Dana 4. avgusta 2025. godine, jedan od F-16A Netz aviona kanadske privatne kompanije Top Aces, poreklom iz razhodovane flote Izraelskog ratnog vazduhoplovstva, primećen je po prvi put u letu sa potpuno novom i upečatljivom šemom kamuflaže inspirisanom ruskim lovcem pete generacije Su-57 “Felon”.
Top Aces Inc., sa sedištem u Montrealu, Kanada, je privatni vojni kontraktor specijalizovan za obuku vojnih pilota lovaca iz SAD, Kanade i Australije, a od prošle godine i za podršku ukrajinskim pilotima u prelasku na zapadne borbene avione.
Ovaj konkretni avion poleteo je sa Mesa Gateway aerodroma u Arizoni, gde kompanija održava svoju flotu, sa destinacijom Luke Air Force Base, pod oznakom ACES 51. Kasnije istog dana obavio je lokalnu trenažnu misiju u Arizoni, ovog puta pod oznakom ACES 1, što je bilo moguće pratiti putem Flightradar24 i ADSBExchange platformi.
Zašto je F-16 dobio boje ruskog Su-57?
Prema analizi portala The Aviationist, F-16 sa registracijom N871TA i brojem “284” ofarbanim crvenom bojom, sada nosi sivu “splinter” kamuflažu niske vidljivosti, gotovo identičnu onoj na Su-57 Felon.
Na krilima i repu nalaze se crvene sovjetske zvezde, dok je na vertikalnom stabilizatoru ispisan natpis na ćirilici „Опыт Важен” (“Iskustvo je važno”), što je direktna referenca na misiju Top Aces-a – pružanje realistične obuke i simulacija borbenih scenarija pilotima.
Ono što ovu letelicu čini posebno zanimljivom jeste što i dalje nosi oznaku vazdušne pobede – obaranje sirijskog MiG-23 u septembru 1981. godine, kada je služila u Izraelskom ratnom vazduhoplovstvu.
Istorija ovog aviona
Avion Netz 284 povučen je iz izraelske službe krajem 2016. godine, a kompaniji Top Aces isporučen je 2021. u sklopu paketa od 29 aviona. Isprva je zadržao originalnu izraelsku kamuflažu, ali je postepeno dobijao personalizovane šeme boja. Prošle godine Top Aces je predstavio i “Flanker Blue” kamuflažu, inspirisanu bojama američke 64th Aggressor Squadron iz baze Nellis u Nevadi.
Prvi kontingent od četiri F-16 iz Izraela stigao je u Top Aces 2021. godine i modernizovan je na F-16 AAF (Advanced Aggressor Fighter) standard, sa unapređenjima poput AAMS (Advanced Aggressor Mission System), AESA radara, Scorpion kaciga sa HUD prikazom, naprednim komunikacionim sistemima i elektronskim protivmerama. Od 2024. godine, dodate su i IRST kapsule za detekciju ciljeva na velikim daljinama.
Realizam bez pravog naoružanja
Iako ove letelice ne nose pravo naoružanje, već simulatore oružja, zaista pružaju, koliko je to moguće, realistične scenarije vazdušne borbe. “Felon” kamuflaža omogućava američkim pilotima maksimalno vizuelno prilagođavanje za moguće buduće dogfight susrete sa ruskim lovcima pete generacije.
Nije prvi put
Ovo nije prvi put da se F-16 pojavljuje u ruskoj maskirnoj šemi. Još 2019. godine isti model aviona bio je obojen u istim bojama. Godine 2020., američko vazduhoplovstvo je u bazi Hill u Juti ofarbalo jedan F-16 u tzv. “Ghost” kamuflažu, inspirisanu Su-57, radi realističnih trenažnih misija protiv simuliranih ruskih protivnika.
Ove, godine u februaru mesecu, obeležena je pedeseta godišnjica jedne od najvažnijih borbenih vežbi, poznate kao Red Flag 25-1 u Sjedinjenim Američkim Državama. Domaćin vežbe je vazduhoplovna baza Nellis, a trajala je do 14. februara. Tada smo takođe videli ovaj F-16 u maskirnim bojama ruskog lovca Su-57.
Američke i njima savezničke vazduhoplovne snage redovno koriste ovakve vizuelne imitacije u obuci kako bi piloti imali što verniju pripremu za potencijalne buduće sukobe sa naprednim protivničkim avionima.
Agresorske eskadrile i njihova uloga u američkom ratnom vazduhoplovstvu
Koncept agresorskih eskadrila razvijen je nakon Vijetnamskog rata, kada su američki piloti shvatili da nisu dovoljno pripremljeni za neočekivane i efikasne taktike severnovijetnamskih pilota, koji su koristili sovjetske avione MiG-21.
Da bi nadoknadilo ovaj nedostatak, američko vazduhoplovstvo je 1972. godine osnovalo 64. borbenu eskadrilu u bazi Nellis, čiji je zadatak bio simulacija taktike Sovjetskog Saveza i Varšavskog pakta.
Prvi agresorski avioni bili su F-5E Tiger, izabrani zbog sličnosti u performansama sa MiG-21, tada najčešćim sovjetskim borbenim avionom.
Od tada, uloga agresorskih eskadrila značajno je evoluirala:
- 1988. godine aktivirana je 65. agresorska eskadrila, koja je prešla sa F-5E na F-16, kako bi bolje simulirala naprednije sovjetske avione poput MiG-29 i Su-27.
- 2005. godine USAF je reaktivirao 64. i 65. eskadrilu, proširujući njihov fokus i na avione izvan ruskog arsenala, kako bi se obuhvatili potencijalni protivnici iz drugih regiona.
- 2019. godine USAF je najavio planove za formiranje nove 65. agresorske eskadrile, koja će koristiti F-35A Lightning II kako bi simulirala moderne avione pete generacije, poput kineskog J-20 i ruskog Su-57.
Jao
Mogu i ja fiat punta ofarbati kao su 57 al nije to to…