Severna Koreja prikazala je potpuno novu bespilotnu letelicu koja bi mogla da predstavlja početak ozbiljne modernizacije njene zastarele borbene avijacije. Među poznatim izviđačkim i udarnim dronovima pojavio se znatno drugačiji avion, bez klasičnog repa, sa konstrukcijom karakterističnom za savremene letelice smanjene radarske uočljivosti. Njegova oznaka i tehničke karakteristike zasad nisu objavljene.
Pjongjang je godinama ulagao ogromna sredstva u balističke rakete, dok su njegove vazduhoplovne snage uglavnom ostale oslonjene na sovjetske lovce MiG-21, MiG-23 i MiG-29. Razvoj velikih bespilotnih letelica sada otvara drugačiji put, koji ne zahteva stvaranje potpuno nove generacije pilotiranih lovaca. Posebno je zanimljivo što je novo oružje prikazano zajedno sa sistemima koji su već prolazili kroz ispitivanja i pripreme za serijsku proizvodnju.
Misteriozno leteće krilo privuklo najveću pažnju
Nova letelica predstavljena je 29. oktobra na izložbi „Razvoj tehnologije bespilotnih letelica 2026”, koju je posetio Kim Džong Un. Na fotografijama severnokorejskih državnih medija vidi se konstrukcija letećeg krila, čija aerodinamička konfiguracija omogućava smanjenje radarskog odraza uklanjanjem klasičnih vertikalnih i horizontalnih repnih površina.
Takvo rešenje koriste američki B-2, budući B-21, kao i više eksperimentalnih bespilotnih borbenih aviona. Međutim, stvarne stelt sposobnosti zavise i od oblikovanja usisnika, izduvnog sistema, materijala i načina nošenja naoružanja. Pjongjang nije objavio podatke o dimenzijama, motorima, nosivosti niti rezultatima probnih letova nove platforme.
Moguća namena obuhvata izviđanje i napade na ciljeve iza linije fronta, posebno ukoliko konstrukcija omogućava unutrašnje nošenje vođenog naoružanja. Za sada je poznat samo njen spoljašnji izgled, pa predstavljanje prototipa ne znači da je letelica već spremna za borbenu upotrebu.
Od američkih uzora do sopstvene porodice dronova
Pored novog modela predstavljeni su Saetbyol-4 i Saetbyol-9, koje je Severna Koreja prvi put javno pokazala 2023. godine. Prvi je veliki izviđački avion sličan američkom RQ-4 Global Hawk, dok drugi podseća na naoružani MQ-9 Reaper.
Pjongjang je već u septembru prikazao proizvodne pogone i proširenje programa Saetbyol-4 i Saetbyol-9. Razvoj sada obuhvata tri različite kategorije: velike izviđačke platforme, naoružane dronove dugog trajanja leta i novu konstrukciju smanjene radarske uočljivosti.
Kim traži veštačku inteligenciju i masovnu proizvodnju
Severnokorejski lider zatražio je ostvarivanje „apsolutne superiornosti” u tehnologiji bespilotnih sistema, uz brži razvoj veštačke inteligencije i automatizovanog upravljanja. Na izložbi su prikazani i brojni FPV dronovi, čija se masovna upotreba pokazala posebno značajnom tokom rata u Ukrajini.
Saradnja sa Rusijom omogućila je severnokorejskim vojnicima neposredno upoznavanje sa taktikom bespilotnog ratovanja, elektronskim ometanjem i primenom dronova u koordinaciji sa artiljerijom. Takvo iskustvo važno je i za razvoj domaćih konstrukcija, naročito kada je reč o povezivanju izviđanja i preciznih udara.
Dronovi gađali makete Abramsa, raketna artiljerija ispalila salvu
Tokom demonstracije prikazani su napadi jednokratnim udarnim dronovima na makete južnokorejskih položaja i američkih tenkova M1 Abrams. Višenamenske bespilotne letelice lansirale su rakete vazduh-zemlja, dok je KCNA saopštila da su svi predviđeni ciljevi pogođeni.
Istovremeno je izvršeno gađanje raketnom artiljerijom KN-25 kalibra 600 milimetara, koju Pjongjang povezuje i sa mogućnošću upotrebe taktičkih nuklearnih bojevih glava. Južnokorejska vojska registrovala je približno deset projektila lansiranih iz oblasti Vonsana, koji su preleteli oko 250 kilometara prema Japanskom moru.
Demonstracija je tako povezala velike bespilotne avione, manje udarne dronove, krstareće rakete i dalekometnu raketnu artiljeriju. Novi leteći krilni dron ostao je bez javno objavljenih specifikacija, dok su ostali sistemi pokazani i tokom stvarnih gađanja.
Капа доле!