Dok se američka vojna prisutnost na Bliskom istoku pojačava i raste mogućnost direktnog udara na ciljeve unutar Irana, Kina je diskretno ali vrlo jasno pokazala da pomno prati razvoj situacije. U vodama Arapskog mora, u neposrednoj blizini američke udarne grupe, pojavio se kineski istraživački brod koji, prema vojnim analitičarima, ima jasnu obaveštajnu ulogu.
Američki nosač aviona USS Abraham Lincoln trenutno operiše u regionu blizu Irana, čak je oborio i jedan iranski dron, a njegovo kretanje prati kineski brod Dajang Jihao, poznat i pod imenom „Okean broj 1“. Reč je o veoma modernom kineskom okeanografskom istraživačkom brodu koji se, prema dostupnim podacima o praćenju pomorskog saobraćaja, nalazi u Arapskom moru još od kraja januara.
Prema navodima nezavisnih vojnih posmatrača, kineski brod se od svog raspoređivanja 27. januara kretao južno i približio se na oko 171 nautičku milju, odnosno približno 320 kilometara, od iranske obale. Od subote i dalje ostaje aktivan u regionu koji obuhvata vode uz Arabijsko poluostrvo, Indiju i Pakistan, što se poklapa sa prisustvom američke udarne grupe nosača aviona.
Nezavisni analitičar poznat pod imenom MenchOSINT, specijalizovan za obaveštajne podatke iz otvorenih izvora, naveo je da brod Dajang Jihao namerno operiše u blizini američkog nosača aviona. Analiza istorijskih podataka o njegovom kretanju ukazuje da se kineski brod nalazi u relativnoj blizini USS Abraham Linkolna, iako tačna udaljenost između dva broda nije javno poznata.
Dajang Jihao nije običan istraživački brod. Reč je o prvom modernom integrisanom okeanografskom istraživačkom brodu u Kini, opremljenom naprednim sistemima za snimanje okeanskog dna i mapiranje morskog reljefa u realnom vremenu. Brod je sposoban da prati neuobičajene morske i podvodne zvuke, raspolaže satelitskom komunikacijom i bežičnim internetom, što ga čini idealnom platformom za prikupljanje podataka u zoni gde deluju strane mornarice.
Prema podacima organizacije SiLight, grupe za pomorsku analizu povezane sa Stanford univerziteta, kineski brod istražuje Arapsko more zapadno od Indije još od 19. decembra. Njegovo dugotrajno zadržavanje u regionu dodatno potvrđuje tezu da se ne radi o rutinskoj naučnoj misiji, već o pažljivo planiranom raspoređivanju u trenutku pojačanih vojnih tenzija.
U isto vreme, američka administracija otvoreno govori o mogućnosti vojne akcije protiv Irana. Vašington se, pozivajući se na krvavo gušenje protesta u Iranu, nuklearni program Teherana i pretnje regionalnoj stabilnosti, priprema za scenarij u kojem bi moglo doći do direktnih udara ukoliko iransko rukovodstvo ne pristane na uslove koje je postavio američki predsednik Donald Trump.
Nosač aviona USS Abraham Linkoln isplovio je iz Južnog kineskog mora ka Bliskom istoku sredinom januara, neposredno nakon što je Tramp javno izjavio da se „masivna armada“ kreće ka Iranu. Upozorio je da bi američke snage mogle da deluju brzo i žestoko ako procene da je to neophodno.
Američki nosač aviona na nuklearni pogon sposoban je da rasporedi krstareće rakete koje mogu da pogode ciljeve duboko unutar iranske teritorije. Pored toga, brodovi koji čine američku udarnu grupu opremljeni su savremenim protivvazdušnim i protivraketnim sistemima, projektovanim za odbranu od balističkih i krstarećih raketa, kao i drugih vazdušnih pretnji.
Za Kinu, razvoj situacije oko Irana ima i snažnu ekonomsku dimenziju. Peking je iranskoj ekonomiji tokom godina pozajmio ogromne sume novca, a deo tog duga otplaćuje se isporukama iranske nafte. Upravo zbog toga Kina ima direktan interes da nadzire američke vojne aktivnosti u regionu i proceni da li bi eventualni američki udari ili pokušaj promene režima u Teheranu mogli da ugroze njene energetske i geopolitičke interese.
Kako bi Kina reagovala u slučaju da Sjedinjene Države zaista pokušaju da vojnom silom promene vlast u Iranu, ostaje otvoreno pitanje. Za sada, Peking se drži po strani, ali prisustvo špijunskog broda u senci američkog nosača aviona jasno pokazuje da situaciju ne posmatra pasivno, već da pažljivo prikuplja podatke i priprema se za svaki mogući ishod.
