Kineska mornarica možda se sprema da dobije jedan od najvažnijih brodova u svojoj modernoj istoriji, i to ne nosač aviona, razarač ili podmornicu, već logističkog džina koji bi mogao potpuno da promeni način na koji Peking projektuje silu daleko od svojih obala.
Sve je počelo jednom fotografijom.
Kineska državna korporacija za brodogradnju objavila je fotografiju iz brodogradilišta povodom tradicionalnog kineskog solarnog termina, ali pažnju analitičara nije privukla ceremonija niti promotivna poruka. U pozadini slike nalazio se ogroman trup broda u suvom doku, toliko veliki da je gotovo odmah pokrenuo lavinu spekulacija među vojnim analitičarima i posmatračima kineske mornarice.
Na osnovu vidljivih detalja, uključujući ogromnu gornju palubu i delimično završene ostrvske nadgradnje, procenjuje se da je brod već u veoma poodmakloj fazi izgradnje i da bi uskoro mogao da pređe u fazu završnog opremanja i priprema za probna isplovljavanja.
Kina širi mornaricu daleko od svojih obala
Poslednjih godina kineska mornarica više nije fokusirana samo na Južno kinesko more i Tajvanski moreuz. Udarnim grupama kineskih nosača aviona sada se sve češće poveravaju misije u zapadnom Pacifiku, Indijskom okeanu i drugim udaljenim regionima. Tu nastaje problem koji Kina pokušava ubrzano da reši.
Za razliku od SAD, koje raspolažu širokom mrežom baza širom sveta, Kina ima veoma ograničen broj prekomorskih vojnih punktova. Upravo zbog toga logistički brodovi postaju ključni deo cele strategije.
Bez ogromnih brodova za snabdevanje, nijedna mornarica ne može dugo da održava operacije daleko od matičnih luka. Takvi brodovi dopremaju gorivo, municiju, rezervne delove, hranu, vodu i sve ostalo što je potrebno da bi udarne grupe nosača aviona ostale nedeljama ili mesecima na otvorenom moru.
Analitičari smatraju da je upravo to razlog zbog kojeg Kina razvija novu generaciju velikih pomoćnih brodova.
Veći čak i od američkih logističkih brodova
Prema podacima koje je objavio britanski Jane’s, misteriozni brod gradi se u brodogradilištu Longsjue u Guangdžouu.
Komercijalni satelitski snimci iz marta pokazali su ogromnu konstrukciju bez završene nadgradnje, dok nove fotografije pokazuju da su ključni delovi instalirani za svega nekoliko meseci. Taj tempo dodatno je privukao pažnju, jer pokazuje koliko je kineski brodograđevni sektor ubrzao proizvodnju velikih ratnih i pomoćnih plovila.
Procene govore da je brod dug oko 265 metara i širok približno 36 metara. To ga svrstava među najveće pomoćne brodove ikada izgrađene.
Na osnovu dimenzija, analitičari veruju da bi deplasman mogao da iznosi između 60.000 i 65.000 tona. Ukoliko se te procene pokažu tačnim, kineski brod bi bio veći čak i od nekadašnjih američkih brzih borbenih brodova klase Sacramento, koji su imali deplasman od oko 53.000 tona.
Kina možda ne gradi samo još jedan tanker ili logistički brod, već potpuno novu kategoriju pomorske podrške namenjenu operacijama globalnog dometa.
Podrška za buduće kineske „supernosače“
Kineska mornarica trenutno koristi dve velike logističke jedinice tipa 901 klase Fuyu, deplasmana oko 45.000 tona, zajedno sa manjim brodovima tipa 903.
Ti brodovi danas podržavaju kineske nosače aviona Liaoning, Šandong i novi Fujian.
Međutim, poslednjih godina sve češće se pojavljuju informacije da Kina radi na još većem nosaču aviona, neformalno nazivanom „supernosač“, koji bi po dimenzijama i mogućnostima trebalo da se približi američkim nosačima klase Ford.
Ako Kina zaista planira takvu flotu, postojeći logistički kapaciteti verovatno više neće biti dovoljni.
Upravo zbog toga mnogi analitičari veruju da novi brod predstavlja logističku osnovu budućih kineskih udarnih grupa velikog dometa.
Takva plovila nisu spektakularna kao nosači aviona, ali bez njih nijedna velika pomorska sila ne može dugo da vodi operacije na udaljenim okeanima.
Brzina kineske brodogradnje brine Zapad
Najviše pažnje ipak privlači tempo izgradnje. Satelitski snimci iz marta pokazivali su trup bez nadgradnje, dok najnovije fotografije prikazuju brod u mnogo naprednijoj fazi. To znači da su ogromni segmenti konstrukcije montirani u veoma kratkom roku.
Zapadni analitičari već godinama dižu tenziju u svojoj javnosti da Kina danas raspolaže najvećim brodograditeljskim kapacitetima na svetu, višestruko većim od američkih.
Upravo zbog toga kineska mornarica poslednjih godina gotovo konstantno dobija nove razarače, fregate, amfibijske brodove i podmornice. Sada se čini da isti model ubrzane proizvodnje prelazi i na logističku flotu koja treba da omogući kineskoj mornarici da deluje mnogo dalje od Pacifika.
Mornarica koja više ne planira samo regionalne operacije
Pojava ovog broda uklapa se u širu sliku kineske vojne strategije. Pre samo dve decenije kineska mornarica bila je skoro pa regionalna sila fokusirana na obalsku odbranu i Tajvanski moreuz.
Danas Kina razvija udarne grupe nosača aviona, nosače dronova, mrežu dalekometnih pomorskih baza, čitavu paletu hipersoničnih protivbrodskih raketa i ogromnu logističku infrastrukturu za operacije na otvorenom okeanu.
Ako se potvrdi da novi brod zaista ima deplasman veći od 60.000 tona, Kina će praktično dobiti plutajuću logističku bazu sposobnu da prati nosače aviona i ratne flote na hiljadama kilometara od kineskih obala.
U tom slučaju, pitanje više neće biti da li Kina može da pošalje mornaricu daleko od svojih voda, već koliko dugo će moći da je tamo zadrži.
