Ukrajinsko ratno vazduhoplovstvo počelo je da koristi francuske lovce Miraž 2000 za izvođenje vazdušnih udara na ruske kopnene ciljeve duž linije fronta. Informaciju je prvi objavio ukrajinski odbrambeni portal „Militarnij“, pozivajući se na video snimak koji je objavila avijacijska zajednica „Sonjašnik“, a koji prikazuje upotrebu precizno vođenih bombi na bojištu.
Snimak, koji kruži društvenim mrežama, predstavlja prvi javno dostupan dokaz da su Miraži 2000, isporučeni iz Francuske, angažovani u udarnim misijama vazduh-zemlja, a ne samo u zadacima protivvazdušne odbrane, kako je ranije saopštavano.
Prvi snimak borbene upotrebe
Prema navodima ukrajinskog „Militarnija“, video prikazuje Miraž 2000 kako ispušta dve precizno vođene bombe na kopneni cilj u neodređenom sektoru fronta. U pratećoj poruci na Telegramu, kanal povezan sa avijacijom zahvalio je Francuskoj na „nepokolebljivoj podršci“ i isporuci „visokokvalitetnog i modernog oružja“.
Vizuelno, u prvom delu snimka vidi se francuski lovac kako leti pod vedrim nebom, a kamerman se nalazi ispod dalekovoda. U nastavku je ubačen drugi, znatno kraći segment, koji traje svega oko jedne sekunde, gde je nebo oblačno i vide se dve bombe koje lete ka cilju. Snimak ne sadrži podatke o tačnoj lokaciji, niti je moguće potvrditi vreme i mesto, a ukrajinski izvori tvrde kako predstavlja prvi javni prikaz operativne upotrebe platforme u napadnoj ulozi.
Do sada su zvanične komunikacije ukazivale da su ukrajinski Miraži 2000 prvenstveno angažovani u zadacima protivvazdušne odbrane, sa ciljem suprotstavljanja ruskim vazdušnim pretnjama. Objavljeni video sugeriše da je njihova uloga proširena i na precizne udare po ciljevima na zemlji.
AASM Hammer kao ključno oružje
Na snimku se, prema ukrajinskim tvrdnjama, koristi francuska precizno vođena municija AASM Hammer. Reč je o sistemu vazduh-zemlja koji pretvara klasične bombe u vođeno oružje dodavanjem navigacionih i pogonskih modula.
AASM Hammer kombinuje inercijalnu navigaciju i satelitsko navođenje, omogućavajući gađanje fiksnih ciljeva sa udaljenosti koja smanjuje izloženost aviona protivvazdušnoj odbrani kratkog dometa. Modularna konstrukcija omogućava različite konfiguracije u zavisnosti od zahteva misije i uslova na terenu.
Operativno, takva municija daje pilotima mogućnost da deluju precizno i u nepovoljnim vremenskim uslovima, uz manji rizik u odnosu na klasične niskoleteće napade.
Širenje operativne uloge
Miraž 2000 je višenamenski lovac koji može da obavlja misije vazduh-vazduh i vazduh-zemlja. Njegovo uključivanje u ukrajinske operacije proširuje paletu raspoloživih zapadnih platformi sposobnih da nose i koriste preciznu municiju.
Ukrajinski izvori navode da je integracija francuskih aviona praćena obukom pilota i zemaljskog osoblja, kao i prilagođavanjem zapadne avionike i sistema naoružanja postojećim procedurama ukrajinskog vazduhoplovstva. Time se omogućava fleksibilnija upotreba platforme, prelazak sa zadataka protivvazdušne odbrane na udarne misije u skladu sa operativnim potrebama.
Planirane isporuke i gubici
Prema ranije objavljenim podacima iz ukrajinskih izvora, Francuska je isporučila tri aviona Miraž 2000 tokom prethodne godine, uz najavu dodatnih isporuka. Očekuje se da Ukrajina dobije još dva lovca do kraja prvog kvartala 2026. godine.
Istovremeno, jedan avion je već izgubljen, što znači da bi, ukoliko se planirane isporuke realizuju, ukrajinsko vazduhoplovstvo do kraja 2026. godine moglo da raspolaže sa četiri operativna Miraža 2000.
Ta činjenica dodatno naglašava značaj svakog pojedinačnog aviona u postojećem sastavu, posebno imajući u vidu ograničen broj platformi i složenost njihove integracije u postojeći sistem. Ipak, izvesno je da ni 40, kamoli četiri Mirage 2000 ne mogu uticati na ishod ovog sukoba.
Širenje uloge zapadnih lovaca
Objavljivanje navodnog snimka napada ukazuje na postepeno širenje uloge zapadnih aviona u ukrajinskim operacijama. Platforme koje su prvobitno predstavljene kao deo protivvazdušne zaštite sada se koriste i za precizne udare po kopnenim ciljevima.
U uslovima dinamičnog fronta, višenamenski lovci omogućavaju brzu prilagodbu zadataka u zavisnosti od taktičkih zahteva. Istovremeno, njihova upotreba nosi i političku dimenziju, jer svaka borbena misija sa zapadnom platformom dodatno povezuje isporučioce sa operativnim tokom sukoba.
