Tajvansko Ministarstvo nacionalne odbrane objavilo je retke snimke kineskog lovca J-16 praćenog sa tajvanskog F-16V pomoću američkog infracrvenog ciljničkog poda. Fotografije su objavljene nakon što je 19. maja zabeleženo kretanje 22 aviona kineske Narodnooslobodilačke armije i ratnih brodova u pravcu mora, u okviru zajedničkih patrola borbene gotovosti oko Tajvana.
Najzanimljiviji detalj nije samo to što je kineski J-16 snimljen, već kvalitet slike. Tajvanski F-16V je pomoću infracrvenog poda uhvatio avion toliko jasno da se na vertikalnom repu kineskog lovca vidi serijski broj 65015. To znači da tajvanski pilot nije samo „video“ kineski avion na senzoru, već ga je pratio sa dovoljno preciznosti da se identifikuje konkretna letelica.
Tajvan je uz snimke kineskog aviona objavio i fotografije broda kineske mornarice, poručujući da su oružane snage posvećene održavanju postojećeg stanja u Tajvanskom moreuzu. U prevodu, Tajpej želi da pokaže da ne samo da registruje kineske letove i plovidbu, već da ih prati dovoljno kvalitetnim sredstvima da može javno da prikaže detalje koje Peking svakako ne voli da vidi na naslovnim stranama.
U centru pažnje je američki pod koji se koristi na tajvanskim F-16V. Reč je o pasivnom optičko-infracrvenom sistemu koji omogućava praćenje cilja bez oslanjanja na klasično radarsko zračenje. Upravo tu leži njegova vrednost. Radar emituje signal i može da upozori protivnika preko sistema za radarsko upozorenje. Infracrveni i optički senzor, sa druge strane, može da posmatra cilj mnogo tiše, bez istog nivoa otkrivanja sopstvene aktivnosti.
To ne znači automatski da je J-16 bio „zaključan“ za gađanje u borbenom smislu, niti da je tajvanski F-16V imao nameru da lansira raketu. Ali znači da je kineski avion bio u kvalitetnom pasivnom zahvatu, sa dovoljno jasnoće da se identifikuje broj na repu. U vazdušnom nadmetanju oko Tajvana, to je ozbiljna poruka.
J-16 nije sporedan avion. To je kineski teški dvosedi višenamenski lovac izveden iz porodice Su-27/Su-30, ali značajno modernizovan kineskom avionikom, radarom i naoružanjem. Koristi se za zadatke vazdušne borbe, udare po kopnenim i pomorskim ciljevima, pratnju bombardera, pritisak na tajvansku PVO i demonstracije sile oko ostrva. Kina ga često šalje u misije koje imaju i vojni i politički karakter.
Sa druge strane, F-16V je najvažniji modernizovani borbeni avion tajvanskog vazduhoplovstva. U odnosu na starije F-16, verzija V donosi unapređeni radar, moderniju avioniku, bolju umreženost i mogućnost upotrebe savremenog naoružanja. Kada se tome doda infracrveni ciljnički pod, avion dobija mogućnost da kineske letelice prati i identifikuje pasivno, bez stalnog oslanjanja na radar.
U realnom sukobu, takva situacija mogla bi imati ozbiljne posledice. Ako lovac pasivno prati protivnika i ima povoljan položaj, može da koristi rakete kratkog dometa sa infracrvenim samonavođenjem, poput AIM-9X Sidewinder. Takva raketa ne zahteva radarsko osvetljavanje cilja i ne daje isto upozorenje kao radarski vođena municija. Naravno, iz objavljene fotografije ne može se zaključiti da je takav scenario bio moguć u konkretnom susretu, ali sama sposobnost pasivnog praćenja povećava taktičke mogućnosti tajvanskih pilota.
Ovo je posebno zanimljivo zato što se vazdušni prostor oko Tajvana sve više pretvara u svakodnevnu zonu testiranja živaca, senzora i procedura. Kineski avioni redovno prelaze srednju liniju Tajvanskog moreuza ili deluju u zonama koje Tajvan pažljivo prati. Kineski brodovi istovremeno pojačavaju pritisak na moru. Tajvan odgovara dežurnim lovcima, radarima, PVO sistemima, mornaricom i sve češće javnim objavljivanjem snimaka koji treba da pokažu da kineske aktivnosti nisu neprimećene.
