Na izložbi World Defense Show 2026 u Rijadu pakistanski GIDS predstavio je hipersoničnu protivbrodsku balističku raketu SMASH, sa izvoznom oznakom P282, sistem koji je odmah privukao pažnju zbog kombinacije velike brzine, manevrisanja i preciznosti. Prema zvaničnim podacima, raketa je projektovana pre svega za dejstvo po pomorskim ciljevima, ali je sposobna i za efikasne udare po kopnenim objektima.
Deklarisani domet iznosi 290 kilometara, što je u skladu sa ograničenjima međunarodnih režima kontrole raketne tehnologije za izvoznu verziju. U protivbrodskoj konfiguraciji SMASH nosi visokoeksplozivnu fragmentaciono-probojnu bojevu glavu mase 384 kilograma, dok verzija za udare po kopnu raspolaže bojevom glavom mase 444 kilograma. Dužina projektila procenjuje se na između devet i dvanaest metara, uz prečnik od oko 85 do 90 centimetara, što ga svrstava u kategoriju srednje velikih balističkih projektila namenjenih taktičko-operativnoj upotrebi.
Raketa koristi jednostepeni motor na čvrsto gorivo koji funkcioniše u dve faze, početnoj fazi pojačanja i fazi krstarenja. Maksimalna brzina se, prema navodima proizvođača, kreće do osam maha, dok u terminalnoj fazi, pri strmom obrušavanju ka cilju, brzina prelazi dva maha. Ovaj profil leta omogućava projektilu da zadrži veliku kinetičku energiju u završnici napada.
Sistem navođenja zasniva se na inercijalnoj navigaciji sa korekcijama putem satelitske navigacije. U protivbrodskoj varijanti dodaje se aktivni radarski tragač u terminalnoj fazi, što omogućava samostalno zahvatanje i praćenje cilja. Deklarisano kružno odstupanje, CEP, ne prelazi deset metara, što ukazuje na visoku preciznost za balistički projektil ove kategorije.
Jedna od ključnih karakteristika SMASH-a jeste upotreba kvazibalističke putanje. To znači da projektil tokom leta može da izvodi manevre, umesto da sledi klasičnu balističku parabolu. U završnoj fazi prelazi u skoro vertikalni napad pod velikim uglom, čime se značajno skraćuje vreme reakcije protivničke protivvazdušne i protivraketne odbrane. Kombinacija velike brzine, promenljive putanje i strmog napada projektovana je da smanji verovatnoću presretanja na minimalan nivo, posebno protiv brodskih sistema srednjeg i dugog dometa.
SMASH je inicijalno integrisan na pakistanske fregate klase Zulfikvar, tip 22, kao i na novije fregate Tugril, tip 054A/P, koje predstavljaju modernizovani kineski dizajn prilagođen pakistanskoj mornarici. Pored brodskih platformi, sistem je predviđen i za lansiranje sa mobilnih kopnenih lansera, što mu daje dodatnu fleksibilnost i omogućava raspoređivanje duž obale ili u dubini teritorije.
U širem kontekstu, SMASH se uklapa u trend razvoja protivbrodskih balističkih raketa koji su ranije pokrenule druge azijske sile. Koncept kombinovanja balističke putanje, terminalnog manevrisanja i aktivnog radarskog navođenja osmišljen je da probije višeslojnu pomorsku odbranu, uključujući brodske sisteme sa vertikalnim lansirnim ćelijama i napredne radare sa faznom rešetkom.
Pakistan’s SMASH hypersonic ballistic missile is being offered for export for the first time by Global Industrial & Defence Solutions (GIDS). pic.twitter.com/OOA1hZxzRx
— DEFENSE TIMES (@Defense_Times) February 10, 2026
Iako je domet od 290 kilometara relativno ograničen u poređenju sa strateškim sistemima, u regionalnim uslovima takva raketa može pokriti ključne pomorske pravce i obalne zone. U kombinaciji sa mrežom izviđačkih senzora, bespilotnih letelica i pomorskih patrolnih platformi, projektil dobija operativnu vrednost kao sredstvo odvraćanja i kontrole mora u bliskim akvatorijama.
Predstavljanje SMASH-a u Rijadu dolazi u trenutku ubrzanog razvoja hipersoničnih i kvazibalističkih sistema širom sveta. Sa deklarisanom brzinom do 8 maha, visokom preciznošću i sposobnošću manevrisanja u terminalnoj fazi, pakistanski P282 predstavlja pokušaj da se nacionalni pomorski i obalni kapaciteti podignu na viši tehnološki nivo i da se protivniku nametne dodatni sloj rizika u svakom budućem sukobu na moru.
