Rusija ubrzano podiže armiranobetonska skloništa i zaštitne hangare na vojnim aerodromima, prilagođavajući infrastrukturu sve češćim ukrajinskim napadima dronovima i raketama duboko iza linije fronta. Novi satelitski snimci pokazuju da se radovi istovremeno izvode na bazama u evropskom delu zemlje, na Krimu, krajnjem severu i Dalekom istoku.
Zapadni i ukrajinski izvori za praćenje navode da snimak kompanije Vantor, ranije poznate kao Maxar Intelligence, od 20. jula 2026. godine prikazuje izgradnju 12 ojačanih hangara u vazduhoplovnoj bazi Lipeck. Na snimcima od 5. maja primećeno je približno 30 novih objekata na aerodromu Marinovka u Volgogradskoj oblasti.
Slične konstrukcije ranije su uočene u bazi Saki na Krimu, Petrozavodsku u Kareliji, Severomorsku-3 u Murmanskoj oblasti i Engelsu u Saratovskoj oblasti. Građevinski radovi početkom jula zabeleženi su i u fabrici aviona u Komsomoljsku na Amuru, kao i u susednoj bazi Džemgi. Tamo se proizvode i raspoređuju neki od najvrednijih ruskih borbenih aviona, među kojima su Su-57, Su-35S i Su-30SM2.
Širenje zaštitne infrastrukture pokazuje da otvorene stajanke, zemljani nasipi i lake nadstrešnice više nisu dovoljni protiv savremenih bespilotnih letelica, kasetne municije i projektila velike preciznosti. Nova skloništa nisu projektovana da garantuju preživljavanje aviona posle direktnog pogotka teške bojeve glave, ali mogu da zaustave gelere, ublaže udarni talas i spreče lančano uništavanje više letelica na istoj platformi. Čak i kada napadački dron pogodi susedni objekat, betonski zidovi mogu da sačuvaju avion od sekundarnih eksplozija, požara i rasutih delova municije.
Marinovka čuva ključne izviđačke avione
Marinovka predstavlja jednu od važnijih ruskih baza za podršku taktičkim izviđačkim operacijama iznad ukrajinskog ratišta. Na aerodromu su raspoređeni izviđački avioni Su-24MR, kao i Su-34 prilagođeni za prikupljanje obaveštajnih podataka i osmatranje ciljeva.
Su-24MR je izviđačka verzija sovjetskog jurišnog aviona Su-24, razvijena za brze misije na malim visinama. Njegova oprema omogućava optičko, radarsko i radio-tehničko izviđanje, zbog čega ovi avioni predstavljaju vredne ciljeve za ukrajinske udare na zemlji.
Moderniji Su-34 prvobitno je razvijen kao naslednik bombardera Su-24M, ali je vremenom dobio i znatno šire izviđačke sposobnosti. Za njega su razvijene tri varijante univerzalnog izviđačkog sistema „Sič“, namenjene radarskom, optičkom i radio-tehničkom osmatranju.
Više od 130 aviona Su-24MR nalazilo se u ruskoj službi 2014. godine, kada je Su-34 zvanično uveden u naoružanje. Potreba da se stariji izviđački avioni postepeno zamene mogla bi dodatno da produži proizvodnju Su-34, koji se već koristi kao jedna od glavnih ruskih udarnih platformi.
Ukrajinski napadi stigli do duboke pozadine
Ubrzana izgradnja skloništa usledila je nakon niza ukrajinskih napada na aerodrome udaljene stotinama, pa i hiljadama kilometara od zone borbi. Ukrajinske snage koristile su dronove dugog dometa, krstareće rakete i operacije izvedene neposredno u blizini ruskih baza.
Mete su uključivale strateške bombardere, lovce, avione za rano upozoravanje i kontrolu, skladišta goriva, radionice za održavanje i logističke objekte. Napadi su se proširili i na širi krug strateških ciljeva, uključujući Moskvu, zbog čega su pojačane mere zaštite prestonice i važnih industrijskih područja.
Zvaničnici pojedinih članica NATO-a otvoreno su pozivali na nastavak takvih operacija. Nemački general-major Kristijan Frojding izjavio je u julu 2025. da ukrajinske snage treba da koriste oružje velikog dometa za napade na avione, aerodrome i fabrike naoružanja pre nego što ruska sredstva budu upotrebljena na frontu.
Prema ruskim tvrdnjama navedenim u dostavljenim izveštajima, ukrajinski napadi oslanjaju se na široku obaveštajnu podršku zemalja NATO-a, uključujući satelitsko praćenje i podatke o rasporedu aviona. Ruske Oružane snage zato, pored fizičkog utvrđivanja aerodroma, pokušavaju da otežaju izviđanje primenom sistema elektronskog ratovanja koji privremeno ometaju satelitske senzore.
Ruske svemirske letelice istovremeno izvode manevre u orbiti, dok na zemlji desetine novih betonskih skloništa menjaju izgled aerodroma od Lipecka i Marinovke do Džemgija i Severomorska-3.
