Južnokorejska vojna industrija nastavlja da osvaja tržište koje je decenijama pripadalo evropskim i američkim proizvođačima. Posle velikih ugovora sa Poljskom, Finskom, Norveškom, Estonijom i Rumunijom, novi poslovi otvaraju vrata i na jugu Evrope. U samo nekoliko dana pojavile su se dve važne odluke koje obuhvataju i cevnu i raketnu artiljeriju.
Španija se opredelila za porodicu samohodnih haubica K9 Thunder, dok Hrvatska priprema nabavku višecevnih raketnih sistema K239 Chunmoo. U oba slučaja reč je o zameni ili velikoj modernizaciji postojećih artiljerijskih sposobnosti. Južnokorejski sistemi pritom više ne ulaze u Evropu kao egzotična alternativa tradicionalnim zapadnim proizvođačima, već kao ozbiljni kandidati na praktično svakom većem tenderu.
Rat u Ukrajini dodatno je ubrzao taj proces. Potrošnja municije, gubici opreme i potreba za brzom obnovom zaliha pokazali su koliko su evropski proizvodni kapaciteti ograničeni kada se od industrije zahteva masovna i kontinuirana proizvodnja. Južna Koreja u tu prazninu ulazi sa već razvijenim sistemima, postojećim proizvodnim linijama i mogućnošću relativno brzih isporuka.
Španija bira K9 uz domaću industriju
Špansko Ministarstvo odbrane postalo je najnoviji evropski kupac porodice K9 Thunder kalibra 155 mm. Hanva Aerospejs je 31. avgusta potpisala ugovor o saradnji sa španskom kompanijom Indra Sistemas, u okviru šireg programa modernizacije artiljerije čija se vrednost procenjuje na oko 4,55 milijardi evra.
Španska vojska planira nabavku do 128 guseničnih samohodnih haubica, 120 vozila za dopunu municijom, 21 vozila za izvlačenje i 11 komandnih vozila.
Madrid ipak ne želi jednostavnu kupovinu gotovih sistema iz Južne Koreje. Program predviđa transfer tehnologije i uključivanje domaće industrije. Indra bi trebalo da proizvodi trupove vozila u Španiji, zadrži deo ovlašćenja nad projektovanjem konačne konfiguracije i integriše sopstveni softver za upravljanje bojištem, komunikacionu opremu i druge sisteme.
Obim lokalne proizvodnje verovatno neće biti jednak onome što je Južna Koreja ponudila Poljskoj, ali će Španija dobiti znatno veću industrijsku ulogu nego kod klasične uvozne nabavke.
K9 se širi gotovo celom Evropom
Španska odluka nastavlja niz ugovora koji su od K9 napravili jedan od najrasprostranjenijih savremenih samohodnih artiljerijskih sistema u Evropi.
Finska je u aprilu naručila dodatnih 112 haubica, čime bi njen ukupni broj trebalo da poraste na 208. K9 već koriste ili su ga naručile Poljska, Norveška, Estonija, Rumunija i Turska, dok se sistem pojavljuje i kao jedan od ozbiljnih kandidata za buduće potrebe Švedske.
Posebno je značajan njegov uspeh na tenderima na kojima se takmičio sa nemačkim PzH 2000. Korejski sistem privukao je kupce kombinacijom cene, raspoloživosti, mogućnosti proizvodnje u velikim serijama i razvijenog logističkog paketa.
Sličan obrazac već se vidi i kod južnokorejskog tenka K2, koji je posebno veliki uspeh ostvario u Poljskoj.
Hrvatska ulazi u Chunmoo klub korisnika
Istovremeno se širi i drugi veliki korejski artiljerijski proizvod u Evropi.
Hrvatska je odobrila kupovinu 18 višecevnih raketnih sistema K239 Chunmoo u poslu vrednom približno 435,2 miliona evra. Reč je o jednoj od najvećih pojedinačnih nabavki naoružanja u istoriji hrvatskih oružanih snaga.
Novi sistemi trebalo bi da zamene postojeće višecevne lansere Grad i Vulkan iz perioda Hladnog rata.
Hrvatska će se time pridružiti rastućem broju evropskih korisnika sistema Chunmoo. Poljska je već naručila stotine lansera, Estonija devet, dok je Norveška početkom godine zaključila posao za 16 sistema sa pripadajućom municijom.
Chunmoo postaje glavni konkurent HIMARS-u
K239 Chunmoo ima jednu važnu prednost: može da koristi više različitih klasa municije sa iste platforme.
To mu omogućava da istovremeno pokriva zadatke klasične višecevne raketne artiljerije i precizne udare na većim daljinama. Takva fleksibilnost dobila je dodatnu vrednost posle iskustava iz Ukrajine, gde su se pokazali značaj masovne paljbe, brzo premeštanje nakon dejstva i mogućnost udara po ciljevima duboko iza linije fronta.
Chunmoo se zbog toga sve češće pojavljuje kao direktan konkurent američkom HIMARS-u na evropskim tenderima.
Poljska je jedan od najboljih primera. Varšava nije kupila samo mali broj sistema za specijalizovane zadatke, već je odlučila da izgradi veliku raketnu artiljerijsku komponentu zasnovanu na korejskoj platformi.
Rat u Ukrajini otvorio prostor Korejcima
Evropske države su tokom prethodnih godina predale Ukrajini velike količine artiljerije i municije. Istovremeno se pokazalo da proizvodni kapaciteti evropske odbrambene industrije nisu projektovani za brzo nadoknađivanje potrošnje karakteristične za veliki kopneni rat.
Južna Koreja decenijama održava znatno veće artiljerijske snage zbog vojne situacije na Korejskom poluostrvu. Posledica toga su velike proizvodne serije, razvijene zalihe municije i industrija naviknuta na proizvodnju teškog kopnenog naoružanja u obimu koji je u većem delu Evrope odavno napušten.
Korejski proizvođači zbog toga mogu da ponude nešto što je evropskim kupcima trenutno podjednako važno kao same tehničke karakteristike: rok isporuke.
Evropska artiljerijska karta se menja
K9 i Chunmoo sada se šire paralelno. Prvi zauzima sve veći deo tržišta samohodnih haubica kalibra 155 mm, dok drugi prodire u segment raketne artiljerije kojim je poslednjih godina dominirao američki HIMARS.
Za Rusiju širenje ovih sistema znači da evropske vojske dobijaju veći broj savremenih artiljerijskih sredstava. K9 po karakteristikama prevazilazi većinu starijih ruskih samohodnih haubica, dok se kao njegov tehnološki pandan u novijoj ruskoj proizvodnji izdvaja 2S35 Koalicija-SV, koja još nije prisutna u velikom broju.
Istovremeno postoji zanimljiva paralela na drugoj strani fronta. Dok evropske članice NATO sve više kupuju južnokorejsku artiljeriju, Rusija je dobila severnokorejske artiljerijske sisteme, uključujući dalekometne topove kalibra 170 mm, čije su mogućnosti pominjali i ukrajinski oficiri.
Evropsko tržište time sve manje izgleda kao zatvoren prostor rezervisan za nekoliko tradicionalnih zapadnih proizvođača. Poslovi sa Španijom i Hrvatskom pokazuju da južnokorejski proizvođači sada istovremeno konkurišu u dva ključna segmenta kopnene vatrene podrške, a broj njihovih evropskih korisnika nastavlja da raste.
