Amerikanci digli u vazduh sopstvene avione u Iranu: spasavanje pilota F-15 preraslo u jednu od najsloženijih akcija rata

Američka operacija spasavanja pilota oborenog F-15 iznad Irana dobija nove detalje, a među najupečatljivijim je tvrdnja da su američke snage morale da unište dva sopstvena aviona na terenu kako ne bi pala u ruke Irana. Prema navodima CBS News, pozivajući se na izvore, dva američka aviona bila su oštećena tokom operacije i više nisu mogla samostalno da napuste područje pretrage, zbog čega su uništena na licu mesta.

Kako se navodi, radilo se o transportnim avionima MC-130J Commando II, koji su bili angažovani u okviru spasilačke misije. Pošto nisu mogli da polete sa privremene lokacije, američke snage su ih navodno same digle u vazduh. U tom trenutku prioritet je, prema tim izveštajima, bio da se spreči da oprema, sistemi i eventualni poverljivi materijali padnu u iranske ruke.

Cela akcija razvila se nakon obaranja američkog lovca F-15E Strike Eagle iznad južnog Irana. Američka komanda potom je u region uputila jedinice specijalnih snaga radi traganja i spasavanja članova posade. Vrlo brzo, prema dostupnim navodima, spasilačke snage našle su se pod pritiskom jedinica Islamske revolucionarne garde, što je dovelo do dodatnog ubacivanja američkih vazdušnih sredstava u operaciju.

U isto vreme počeli su da se pojavljuju i izveštaji o velikim američkim gubicima tokom same akcije. U brojnim izvorima pominju se oboreni ili oštećeni avioni i helikopteri različitih tipova, uključujući A-10 Thunderbolt II, više F-15E Strike Eagle, avion za rano upozorenje Boeing E-3 Sentry, tankere KC-135R Stratotanker, helikoptere UH-60 Black Hawk, HH-60G Pave Hawk, CH-47 Chinook, kao i veći broj bespilotnih letelica MQ-9 Reaper. Deo tih navoda ostao je na nivou procena i tvrdnji iz različitih izvora, dok za neke sisteme nije bilo zvanične potvrde iz Vašingtona. Podsetimo, cenzura vezana za ovaj sukob je drastično povećana u odnosu na prethodne.

Paralelno sa pričom o uništenim avionima, zapadni mediji izneli su i detalje o ulozi CIA u spasavanju oborenog pilota. Prema tim navodima, američke obaveštajne službe pokrenule su dezinformativnu operaciju unutar Irana, plasirajući lažne informacije da je pilot već pronađen i da se kopnenim putem transportuje ka mestu za evakuaciju u jugozapadnom delu zemlje.

Navodni cilj te operacije bio je da se jedinice IRGC-a odvrate od planinskog područja u kojem se američki pilot zaista nalazio. Dok su iranske snage, prema toj verziji događaja, preusmeravale pažnju i raspoređivale ljudstvo ka lažnom pravcu, američke specijalne snage su pokušavale da dođu do stvarne lokacije pilota.

Prema istim izveštajima, pilot se skrivao na jednom planinskom grebenu. Njegova pozicija navodno je određena pomoću radio-signala za pomoć, nakon čega je uspostavljena i komunikacija. Dok je pripremana evakuacija, došlo je do više sukoba između američkih specijalnih snaga i jedinica IRGC-a, pri čemu su te borbe, prema opisima izvora, služile i kao distrakcija kako bi glavna grupa za izvlačenje mogla da izvede završni deo misije.

U isto vreme američki avioni su, prema tim tvrdnjama, izveli više udara na iranske konvoje kako bi sprečili jedinice Revolucionarne garde da stignu do područja u kojem se nalazio oboreni pilot. Dok su iranske snage navodno bile usmerene na jednu grupu američkih jedinica, druga grupa je uspela da izvuče pilota i prebaci ga do američke baze u zalivskim monarhijama.

U toj rekonstrukciji događaja ponovo se pojavljuju i dva oštećena helikoptera korišćena tokom spasavanja, kao i dva transportna aviona koja su, prema tvrdnjama, ostavljena na privremenoj lokaciji i zatim uništena od strane samih Amerikanaca. Kao razlog se navodi njihova neispravnost i nemogućnost bezbednog izvlačenja, ali dodatni tehnički detalji nisu objavljeni.

Pentagon je u međuvremenu potvrdio da je pilot spašen i operaciju evakuacije opisao kao jednu od najsloženijih do sada. Logično, američka strana nije javno potvrdila sve tvrdnje koje su se pojavile u medijima, posebno kada je reč o tačnom broju oštećenih ili izgubljenih letelica, ulozi dezinformativne operacije CIA i okolnostima pod kojima su dva MC-130J Commando II uništena na terenu.

Na taj način akcija spasavanja pilota F-15, jedna zaista visoko rizična borbena potraga i evakuacija, sada vidimo da je bila još komplikovanija operacija obeležena kombinacijom specijalnih snaga, obaveštajne obmane, vazdušnih udara pa i uništavanja sopstvene tehnike kako ona ne bi završila u rukama protivnika.