Huti, odnosno pokret Ansar Alah, objavili su snimak za koji tvrde da prikazuje uništenje saudijskog glavnog borbenog tenka M1A2S Abrams pomoću malog bespilotnog kvadrokoptera Rudžum. Video, objavljen 21. avgusta preko medija povezanih sa pokretom, prikazuje seriju napada na položaje snaga jemenske vlade koje podržava Saudijska Arabija, među kojima se vidi i trenutak udara na američki tenk u provinciji Marib.
Na snimku se vidi kako dron prilazi tenku i izbacuje municiju na ili neposredno uz vozilo. Nakon toga dolazi do pojave dima i plamena, a zatim i velike eksplozije za koju Huti tvrde da je posledica detonacije municije unutar tenka.
Iako nezavisna potvrda snimka i posledica napada nije objavljena, sam način napada predstavlja još jedan primer promene karaktera savremenog ratovanja. Umesto skupih protivtenkovskih raketa, za napad na oklopno vozilo vredno više miliona dolara korišćen je mali dron sa improvizovanom borbenom glavom.
Rudžum: mali dron protiv velikog cilja
Desetominutni snimak koji su objavili Huti prikazuje veći broj napada na položaje protivničkih snaga duž zapadne obale Jemena i u centralnoj provinciji Marib. Na video-zapisu prikazani su udari na borce, pikape, inženjerijska vozila, protivavionske topove, artiljerijske položaje, skladišta goriva i municije.
Prema navodima Ansar Alaha, napadi su izvedeni dronom Rudžum, koji je zasnovan na kineskom heksakopteru YD6-1000S proizvođača Yangda, a koji možete kupiti za oko 2,500 evra. Ova platforma prvobitno je razvijena kao komercijalni bespilotni sistem, ali je prilagođena za vojne zadatke.
Dron ima vreme leta od oko 44 minuta sa teretom od približno dva kilograma. Huti su ga modifikovali tako da može da nosi uglavnom minobacačke projektile kalibra 60 milimetara koji služe kao improvizovane udarne bojeve glave.
Posebnu pažnju privuklo je to što su napadi izvedeni sa relativno velike visine, a ipak su ostvareni precizni pogoci. To ukazuje na visok nivo obučenosti operatera i sposobnost korišćenja malih dronova za precizna dejstva protiv različitih ciljeva.
Abrams i problem novog bojišta
M1A2S Abrams predstavlja jednu od najmodernijih verzija američkog glavnog borbenog tenka namenjenu izvozu. Saudijska Arabija koristi ovu varijantu kao deo svojih oklopnih jedinica, uz napredni oklop, snažan pogonski sistem i savremene senzore.
Međutim, iskustva iz poslednje decenije pokazala su da ni najzaštićeniji tenkovi nisu imuni na nove vrste pretnji. Abrams je već ranije bio predmet rasprava zbog gubitaka iračkih tenkova tokom borbi protiv Islamske države, a dodatna pitanja otvorena su nakon njegove upotrebe u ukrajinskom sukobu.
Američki tenkovi isporučeni Ukrajini početkom 2024. godine suočili su se sa kombinacijom ruskih protivtenkovskih sistema, mina, artiljerije i napada dronovima. Poseban problem predstavljala je njihova veličina. Abrams ima veliki profil u poređenju sa mnogim drugim tenkovima, što ga čini težim za prikrivanje na otvorenom terenu gde izviđački dronovi stalno nadgledaju položaje.
Još jedan nedostatak predstavlja odsustvo aktivnog sistema zaštite na verzijama koje su isporučene Ukrajini. Takvi sistemi mogu da presretnu dolazeće projektile pre udara u oklop, ali povećavaju cenu, masu i složenost vozila.
Prema procenama objavljenim početkom juna 2025. godine, ukrajinska vojska je raspolagala sa 27 od 31 Abramsa koje su isporučile Sjedinjene Države. Deo vozila bio je povučen zbog popravki, dok su gotovo svi izgubljeni u borbama.
Dronovi promenili odnos cene i efekta
Napad u Jemenu ponovo pokazuje problem sa kojim se suočavaju sve oklopne jedinice. Cena malog drona može biti nekoliko stotina ili nekoliko hiljada dolara, dok se gubitak modernog tenka meri milionima.
Dodatni problem predstavlja činjenica da klasični tenkovski oklop nije projektovan prvenstveno protiv napada odozgo. Gornji delovi kupole i zadnji deo vozila tradicionalno imaju slabiju zaštitu, što ih čini pogodnim ciljevima za dronove koji mogu da napadnu iz vertikalnog ugla.
Zbog toga velike vojske ubrzano uvode nove sisteme zaštite. Oni uključuju aktivne sisteme zaštite, elektronsko ratovanje protiv bespilotnih letelica, specijalne kaveze i dodatne slojeve oklopa, ali i sopstvene izviđačke i borbene dronove koji treba da štite oklopne jedinice.
Jemen kao još jedno upozorenje za oklopne snage
Huti su poslednjih meseci intenzivirali napade na ciljeve povezane sa Saudijskom Arabijom, uključujući aerodrome, energetske objekte, jemenske vladine snage i pomorski saobraćaj u Crvenom moru.
Pokret Ansar Alah je prethodno objavio da je uveo svojevrsnu pomorsku blokadu Saudijske Arabije, nakon čega su usledili napadi na različite ciljeve u regionu. Samo dan pre objavljivanja snimka napada na Abrams, Huti su saopštili da su jednosmernim dronovima pogodili aerodrom i objekat naftnog giganta Aramko u južnom delu Saudijske Arabije.
Bez obzira na konačnu procenu štete na Abramsu, snimak iz Mariba uklapa se u širi trend koji je već potvrđen na drugim ratištima: era u kojoj je težak oklop predstavljao gotovo nedodirljivu osnovu kopnenih operacija završila se pojavom jeftinih i preciznih bespilotnih sistema.
