Kineska mornarica dobila je još jedan ratni brod iz klase koja je već godinama jedan od najvažnijih radnih konja njene površinske flote. Nova fregata Ningde pojavila se na snimcima borbene obuke ubrzo nakon ulaska u službu, bez dugog perioda javnog predstavljanja i ceremonijalnog eksponiranja.
Na prvi pogled, još jedan Tip 054A teško bi trebalo da bude velika vest za zemlju koja ih već ima desetine. Međutim, nastavak izgradnje ove klase postaje zanimljiv baš sada, kada Kina već uvodi veći i savremeniji Tip 054B. Peking očigledno nema nameru da preko noći zameni uspešnu platformu samo zato što je stigao tehnološki napredniji naslednik.
Ningde pokazuje drugačiji pristup. Dok novi brodovi postepeno pomeraju tehnološku granicu kineske mornarice, proverene fregate nastavljaju da izlaze iz brodogradilišta i popunjavaju jedinice kojima su potrebni brojnost, dostupnost i relativno niski troškovi eksploatacije.
Takva kombinacija omogućava Kini da istovremeno eksperimentiše sa novom generacijom ratnih brodova i ubrzano povećava broj plovila spremnih za svakodnevne zadatke. Nova fregata već je raspoređena u jedinicu Komande Istočnog teatra NOAK, jednog od vojno najosetljivijih pravaca zemlje.
Ningde odmah ušao u borbenu obuku
Kineski državni mediji objavili su tokom vikenda snimke nove raketne fregate Ningde tokom vežbi sa drugim ratnim brodovima. Plovilo je dodeljeno pomorskoj jedinici Komande Istočnog teatra Narodnooslobodilačke armije Kine i već prolazi obuku usmerenu na realne borbene situacije.
Tokom vežbi posada je otkrivala i pratila simulirane ciljeve u vazduhu i na moru, dok su brodski radari i sistemi naoružanja pripremani za odgovor na različite vrste pretnji.
Obuka nije bila ograničena samo na borbu, Ningde je vežbao dopunu zaliha na otvorenom moru, operacije sa brodskim helikopterom, kao i kontrolu oštećenja i reagovanje posade u slučaju požara, prodora vode ili drugih problema koji mogu nastati tokom borbenog dejstva.
Takva obuka ima poseban značaj za novi brod, jer posada mora da pređe iz faze upoznavanja sa platformom u režim u kojem može da funkcioniše kao deo veće pomorske formacije.
46 fregata iste porodice
Ulaskom Ningdea u službu, broj fregata Tip 054A u kineskoj mornarici povećan je na 46, prema podacima koje prenose kineski državni mediji. To Tip 054A čini jednom od najbrojnijih klasa savremenih raketnih fregata na svetu.
Brod ima deplasman od približno 3.900 tona i projektovan je kao višenamenska platforma sposobna za zaštitu drugih ratnih brodova, protivpodmorničko ratovanje, patroliranje, obalsku odbranu i pratnju pomorskih formacija.
Radarski sistemi omogućavaju praćenje ciljeva iznad površine mora, dok sonar i protivpodmornička oprema daju fregati mogućnost otkrivanja podmornica i drugih podvodnih pretnji.
Procenjeni domet plovidbe iznosi oko 4.000 nautičkih milja, što omogućava da Tip 054A deluje znatno dalje od neposrednog kineskog priobalja. Takve karakteristike učinile su ga pogodnim za širok raspon zadataka, od svakodnevnih patrola i pratnje do dugotrajnijih raspoređivanja van matičnih baza.
Nove verzije Tipa 054A više nisu iste kao prve
Veliki broj izgrađenih brodova ne znači da je konstrukcija tokom godina ostala nepromenjena. Kina je postepeno modernizovala Tip 054A, pa novije fregate imaju izmene koje odražavaju iskustvo stečeno tokom dugogodišnje upotrebe klase.
Verzija predstavljena 2026. godine dobila je produženu helikoptersku palubu kako bi lakše mogla da koristi novije i veće mornaričke helikoptere.
Promena je posebno važna za protivpodmorničko ratovanje. Helikopter znatno širi prostor koji brod može da pretražuje sonarom i protivpodmorničkim naoružanjem, omogućavajući fregati da traži podmornicu mnogo dalje od dometa sopstvenih brodskih senzora.
Novije jedinice dobile su i unapređenja glavnog topa, dok su poboljšani radarski i drugi elektronski sistemi. Tip 054A tako više nije samo konstrukcija koja se ponavlja u velikim serijama, već platforma koja se postepeno prilagođava novim zahtevima kineske mornarice.
Zašto Kina i dalje gradi stari Tip 054A kada već ima Tip 054B?
Peking je istovremeno počeo da uvodi Tip 054B, veći i tehnološki napredniji brod projektovan kao naredni korak u razvoju kineskih fregata.
Tip 054B namenjen je zahtevnijim i udaljenijim operacijama i koristi novu generaciju brodskih sistema. Njegova konstrukcija ima čistije i bolje oblikovane spoljne površine radi smanjenja radarskog potpisa, integrisani jarbol sa senzorima, drugačiji pogonski sistem i naprednije raketno i elektronsko naoružanje.
Veće dimenzije daju mu dodatni prostor za gorivo, senzore, posadu, naoružanje i buduće modernizacije.
To ipak ne znači da Tip 054A odmah postaje suvišan. Kineska mornarica ima veliki broj zadataka za koje nije potrebno slati najnoviju i najskuplju fregatu. Patroliranje, pratnja transportnih i pomoćnih brodova, protivpodmorničke operacije u priobalnim područjima i zaštita pomorskih formacija mogu se efikasno obavljati postojećim Tipom 054A.
Njegova proizvodna linija je razvijena, brodogradilišta poznaju konstrukciju, posade i tehničari već imaju veliko iskustvo sa klasom, a lanac rezervnih delova i održavanja odavno postoji. To je omogućavalo da se novi brodovi proizvode bez čekanja da Tip 054B dostigne isti nivo serijske proizvodnje.
Dve fregate za dve različite vrste posla
Kineska strategija tako ne izgleda kao klasična smena stare klase novom. Tip 054B postepeno preuzima zahtevnije zadatke i operacije većeg dometa, dok Tip 054A ostaje brojna i proverenija platforma za svakodnevni rad flote. Takav raspored smanjuje potrebu da se najnoviji brodovi troše na zadatke koje može da izvrši jednostavnija fregata.
Ningde je dobar primer tog pristupa. Brod može da prati veće površinske formacije, štiti logističke brodove, traži podmornice, patrolira spornim morskim područjima ili bude deo mnogo veće udarne grupe.
Kina istovremeno širi i druge pomorske sposobnosti, uključujući autonomne podvodne sisteme koje razmatra za nadzor i odbranu spornih ostrva u Južnom kineskom moru. Takva sredstva ne zamenjuju fregate, već povećavaju količinu podataka koje brodovi mogu da dobijaju sa površine i iz podvodnog prostora.
Sa 46 fregata Tipa 054A, novim Tipom 054B koji ulazi u flotu i rastućom mrežom bespilotnih i podvodnih senzora, Ningde dolazi u mornaricu koja više ne gradi jednu klasu kao zamenu za prethodnu, već paralelno povećava broj različitih platformi za različite nivoe zadataka.
