Snage Haftara napreduju ka zapadu dok Tripoli gori u plamenu usled pobune protiv vladara Dibeibe

Misrata je proglasila opštu mobilizaciju nakon što su se pojavile informacije da se snage maršala Haftara kreću ka zapadu od Sirte.

Istovremeno, politička i vojna situacija u Libiji dodatno se pogoršala nakon što su tokom noći, a zatim i ujutru 14. maja 2025, obnovljeni žestoki sukobi u Tripoliju, glavnom gradu zemlje.

Haos je ponovo zahvatio grad nakon ubistva Abdelganija al-Kiklija, poznatog kao Gniva, šefa Uprave za bezbednost i stabilnost (SSA) pod okriljem Predsedničkog saveta.

Lokalni mediji, uključujući Al Wasat, izveštavaju o intenzivnim pucnjavama i eksplozijama u četvrtima Abu Salim, Ain Zara, Salah al-Din i samom centru Tripolija. Na društvenim mrežama pojavili su se snimci boraca u maskirnim uniformama, naoružanih mitraljezima i oklopnim vozilima na ulicama.

Snage za odvraćanje, koje deluju u okviru Vlade nacionalnog jedinstva (PNE), raspoređene su na prilazima Tripoliju i putu ka međunarodnom aerodromu Mitiga kako bi pokušale da spreče dalju eskalaciju.

Ministarstvo unutrašnjih poslova PNE pozvalo je stanovništvo da ostane u svojim domovima i proglasilo vanredno stanje. Aerodrom Mitiga, udaljen 8 kilometara od centra grada, obustavio je rad, a svi letovi preusmereni su na aerodrom u Misrati, koji se nalazi 200 km istočno.

Prema informacijama kanala Al Hadath, evakuacija civilnih aviona sa Mitiga aerodroma započela je zbog rizika od napada na infrastrukturu. Univerzitet u Tripoliju obustavio je nastavu i ispite, dok je u više delova grada nestala struja, čime se pogoršala već teška humanitarna situacija.

Sukobi su započeli nakon što je al-Kikli ubijen u sedištu 444. brigade Ministarstva odbrane PNE 12. maja, tokom sastanka sa predstavnicima drugih oružanih grupa. To je izazvalo oružani sukob između SSA i koalicije snaga iz Misrate, kao i 444. i 111. brigade.

Iako je PNA 13. maja objavila da ima „potpunu kontrolu“ nad četvrti Abu Salim, uporištem ubijenog al-Kiklija, i da je vojna operacija završena, borbe su se nastavile tokom noći.

Vlasti Tripolija pokušavaju da preuzmu kontrolu i nad zatvorima u južnim i centralnim delovima grada, gde se nalaze stotine zatvorenika, uključujući pristalice režima Muamera Gadafija, nakon čijeg ubistva od strane Zapada i nastaje skoro 15-to godišnji haos.

Dakle, još od 2011. godine kada je Libija pala u haos, njome vladaju dve zaraćene frakcije. Jedna u zapadnoj Libiji sa sedištem u Tripoliju na čelu sa Dibeibom, iz vlasti koju su priznale UN, a druga u istočnoj Libiji, gde je sedište parlamenta i koja je povezana sa kampom maršala Kalife Haftara, čije je uporište u Bengaziju.

Sa svoje strane Haftar, inače stari produkt CIA-e u cilju smaknuća Gadafija, menja stranu, te uz podršku sila poput Rusije, Egipata i Ujedinjenih Arapskih Emirata, pokreće ofanzivu u aprilu 2019. da zauzme Tripoli. Plan nije uspeo jer su ga snage Vlade nacionalnog jedinstva u Tripoliju koje podržavaju Turska i SAD potisnule.

Haos izmiče kontroli – Dibeibine snage gube tlo pod nogama

Snage lojalne pro-turskom vladaru Abdulhamidu Dibeibi sada ne uspevaju da uspostave kontrolu u sopstvenom dvorištu, a situacija na terenu sve više izmiče iz ruku – nasilje prevazilazi uobičajene frakcijske sukobe u zapadnoj Libiji.

Ubistvo moćnog policijskog lidera izazvalo je borbe koje su njegovu grupu isterale iz glavnog uporišta i mogu dovesti do dalje militarizacije vlasti u Tripoliju, jer se oružane frakcije koje nominalno podržavaju vladu bore za prevlast.

Istovremeno, Haftarove trupe nastavljaju ofanzivu iz pravca Sirte, a regionalna eskalacija mogla bi doneti nove sukobe velikih razmera i doneti bitne promene u već potpuno uništenu Libiju.