Šesti „AKINCI“ oboren u Sudanu: turski borbeni dron pada jedan za drugim za manje od godinu dana

Snage za brzu podršku (RSF) saopštile su da su 8. januara oborile borbeni dron turske proizvodnje „AKINCI“, koji je bio u sastavu Sudanskih oružanih snaga (SAF). Incident se dogodio iznad grada Njala, u državi Južni Darfur, i predstavlja šesti potvrđeni gubitak ovog tipa letelice u Sudanu u periodu kraćem od godinu dana.

U zvaničnom saopštenju RSF navodi se da je dron bio angažovan u napadima na civile. Prema tvrdnjama paravojnih snaga, letelica je „pokušavala da cilja nevine civile“ u okviru operacija koje su, kako tvrde, sprovodile Sudanske oružane snage uz podršku struktura koje RSF opisuje kao povezane sa Muslimanskom braćom. U saopštenju se pominju i raniji napadi na bolnice i pijace u oblasti Al-Zuruk u Severnom Darfuru.

Sudan ordusunun kullandığı AKINCI TİHA'lardan biri, BAE-İsrail güdümlü Hızlı Destek Kuvvetleri'ne karşı operasyon halindeyken kaza kırıma uğradı. pic.twitter.com/BwQINs0aj6

— TRHaber Savunma (@savunma_trhaber) January 9, 2026

RSF nije izneo tehničke detalje o načinu obaranja, ali snimci i fotografije sa mesta pada pokazuju olupinu drona koja deluje relativno očuvano, što ukazuje na obaranje protivvazdušnim sredstvima, a ne na tehnički kvar.

Rat iscrpljivanja i u vazduhu

Sudan je već više od dve godine poprište brutalnog sukoba između Sudanskih oružanih snaga i Snaga za brzu podršku, pri čemu obe strane uživaju podršku različitih regionalnih aktera. Turska se u ovom kontekstu vezuje za isporuke dronova državnim snagama, dok se za RSF navodi da koristi sisteme protivvazdušne odbrane koje su preko posrednika nabavljene iz Ujedinjenih Arapskih Emirata i Kine.

Bayraktar Akıncı je produkt turske kompanije Baykar Makina, poznate po svojim inovacijama u domenu bespilotnih letelica. Razvoj ovog sistema datira iz nekoliko godina unazad, a prvi testni letovi izvedeni su 2019. godine. Ova letelica označava novu eru u turskoj vojnoj avijaciji, donoseći napredne mogućnosti u segmentu taktičkih i strateških operacija.

„Akıncı“ predstavlja jedan od najvećih i najskupljih turskih borbenih dronova. Sa rasponom krila većim od 20 metara, operativnim dometom od oko 7.500 kilometara, autonomijom leta do 25 sati i plafonom leta preko 12 kilometara, ovaj dron je projektovan za strateške zadatke, uključujući izviđanje, nadzor i precizne udare na velikim udaljenostima.

Bayraktar Akıncı koristi dva turboelisna motora koji mu omogućavaju izuzetnu brzinu i domet. Sa maksimalnom brzinom od oko 407 km/h, Akıncı pokazuje dobru pokretljivost kada je reč o dronovima. Sa operativnom maksimalnom visinom leta od oko 12.000 metra, ovaj dron ima sposobnost izvođenja operacija u različitim atmosferskim uslovima. Bayraktar Akıncı je opremljen za nosenje raznovrsnog tereta, uključujući pametne bombe i precizne rakete.

Baykar Defense je 27. aprila 2023. godine predstavio precizno vođenu municiju sa mogućnostima veštačke inteligencije, nazvanu Kemankeş [strelac na turskom]. Baykar je razvio Kemankeš za gađanje visoko vrednih ciljeva daleko iza neprijateljskih linija. Municija je kompatibilna sa borbenim dronovima Bayraktar ​​TB2, TB3, SİHA’lar i Akıncı.

Cena jedne letelice procenjuje se na oko 30 miliona dolara, što „AKINCI“ svrstava u potpuno drugačiju kategoriju u odnosu na lakše i masovno korišćene i jeftinije dronove poput „Bayraktar TB2“.

Tajni ugovor i rastući gubici

U martu prošle godine, izveštaj Vašington posta otkrio je da je Sudan, u okviru tajnog ugovora vrednog oko 120 miliona dolara, dobio više dronova „AKINCI“ zajedno sa manjim borbenim dronovima TB2. Ova isporuka označila je ozbiljno povećanje vazdušnih sposobnosti Sudanskih oružanih snaga.

Međutim, 2025. godina pokazala se kao izrazito nepovoljna za ovu platformu. RSF su tokom godine oborile ukupno pet dronova „AKINCI“, pri čemu je prvi potvrđeni gubitak zabeležen 10. jula, a poslednji u novembru. Obaranje iznad Njale predstavlja šesti potvrđeni gubitak za manje od dvanaest meseci.

Prema procenama vojnih analitičara, svi oboreni dronovi verovatno su pogođeni sistemima protivvazdušne odbrane kratkog dometa FK-2000 i FB-10A, koje su Snage za brzu podršku dobile uz posredovanje UAE, nakon nabavke iz Kine. Ovi sistemi imaju domet dejstva od oko 25, odnosno 10 kilometara i namenjeni su upravo borbi protiv sporijih vazdušnih ciljeva poput dronova.

#Sudan Another day, another drone crash. This one appears largely intact, suggesting the possibility of a technical malfunction or electronic jamming.

A video shows a Bayraktar Akıncı UCAV operated by the Sudanese Armed Forces (SAF) after it crashed in an area controlled by the… https://t.co/jSXZ9qUF0v pic.twitter.com/yUlHurNw9r

— Basha باشا (@BashaReport) January 9, 2026

Granice „strateškog drona“

Iako Turska „AKINCI“ agresivno promoviše kao platformu sposobnu da preuzme zadatke koji su ranije bili rezervisani za borbene avione sa posadom, iskustvo iz Sudana ozbiljno dovodi u pitanje te tvrdnje.

U spornom vazdušnom prostoru, gde protivnik raspolaže čak i relativno osnovnim sistemima protivvazdušne odbrane, skupi i veliki dronovi pokazali su se kao ranjivi ciljevi. Bajkar navodi da je „AKINCI“ opremljen sistemima za elektronsko ratovanje i samoodbranu, ali sudanski primer otvara pitanje da li su ti sistemi uopšte instalirani na isporučenim letelicama ili su se u realnim borbenim uslovima pokazali neefikasnim.

Serija obaranja u Sudanu, ali i od strane snaga Alžira pa i Kurda sugeriše da „AKINCI“, uprkos impresivnim tehničkim karakteristikama, nije prilagođen dugotrajnom delovanju u vazdušnom prostoru u kojem ne postoji vazdušna nadmoć. Umesto simbola tehnološke prednosti, ovaj dron u Sudanu sve više postaje primer ograničenja savremenih bespilotnih sistema kada se suoče sa iole organizovanom protivvazdušnom odbranom.