Vest koja je poslednjih dana izazvala veliku pažnju u vojno-tehnološkim krugovima dolazi sa ukrajinskog fronta. Prema navodima časopisa Time, u februaru su u Ukrajinu stigla dva humanoidna robotska sistema Fantom MK-1 (Phantom MK-1) kako bi bila testirana u realnim uslovima borbenih operacija.
Ako se ova informacija pokaže tačnom, to bi bio jedan od prvih slučajeva da se humanoidni roboti pojavljuju u zoni aktivnog sukoba kao deo eksperimentalnog programa.
Prema dostupnim informacijama, Fantom MK-1 je konstruisan kao humanoidna platforma koja može da koristi praktično svako pešadijsko naoružanje namenjeno ljudskom vojniku. Konstrukcija robota omogućava mu manipulaciju standardnim oružjem, opremom i drugim vojnim sredstvima, što teoretski otvara mogućnost da robot obavlja zadatke koji su do sada bili rezervisani isključivo za ljudske vojnike.
Ipak, sistemi koji su trenutno poslati u Ukrajinu navodno imaju mnogo ograničeniju ulogu. Prema istim izvorima, Fantom MK-1 se za sada koristi isključivo za izviđačke zadatke i prikupljanje podataka sa linije fronta.
Ukrajina je u odavno postala jedno od glavnih mesta gde se testiraju nove tehnologije ratovanja. Zemlja u kojoj se danas lansira i do devet hiljada dronova dnevno pretvorila je savremeni sukob u svojevrsni tehnološki eksperiment, gde bespilotni sistemi, senzori i digitalne mreže imaju ključnu ulogu u operacijama na proksi bojištu.
Upravo zbog toga mnoge zapadne kompanije i tehnološki startapovi sve češće koriste ovaj prostor kao realno testno okruženje za nove sisteme. Cilj takvih projekata jeste automatizacija takozvanog „lanca dejstva“, procesa koji obuhvata otkrivanje cilja, njegovo praćenje, donošenje odluke i izvršenje udara.
Humanoidni roboti poput Fantoma MK-1 zamišljeni su kao potencijalni deo tog sistema. Ideja je da roboti preuzmu deo najopasnijih zadataka na bojištu, poput izviđanja u urbanim zonama ili ulaska u visoko rizična područja gde bi ljudski vojnici bili izloženi velikim gubicima.
Kompanija koja razvija ovaj sistem navodi da je ključni cilj testiranja stvaranje takozvane „petlje povratnih informacija“. To znači da se podaci prikupljeni tokom realnih misija koriste za stalno unapređenje softvera, sistema stabilnosti i algoritama kretanja robota.
Razvoj ovakvih platformi dolazi u trenutku kada mnoge države ubrzano rade na vojnoj robotici. U eri u kojoj protivnici razvijaju autonomne odbrambene sisteme i robotske platforme, konstruktori tvrde da je neophodno pratiti taj tehnološki tempo kako bi se očuvala vojna prednost.
Za sada, Fantom MK-1 predstavlja tek eksperimentalni korak u tom pravcu. Međutim, sama činjenica da se humanoidni robot testira u realnom sukobu pokazuje koliko se savremeno ratovanje brzo menja.
Pre samo deset godina ideja robota-vojnika delovala je kao scena iz naučne fantastike. Danas se takvi sistemi prvi put pojavljuju na pravom frontu, gde će upravo realni borbeni uslovi odlučiti da li je ova tehnologija samo eksperiment ili početak potpuno nove ere ratovanja.
Will humanoid robots become superhuman soldiers?
— CyberRobo (@CyberRobooo) November 22, 2025
A San Francisco–based robotics startup, Foundation, is in discussions with the U.S. Department of Defense, aiming for its humanoid robot, Phantom MK1, to assist or even replace soldiers in dangerous missions. The company has… pic.twitter.com/sOieeCrhXm
