Grumman F-14 Tomcat – Američka ikona mornaričke avijacije
Grumman F-14 Tomcat je jedan od najpoznatijih lovaca na svetu, simbol američke mornaričke avijacije tokom Hladnog rata i zvezda pop kulture zahvaljujući filmu Top Gun iz 1986. godine. Dizajniran da štiti nosače aviona od sovjetskih bombardera i krstarećih raketa, F-14 je bio kombinacija dugog dometa, moćnog naoružanja i izuzetne pokretljivosti.
Razvoj i dizajn
Početkom 1960-ih američka mornarica tražila je zamenu za problematični F-111B, te je kompanija Grumman razvila potpuno novi avion koji će zadovoljiti stroge zahteve. Rezultat je bio F-14 Tomcat, dvosedni nadzvučni lovac sa promenljivom geometrijom krila (swing-wing), što mu je omogućavalo optimalne performanse i pri malim i pri velikim brzinama.
Prvi let obavljen je 21. decembra 1970. godine, a već 1974. F-14 je ušao u operativnu upotrebu na nosačima aviona američke mornarice.
Tehničke karakteristike
- Motori: 2 × Pratt & Whitney TF30 (kasnije General Electric F110).
- Maksimalna brzina: Oko 2.485 km/h (Mach 2.34).
- Domet: Preko 3.200 km.
- Naoružanje:
- 1 × M61A1 Vulcan top (20 mm).
- Vazduh–vazduh rakete AIM-54 Phoenix (domet do 190 km), AIM-7 Sparrow i AIM-9 Sidewinder.
- Mogućnost nošenja bombi u kasnijim varijantama.
- Posada: Pilot i radar-operater (RIO).
Operativna uloga
F-14 je bio glavni stub odbrane američkih nosača aviona, specijalizovan za presretanje sovjetskih bombardera Tu-95 Bear i Tu-22M Backfire, kao i za neutralisanje nadolazećih krstarećih raketa na velikim udaljenostima. Njegov radar AN/AWG-9 u kombinaciji sa raketama AIM-54 Phoenix pružao je mogućnost istovremenog praćenja više ciljeva i uništavanja neprijatelja pre nego što bi mogli da zaprete flotama.
Tokom svoje karijere, F-14 je služio i u ulozi izviđačkog aviona (sa TARPS podom) i višenamenskog bombardera (u Bombcat konfiguraciji tokom 1990-ih).
Borbena upotreba
F-14 je učestvovao u brojnim operacijama – od sukoba sa Libijom 1980-ih (gde je oborio nekoliko MiG-ova) do borbenih misija u Iraku i Avganistanu. Posebno se proslavio u Iransko-iračkom ratu, gde su iranski Tomcat-i (isporučeni pre Islamske revolucije) ostvarili značajne pobede nad iračkim MiG-ovima i Mirage-ima.
Zanimljivosti
- Promenljiva krila mogla su da se sklope unazad do 68° za nadzvučni let ili da se rašire do 20° za sporiji, manevarski let i sletanje na nosače.
- F-14 je mogao da presretne cilj udaljen gotovo 200 km – što je bila revolucionarna sposobnost za 1970-e.
- Povučeni su iz službe američke mornarice 2006. godine, ali i dalje lete u Iranu.
Zaostavština
Grumman F-14 Tomcat ostaje jedna od najpoznatijih i najvoljenijih letelica u istoriji vojnog vazduhoplovstva. Njegova kombinacija brzine, dometa, moći naoružanja i neponovljivog izgleda osigurala mu je status legende – kako među pilotima, tako i među ljubiteljima avijacije širom sveta.
Uopšte me nije briga za izgled aviona. Inače, moja supruga je bivša manekenka.
Ruskinja
Danas posle dva porođaja u 38. godini ima trbušnjake što bi Ameri rekli six-pack… Pločice na stomaku. Samo ona duša moja je mnogo revnosnija u vežbanju od mene. Ja imam stomak…
Znači da izgled oruđa uopšte nije bitan dokle god ispunjava funkciju. ; )
Loša lista! Stavili ste sve USA/UK avione iz WWII a jedan ili dva su najljepši drugi su normala ili čak ružni.
Ima puno ljepših aviona od polovine na listi!
Pa stvarno pored Nemačkih,Ruskih,Japanskih i par Kineskih aviona koji su po mnogo čemu ljepši i savršeniji od ovih NATO aviona vi ste jedva ubacili tri Ruska aviona.Glupo je reći da ste ničim izazvani zauzeli USA stranu pa ste čak i neke projekte napravili bitnijim avionima od MIG-31 koji ni danas nema premca u vojnoj primjeni.Trebali ste promjeniti naslov u 19 NATO aviona i tri slučajna Ruska.SU-27 najljepši avion možda i svih vremena kao i MIG-29 za vas nema mjesta na listi ali ste ubacili sve Američke i RAF avione pored Njemačkih i Japanskih koji su bili strah i trepet pet godina na svjetskom nebu.Malo je reći da ste pristrasni.😂😂😂😂
P-51 je samo kralj filmova i igrica. U stvarnosti je izuzetno los avion. Koji nije mogao da parira japanskim Mitsubishi Zero avionima. Veoma nepouzdan i losih karakteristika. Tek u zadnjih par meseci rata kada su poceli da koriste Rolls Royce motore su postali pouzdaniji, ali i dalje znatno slabiji u odnosu na japanske avione, sto i statistika govori o broju oborenih aviona u vazduznim borbama. Ne bi imao sanse isto tako ni protiv nemackog Bf-109. Zato je SAD i slao svoje pilote u britanski RAF, jer nisu imali svoje pouzdane avione, dok je britanski Spitfire bio jedan od najboljih u to vreme. Americki holivud i industrija igrica je tu da ispravi istorijske greske i tako su deci isprali mozak da veruju kako je americko naoruzanje najbolje, najmocnije… A zapravo je to daleko od istine. Evo i danas F-35 redovno pada sam od sebe, zbog kvarova i ako je savrsenstvo tehnike, to priznajem, ali opet, pouzdanost je nesto najbitnije. SAD trentuno raspolaze samo starim avionima koje bi mogao da koristi, a to su A-10, F-15, F-16, F/A-18. Stealth je jos uvek u razvoju i jos uvek nepouzdan avion, koji se koristi retko i samo radi testiranja. F-22 koji deca guraju u zvezde nikada se nije dokazao u nekoj borbi. 0h u borbenim zadacima. Samo sluze za marketing. Svakako je za postovanje to sto rade i razvijaju nove tehnologije.
Su-47 Berkut ???
F-22 Raptor ???
MIG-31 ???
Tu-160 ???
Uh što si glup.