Sovjetska i ruska vazduhoplovna industrija, preko lovačkih aviona koje je razvila, odigrala je ključnu ulogu u razvoju globalne avijacije. Kroz protekle decenije iznedrili su neke od najboljih letelica svih vremena.
Avioni kompanija Suhoj i Mikojan predstavljaju vrhunske odbrambene proizvode. Ove dve ruske kompanije razvile su veliki broj modela koji su služili ili još uvek služe u različitim vojskama širom sveta.
Rangiranje je izvedeno čisto hronološki, a ne prema sposobnosti – od najmoćnijeg ka manje moćnom avionu.
1. Suhoj Su-24
Počinjemo sa Suhoj Su-24, koji je uveden u Sovjetsko ratno vazduhoplovstvo 1974. godine. Projektovan je kao nadzvučni avion sposoban za delovanje u svim vremenskim uslovima. Ima dva motora, krila promenljive geometrije i dvosedu kabinu (dva sedišta jedno pored drugog).
Su-24 je intenzivno korišćen u vojnim operacijama tokom čitave službe, uključujući sovjetsko-avganistanski rat sa sovjetske strane, kao i prvi čečenski rat na ruskoj strani.
Danas se Su-24 postepeno povlači i planira se njegova potpuna zamena drugim avionom kompanije Suhoj – Su-34.
2. Suhoj Su-25
Kao naslednik IL-2, Su-25 je ponudio veće mogućnosti uz određena poboljšanja. Prvi prototip je predstavljen Sovjetskom ratnom vazduhoplovstvu 1975. godine, testiran je 1978. u Tbilisiju i uveden u aktivnu službu 1981. godine.
Kao i prethodnik, Su-25 je učestvovao u mnogim vojnim operacijama. Opsežno je korišćen tokom sovjetsko-avganistanskog rata, lansirajući preko sto raketa. Takođe ga je koristio Irak tokom iransko-iračkog rata, gde se pokazao kao veoma efikasan, izgubivši samo jedan avion.
Tokom 1990-ih Iračko ratno vazduhoplovstvo ponovo je koristilo Su-25 protiv snaga koalicije tokom Zalivskog rata. Rusija ga je intenzivno koristila protiv čečenskih separatista tokom 1990-ih i početkom 2000-ih, kao i u drugim sukobima.
3. Suhoj Su-27
Su-27 je uveden 1985. godine i bio je prvi veliki uspeh Suhojeve serije borbenih aviona. Avion je izvožen u Kinu, gde je proizvedena njegova licencirana lokalna verzija Shenyang J-11, koja se i danas nalazi u upotrebi od 1999. godine.
Nakon raspada SSSR-a, Ukrajina je dobila Su-27, ali nije izvršila modernizaciju, međutim, ove letelice još uvek čine bitan faktor njihovog vazduhoplovstva.
S svoje strane, Rusija takođe aktivno koristi Su-27. Avion je korišćen tokom sukoba u Gruziji 1992. godine, a modernizovana verzija Su-27SM3 korišćena je tokom ruske intervencije u sirijskom građanskom ratu.
4. Suhoj Su-30
Razvijen krajem 1980-ih u poslednjim godinama Sovjetskog Saveza, Su-30 je uveden u upotrebu nakon raspada SSSR-a kao deo ruskog ratnog vazduhoplovstva. Godine 1997. verzija Su-30MKK proizvedena je za potrebe Kineske narodnooslobodilačke armije.
Druga varijanta, Su-30MKM, napravljena je za Maleziju, a treća, Su-30KI, za indijsko ratno vazduhoplovstvo.
Rusija i danas koristi Su-30 u aktivnim vojnim operacijama, posebno od 2015. godine tokom ruske intervencije u sirijskom građanskom ratu, gde je korišćen za podršku snagama Bašara al-Asada. Ovaj tip aviona koristi se i u rusko-ukrajinskom ratu.
5. Suhoj Su-34
Su-34 je prvi put poleteo kao prototip 1990. godine, godinu dana pre raspada Sovjetskog Saveza, što je znatno odložilo njegov razvoj. Međutim, Su-34 je ušao u upotrebu u rusko ratno vazduhoplovstvo 2014. godine.
Još jedan avion korišćen tokom sirijskog građanskog rata na strani Sirije/Rusije. Korišćen je i protiv ISIS-a, sa izveštajima o udarima u regionu Hama.
6. Suhoj Su-35
Još jedan primer borbenog aviona iz 1980-ih razvijen od strane Suhoja u poslednjim godinama Sovjetskog Saveza, Su-35 je avion četvrte generacije koji je prvi put korišćen operativno 2014. godine, više od 15 godina nakon početka razvoja.
