva duboko iza neprijateljskih linija i kompatibilna je sa dronovima TB2, TB3, drugim SİHA platformama i Akıncijem.
Međutim, iskustva iz Sudana sve više otvaraju pitanje granica koncepta „strateškog drona“. Iako se Akıncı agresivno promoviše kao platforma sposobna da preuzme zadatke koji su ranije bili rezervisani za borbene avione sa posadom, realni borbeni uslovi ukazuju na drugačiju sliku. U vazdušnom prostoru u kojem protivnik raspolaže čak i osnovnim sistemima protivvazdušne odbrane, veliki, skupi i relativno spori dronovi pokazali su se kao ranjivi ciljevi.
Baykar navodi da je Akıncı opremljen sistemima za elektronsko ratovanje i samoodbranu, ali sudanski slučajevi nameću pitanje da li su ti sistemi u potpunosti instalirani na izvezenim letelicama ili se u realnim borbenim uslovima nisu pokazali dovoljno efikasnim. Serija obaranja u Sudanu, kao i prethodni gubici u drugim regionima, sugerišu da Akıncı nije prilagođen dugotrajnom delovanju u vazdušnom prostoru bez uspostavljene vazdušne nadmoći.
Umesto simbola tehnološke prednosti, Bayraktar Akıncı u Sudanu sve više postaje ilustracija ograničenja savremenih bespilotnih sistema kada se suoče sa iole organizovanom protivvazdušnom odbranom, čak i one koja ne pripada najmodernijoj kategoriji.
Ni ukrajinci vise ne koriste Bajraktare to su letece kante.
Rokaj Tirijanere pa nek sam’ pršti!