Američke specijalne snage izvukle i drugog pilota oborenog F-15 iz Irana: Tramp operaciju nazvao istorijskom

Američke specijalne snage uspešno su evakuisale i drugog člana posade borbenog aviona F-15E koji je oboren iznad Irana, čime je okončana višesatna potraga koja je u Vašingtonu tretirana kao jedna od najrizičnijih operacija od početka rata. Vest je prvo potvrđena kroz izjave američkih zvaničnika, a zatim i kroz objavu Donalda Trampa na mreži Truth Social, u kojoj je predsednik SAD saopštio da je „pronađen“ i da je sada bezbedan.

Prema informacijama koje su preneli američki izvori, reč je o oficiru za sisteme naoružanja, odnosno WSO članu posade oborenog F-15E. On je, prema tim navodima, povređen prilikom katapultiranja, ali je uprkos povredama mogao da se kreće i uspeo je da izbegne zarobljavanje više od 24 sata u planinskom području jugozapadnog Irana. Za to vreme, prema istim izvorima, trajala je intenzivna američka potraga uz jaku vazdušnu podršku i angažovanje specijalnih jedinica.

Američki zvaničnici navode da je obaranje F-15 predstavljalo jedan od najgorih mogućih scenarija za američku vojsku, pošto su se, odmah nakon rušenja aviona, na terenu aktivirale iranske snage koje su pokušavale da pronađu nestalog američkog oficira pre nego što do njega stignu američke spasilačke ekipe. Na kraju su, prema tim tvrdnjama, oba člana posade izvučena operacijama specijalnih snaga izvedenim unutar iranske teritorije.

Prema rekonstrukciji događaja koja je procurila kroz američke medije, pilot i oficir za sisteme naoružanja uspeli su da komuniciraju nakon katapultiranja koristeći svoje sisteme veze. Pilot je spasen nekoliko sati nakon obaranja. Tokom te prve akcije, iranske snage su, prema američkim tvrdnjama, pogodile američki helikopter Black Hawk, pri čemu su članovi posade povređeni, ali misija nije prekinuta. Za drugog člana posade bilo je potrebno više od jednog dana da bude lociran i izvučen.

U međuvremenu je, prema istim navodima, u akciju uključena i CIA. Jedan visoki američki zvaničnik izjavio je da je pre konačnog lociranja WSO člana posade pokrenuta operacija obmane, kroz širenje informacije unutar Irana da su ga američke snage već pronašle i da nastavljaju kopnenu operaciju ka njegovoj lokaciji. Paralelno s tim, CIA je navodno koristila sopstvene kapacitete kako bi tačno odredila gde se nalazi nestali oficir. Nakon toga su podaci prosleđeni Pentagonu, američkoj vojsci i Beloj kući.

Američki izvori dalje tvrde da je Donald Tramp, čim je lokacija potvrđena, izdao naređenje za operaciju spasavanja. Prema navodima iz Vašingtona, predsednik i visoki članovi njegove administracije pratili su tok operacije u realnom vremenu iz situacione sobe Bele kuće. U isto vreme, prema tvrdnjama dva američka zvaničnika, Revolucionarna garda rasporedila je snage u šire područje kako bi sprečila izvlačenje. Navodi se i da su avioni američkog ratnog vazduhoplovstva izveli udare na iranske jedinice kako bi im onemogućili pristup.

Donald Tramp je ubrzo zatim objavio opširnu poruku na Truth Social-u, u kojoj je saopštio da je operacija završena uspešno. Spasenog oficira opisao je kao „veoma poštovanog pukovnika“ i naveo da je povređen, ali da će biti dobro. U istoj objavi je tvrdio da je po njegovom naređenju američka vojska poslala desetine aviona naoružanih „najmoćnijim oružjem na svetu“ kako bi ga izvukla. Tramp je celu akciju nazvao jednom od najsmelijih operacija potrage i spasavanja u istoriji Sjedinjenih Država.

Posebno je insistirao na tome da je ovo prvi put u vojnoj istoriji da su dva američka pilota odvojeno spašena duboko na neprijateljskoj teritoriji. Takođe je naveo da jučerašnje spasavanje prvog člana posade nije odmah bilo potvrđeno, kako se, prema njegovim rečima, ne bi ugrozila druga operacija. U poruci je dalje istakao da „nikada neće ostaviti nijednog američkog vojnika“ i da odsustvo mrtvih ili povređenih Amerikanaca tokom završetka obe operacije, po njegovom tumačenju, pokazuje „apsolutni suverenitet i vazdušnu nadmoć nad Iranom“.

Sa iranske strane nije bilo neposrednog komentara na Trampove tvrdnje o uspešnom spasavanju drugog člana posade. Iranska agencija Tasnim ranije je izvestila da Teheran ne namerava da objavi da li se pilot oborenog američkog F-15E nalazi u iranskom zarobljeništvu ili ne. Zbog toga je pitanje sudbine drugog člana posade satima bilo otvoreno i činilo se kao jedan od najosetljivijih trenutaka od početka vazdušnih gubitaka američke strane iznad Irana.

Trampova objava došla je u trenutku kada se u američkim medijima već pojavljuju detalji o razmeri operacije, ulozi specijalnih snaga, navodnoj pomoći CIA i vazdušnoj podršci koja je omogućila da se drugi član posade izvuče iz planinskog područja jugozapadnog Irana. Prema američkim izvorima, cela operacija završena je bez poginulih Amerikanaca, dok su ranije prijavljena oštećenja i pogoci na helikoptere HH-60G Pave Hawk i Black Hawk ostali van zvaničnog bilansa žrtava.