Američka mornarica dobila je novu podmornicu za brze napade, pošto je USS Massachusetts, oznake SSN 798, zvanično uvedena u operativnu službu tokom ceremonije održane 28. marta u bostonskoj luci. Reč je o novoj nuklearnoj jurišnoj podmornici klase Virginia, platformi koja predstavlja jedan od najvažnijih elemenata američke podmorničke moći u trenutku kada se sve veća pažnja usmerava na tihi rat ispod površine mora.
USS Massachusetts je sedma podmornica varijante Block IV u okviru klase Virginia i nastala je kroz saradnju kompanija General Dynamics Electric Boat i HII-Newport News Shipbuilding. Brod je porinut u maju 2023. godine u brodogradilištu Newport News, a ujedno je i dvanaesta podmornica klase Virginia koju je to brodogradilište isporučilo američkoj mornarici.
Ceremonija puštanja u rad imala je i snažan simbolički ton. Komandant podmornice Majkl Sidsma obratio se posadi rečima da su uspeli da privedu kraju veliki posao, ističući njihov naporan rad i posvećenost. Sponzorka broda Šeril Sandberg izdala je tradicionalno naređenje za stupanje u službu, povezujući taj trenutak sa predstojećom 250. godišnjicom američke nezavisnosti i porukom da je pomorska moć jedna od osnova same američke državnosti.
Direktor Pomorskih reaktora, admiral Vilijam Hjuston, naglasio je da USS Massachusetts igra važnu ulogu u bezbednosti zemlje i da njena posada predstavlja najbolje što američka mornarica trenutno ima. Takve izjave nisu samo ceremonijalne. Podmornice ove klase smatraju se jednim od najvrednijih i najosetljivijih instrumenata američke vojne sile, upravo zato što mogu da deluju dugo, prikriveno i daleko od medijske pažnje.
USS Massachusetts je peti brod američke mornarice koji nosi to ime. Na taj način nastavlja tradiciju prethodnih brodova, uključujući i bojni brod USS Massachusetts iz Drugog svetskog rata, koji je učestvovao u više pacifičkih kampanja. Time nova podmornica dobija i istorijsku težinu, jer se njeno ime vezuje za stariju generaciju američke pomorske sile, sada prenetu u potpuno drugačiji, podvodni oblik.
Klasa Virginia predstavlja okosnicu američkih brzih nuklearnih podmornica. Ove platforme dizajnirane su za više vrsta misija, od protivpodmorničkog i protivbrodskog ratovanja, preko prikupljanja obaveštajnih podataka, do podrške specijalnim operacijama i izvođenja preciznih udara. U praksi to znači da nisu namenjene samo za lov na protivničke podmornice, već i za širi spektar zadataka u kojima se traže prikrivenost, fleksibilnost i izdržljivost.
USS Massachusetts ima deplasman od približno 7.800 tona, dugačka je oko 377 stopa, odnosno nešto više od 114 metara, dok joj je širina oko 34 stope. Pokreće je nuklearni reaktor projektovan tako da traje čitav radni vek broda bez dopune goriva. Ta karakteristika daje klasi Virginia posebnu operativnu vrednost, jer omogućava duga raspoređivanja, smanjuje potrebu za složenim ciklusima dopunjavanja i povećava ukupnu dostupnost podmornice za misije.
Njena prava snaga, međutim, ne leži samo u pogonu, već u kombinaciji stelt karakteristika, senzora i mogućnosti delovanja u zabranjenim ili snažno osporavanim morskim prostorima. Podmornice klase Virginia zamišljene su da sprovode tajni nadzor, da prate protivničke podmornice i površinske brodove, da se neotkriveno približavaju kritičnim zonama i da, kada je potrebno, podrže udarne operacije precizno vođenim naoružanjem. Zbog toga se ove platforme smatraju ključnim sredstvom odvraćanja, posebno u scenarijima gde je otvoreno prisustvo velikih površinskih brodova previše rizično ili politički osetljivo.
Posebno važna karakteristika varijante Block IV jeste to što je projektovana sa ciljem da smanji zahteve za održavanje tokom životnog ciklusa. U odnosu na ranije verzije, Block IV treba da provodi više vremena u operativnoj upotrebi, a manje u remontu i servisnim intervalima. To američkoj mornarici daje mogućnost većeg operativnog tempa sa istim brojem platformi, što je od posebnog značaja u trenutku kada se podmorničke snage sve više posmatraju kao presudan faktor u velikim pomorskim nadmetanjima.
Upravo zato ulazak USS Massachusetts u službu predstavlja više od pukog povećanja broja brodova u floti. To je nastavak procesa u kojem američka mornarica gradi i obnavlja svoj tihi podvodni arsenal, oslanjajući se na podmornice koje mogu da deluju duboko, dugo i gotovo nevidljivo. U eri kada su površinski brodovi sve izloženiji satelitima, dronovima, protivbrodskim raketama i stalnom nadzoru, vrednost onoga što može da ostane skriveno samo raste.
USS Massachusetts tako ulazi u službu kao još jedna jedinica klase koja je zamišljena da lovi, prati, sluša i udara tamo gde je to najteže otkriti. Na površini je to vest o novoj podmornici. Ispod površine, to je još jedna poruka da američka mornarica i dalje najveći deo svoje stvarne pomorske moći vidi upravo u dubini.
