Neobičan incident tokom obeležavanja Dana veterana u Sjedinjenim Državama pretvorio se u priču koja je za samo 24 sata obišla američke medije. Jedan vojnik na ceremonijalnoj dužnosti opomenuo je grupu najviših zvaničnika Pentagona, zahtevajući poštovanje pravila na jednom od najsvetijih američkih vojnih spomenika. Snimak je izazvao brojne reakcije, a događaj je već narednog dana dobio neočekivan epilog.
U središtu pažnje našao se vojnik koji nije napravio nikakav izuzetak zbog funkcija ljudi kojima se obratio. Njegova intervencija bila je kratka, odlučna i u skladu sa pravilima službe. Međutim, činjenica da se među opomenutima nalazio i američki ministar rata Pit Hegset dala je događaju posebnu težinu.
Opomena pred Grobnicom nepoznatog vojnika
Incident se dogodio 11. novembra na Nacionalnom groblju Arlington, nakon ceremonije polaganja venaca kojoj su prisustvovali predsednik Donald Tramp, potpredsednik Džej Di Vens i najviši vojni zvaničnici. Hegset je sa suprugom Dženifer, šefom kabineta Rikijem Burijom i drugim saradnicima zastao radi zajedničkog fotografisanja na stepenicama u blizini Grobnice nepoznatog vojnika. Dok se grupa razilazila, čuli su se razgovor i glasan smeh.
Vojnik koji je čuvao spomenik prekinuo je patroliranje, okrenuo se prema grupi i glasno izgovorio propisano upozorenje: „Svi posetioci dužni su da u svakom trenutku održavaju atmosferu tišine i poštovanja.“
Na snimku incidenta vidi se kako vojnik nastavlja svoju dužnost nakon opomene, dok se zvaničnici udaljavaju. Nije moguće pouzdano utvrditi ko se konkretno smejao, ali je jasno da je upozorenje bilo upućeno grupi u kojoj se nalazio Hegset. Video je ubrzo izazvao kritike na račun ponašanja ministrove pratnje na mestu posvećenom američkim vojnicima poginulim u ratovima.
Pentagon stao iza vojnika
Američki mediji identifikovali su vojnika kao Tomasa Iglesijasa, pripadnika Trećeg pešadijskog puka američke vojske, poznatog kao Stara garda (The Old Guard). Ova elitna ceremonijalna jedinica obezbeđuje neprekidno stražarenje kod Grobnice nepoznatog vojnika, bez obzira na vremenske uslove i doba dana. Njeni pripadnici prolaze zahtevnu obuku, a jedna od njihovih dužnosti jeste održavanje tišine i dostojanstva tokom poseta.
Prema zvaničnim pravilima Nacionalnog groblja Arlington, straža se kod spomenika neprekidno održava od 1937. godine, dok je Treći pešadijski puk tu dužnost preuzeo 1948. godine. Upozoravanje posetilaca koji narušavaju tišinu predstavlja redovan deo službe, nezavisno od njihovog čina ili položaja.
Portparol Pentagona Šon Parnel već je 11. novembra saopštio da je vojnik postupio pravilno i sa poštovanjem. Naglasio je da je upozorenje predstavljalo odgovarajuće podsećanje na pravila ponašanja i da Ministarstvo odbrane poštuje žrtvu američkih vojnika.
Hegset mu sutradan lično uručio medalju
Dan kasnije, 12. novembra, Hegset je pozvao Iglesijasa i pripadnike Stare garde u Pentagon, gde je vojniku lično uručio odlikovanje Joint Service Commendation Medal, medalju za pohvalu za zasluge u združenoj službi. Reč je o zvaničnom američkom vojnom odlikovanju koje se dodeljuje za istaknuto izvršavanje dužnosti i zasluge tokom službe. Pentagon je potvrdio da je Iglesijas nagrađen upravo zbog načina na koji je 11. novembra obavljao svoju dužnost.
Fotografije uručenja objavljene su na Hegsetovom nalogu na mreži X, uz poruku: „Volimo vojnike. Volimo standarde. Odličan posao, specijalisto. Samo tako nastavite, patriote.“
Kako je objavio Stars and Stripes, Hegset je vojniku zakačio medalju na uniformu i čestitao mu pred pripadnicima njegove jedinice. Time je događaj koji je počeo javnom opomenom zbog neprimerenog ponašanja završen zvaničnim priznanjem za dosledno sprovođenje vojnih pravila.
Arlington: od imanja generala Lija do simbola vojne žrtve
Nacionalno groblje Arlington nalazi se u američkoj saveznoj državi Virdžiniji, neposredno preko reke Potomak od Vašingtona. Nastalo je tokom Američkog građanskog rata, na zemljištu koje je pripadalo Meri Kustis Li, supruzi Roberta Edvarda Lija, kasnijeg komandanta vojske Konfederacije. Nakon što je Li 1861. napustio američku vojsku i priključio se južnjačkim državama, federalne snage zauzele su imanje, a 15. juna 1864. ono je zvanično pretvoreno u vojno groblje.
Prvi vojnik sahranjen na Arlingtonu bio je Vilijam Kristman, 13. maja 1864. godine, dok se danas na ovom prostoru nalazi više od 400.000 grobova američkih vojnika, veterana i članova njihovih porodica. Među najpoznatijim ličnostima koje tu počivaju nalaze se predsednik Džon F. Kenedi i njegov brat Robert Kenedi. Arlington je vremenom postao najpoznatije američko vojno groblje, mesto državnih ceremonija i obeležavanja Dana sećanja na poginule i Dana veterana.
Posebno mesto zauzima Grobnica nepoznatog vojnika, ustanovljena 11. novembra 1921. godine, kada su sahranjeni posmrtni ostaci neidentifikovanog američkog vojnika iz Prvog svetskog rata. Kasnije su dodati nepoznati vojnici iz Drugog svetskog i Korejskog rata, dok je grob namenjen nepoznatom vojniku iz Vijetnama ostao prazan nakon identifikacije njegovih posmrtnih ostataka 1998. godine. Grobnica simbolizuje sve američke vojnike koji su poginuli u ratovima, a čiji identitet nikada nije utvrđen, zbog čega se ispred nje od posetilaca zahteva potpuna tišina i poštovanje, dok počasna straža neprekidno dežura od 1937. godine.