Kao i drugi Suhoj avioni, Su-35 je aktivno korišćen tokom ruskog učešća u sirijskom građanskom ratu. Rusko ratno vazduhoplovstvo baziralo je nekoliko Su-35 aviona u bazi Hmejmim u Siriji.
Uprkos kašnjenjima u razvoju, Su-35 je izvezen u mnoge zemlje, uključujući Alžir, Indoneziju i Kinu.
7. Suhoj Su-57
Stare rivalstva teško umiru, a SAD i Rusija nastavljaju vojnu trku u naoružanju, sa razvojem lovaca pete generacije kao ključnim poljem takmičenja.
Najnoviji lovac kompanije Suhoj zamišljen je kao ruski odgovor na veoma popularni američki lovac pete generacije F-35. Su-57 je prvi ruski avion sa stelt karakteristikama (stealth). Osim toga, poseduje odličnu brzinu i manevarske sposobnosti.
Uveden je u službu prvi put 2020. godine i od tada je korišćen u borbama u Ukrajini, mada Moskva ima poteškoća sa masovnom proizvodnjom ovog aviona.
8. Mikojan-Gurjevič MiG-29
Sada prelazimo na drugo veliko ime ruske avio-industrije – Mikojan i Gurjevič MiG. U okviru rivalstva između SAD-a i Sovjetskog Saveza/Rusije, MiG-29 je prvobitno razvijen krajem 1970-ih i uveden 1982. godine kao odgovor na američki F-16.
Ovi sovjetski lovci prvobitno su projektovani za ostvarivanje vazdušne nadmoći, ali ih je sovjetsko vazduhoplovstvo prilagodilo za ulogu višenamenskih borbenih aviona sposobnih za udare po ciljevima na zemlji.
Ukrajina je nasledila desetine MiG-29 nakon raspada SSSR-a i koristi ih tokom rata sa Rusijom od 2014. godine.
9. Mikojan MiG-31
MiG-31 je uveden u službu 1981. godine i jedan je od aviona sa najdužim radnim vekom, s obzirom da ga ruske oružane snage planiraju koristiti do 2030-ih godina.
MiG-31 ima vrlo napredne karakteristike i smatra se jednim od najbržih lovaca na svetu.
Za razliku od drugih MiG aviona sa ove liste, MiG-31 nije mnogo izvožen. Kazahstan je jedina zemlja osim Rusije koja ga koristi. Sirija je ranije pokušala da ga nabavi, ali su to sprečili socio-ekonomski i politički faktori.
10. Mikojan MiG-35
Na kraju je jedan od najnovijih aviona ruskog ratnog vazduhoplovstva, MiG-35, predstavljen prvi put 2007. godine na avio-izložbi Aero India, a uveden u aktivnu službu 2019. godine.
Dostupan je u jednosedoj i dvosedoj verziji. MiG-35 se smatra značajnom nadogradnjom u odnosu na MiG-31, jer je kompatibilan sa AESA radarom (Active Electronically Scanned Array).
Ruski lovci, zahvaljujući izuzetnoj tehnologiji i stalnim unapređenjima, ostaju temelj ruske vojske, osiguravajući dugoročnu stratešku dominaciju Moskve.
Mig 25.
Миг35 је модернизација миг29, а не миг31.
Zašto ste izostavili MiG-25?
Sve lepo samo zaboravljen je No.1
Mig 21 legenda u svakom smislu
…što se i vidi u Ukrajini koja je groblje f-16 aviona i svih ostalih zapadnih oružja. Uostalom zapadni avioni ne smeju da izvode zonu zabrane leta nad Ukrajinom za ruske avione i to SVE govori.
Rusofiliu .Zaboravio si groblje ruskog oružja u Ukrajini od tenkova T 64 do T90 , od aviona SU 24 do SU 35 itd koje je unisteno u Ukrajini od strane zapadnog oružja.
Vi rusofili stalno krijete i ne pisete ruske gubitke u ljudstvu i oruzju koje su ogromne
У последње вријеме правите много грешака. Су-24 постепено уступају мјесто Су-34, а не Су-35.
E jeste. I SU 25 je jurisnik, nema veze sa taktickim bombarderom SU 24,a kamoli da je naprednija verzija istog, kako pise.
Tako je i meni je privuklo pažnju. Osim toga mislim da je i greška navod da je SU 25 naslednik SU 24
SU 25 i SU 24 ne spadaju u istu kategoriju
SU 25 je oklopljeni jurišnik a SU 24 je taktički bombarder.