Pentagon je objavio video-snimak testa koji pokazuje novu fazu u razvoju borbene upotrebe bespilotnih letelica. U okviru inicijative Swarm Forge, američko Ministarstvo odbrane demonstriralo je scenario u kojem jedan operater istovremeno napada tri odvojene mete koristeći tri mala jurišna drona, bez njihovog ručnog upravljanja tokom samog napada.
Test sa bojevom municijom sproveden je na američkom vojnom poligonu i, prema dostupnim informacijama, predstavlja prvi potvrđeni slučaj u kojem jedan ljudski kontrolor inicira smrtonosni napad tipa „jedan na više“, dok izvršenje zadatka preuzima autonomni sistem. Demonstraciju je realizovala kompanija Auterion, koristeći Kraken Kinetic bojeve glave i sopstveni softver za rojenje pod nazivom Nemyx.
Za razliku od ranijih testova u kojima je operater ručno upravljao svakim dronom, u ovom slučaju ljudska uloga svodi se na izbor ciljeva. Nakon toga, sistem autonomno planira napad, raspoređuje dronove i koordinira njihovo dejstvo. Dronovi deluju kao roj, oslanjajući se na međusobnu komunikaciju i algoritme ugrađene u softver na samoj letelici, a ne na stalne komande sa zemlje.
The future of warfare is now.
— Department of War CTO (@DoWCTO) January 14, 2026
Drone swarms and AI-enabled capabilities will be embedded into our entire fighting force.
The @DeptofWar will be AI-FIRST. pic.twitter.com/GNLhyypQ1q
Izvršni direktor Auteriona Lorenc Majer izjavio je da ovakav test pokazuje visok stepen poverenja korisnika u sistem. Prema njegovim rečima, činjenica da su bojeve glave postavljene na dronove koji nisu direktno kontrolisani džojstikom predstavlja kvalitativni pomak u načinu razmišljanja o autonomnim oružanim sistemima.
Snimak prikazuje interfejs operatera koji na ekranu označava tri različite mete. Nakon potvrde, softver preuzima dalji tok misije. Centralni planer dodeljuje ciljeve i prioritete, dok svaki dron lokalno izvršava isti algoritam za rojenje. Dronovi razmenjuju podatke o položaju, statusu sistema i kretanju ciljeva. Ukoliko jedan dron bude onesposobljen ili izgubljen, drugi automatski preuzima njegov zadatak.
Prema navodima Auteriona, sistem je projektovan da funkcioniše i u uslovima elektronskog ometanja. Čak i u slučaju potpunog prekida komunikacije, svaki dron nastoji da samostalno izvrši zadatak koji mu je dodeljen. Istovremeno, u sistem je ugrađen bezbednosni sloj koji omogućava trenutno naoružavanje ili razoružavanje celog roja, čime se zadržava ljudska kontrola nad upotrebom sile.
Uloga operatera se, prema ovom konceptu, menja iz pilota pojedinačne letelice u komandanta misije. On nadgleda izvršenje, ali ne upravlja svakim manevrom. Ovakav pristup odražava trendove sa savremenih ratišta, gde broj ciljeva i brzina odlučivanja često prevazilaze mogućnosti klasičnog daljinskog upravljanja.
Auterion navodi da se njegovi sistemi već koriste u Ukrajini za ciljanje uz pomoć veštačke inteligencije, pre svega protiv oklopnih vozila. Prema Majerovim procenama, američka vojska bi slične rojno-autonomne sisteme mogla da uvede u operativnu upotrebu već tokom ove godine.
U tehničkom smislu, kompanija se pozicionira prvenstveno kao softverski dobavljač. Sam hardver, prema njihovom pristupu, nije presudan. U testu je korišćen referentni dron SLM-10, zasnovan na konceptu malih FPV kvadrokoptera kakvi se masovno koriste u Ukrajini. Letelica ima domet oko 25 kilometara, vreme leta približno 20 minuta i nosivost od 1,6 kilograma, dok u određenim konfiguracijama može nositi i bojevu glavu do 2,9 kilograma.
Ovakvi dronovi su relativno jeftini, često sa cenom od oko 500 dolara ili manje, i mogu se proizvoditi u velikim serijama. Njihovo povezivanje u koordinisani roj značajno uvećava borbenu efikasnost. Isti softver, prema Auterionu, može se koristiti i na većim platformama, uključujući kvadrokoptere većih dimenzija, dronove sa fiksnim krilima i sisteme za dugotrajnije udare.
Pošto kompanija ne proizvodi hardver, korisnici mogu organizovati domaću proizvodnju letelica i zadržati kontrolu nad lancem snabdevanja. Auterion navodi da su softverski aranžmani obezbeđeni i kroz ugovore o eskrou u SAD i Nemačkoj.
👀SWARM FORGE SNEAK PREVIEW: The @DeptofWar is embracing AI-enabled warfare.
— Department of War CTO (@DoWCTO) January 13, 2026
Combining drone swarms with America’s elite Warfighting units and capability developers.
Testing, iterating, and dominating. pic.twitter.com/9dXjXewYUf
Program Swarm Forge deo je šire Strategije za ubrzanje veštačke inteligencije Ministarstva odbrane SAD, čiji je cilj brzo testiranje i uvođenje sistema zasnovanih na veštačkoj inteligenciji. Trenutno je demonstrirano upravljanje rojevima do 22 drona, uz najave da će taj broj rasti.
Prema oceni proizvođača, rojni sistemi predstavljaju kvalitativno novu vojnu sposobnost. Za razliku od postepenih unapređenja postojećeg naoružanja, ovde se radi o prelazu na koncept u kojem ili postoji sposobnost masovnog, koordinisanog udara, ili ona uopšte ne postoji. U tom smislu, softver i algoritmi postaju jednako važni kao i fizička sredstva, a razvoj rojeva dronova mogao bi značajno uticati na način vođenja budućih sukoba.
