Američka mornarica donela je odluku koja više govori o strukturalnim problemima nego o snazi flote. Nosač aviona USS Nimitz (CVN-68), jedan od simbola američke pomorske moći, neće biti povučen iz službe kako je ranije planirano. Umesto toga, njegov operativni vek produžen je do marta 2027. godine.
Na prvi pogled, odluka može delovati kao pokušaj da se produži život legendarne platforme. Međutim, iza nje stoji mnogo jednostavniji razlog, zakon zahteva da Sjedinjene Države imaju najmanje 11 aktivnih nosača aviona. Pošto novi nosač klase Ford, USS John F. Kennedy (CVN-79), kasni sa ulaskom u operativnu upotrebu, stari Nimitz mora ostati na spisku.
Brod koji je prešao granicu projektovanog veka
USS Nimitz uveden je u službu još 1975. godine, u vreme kada se završavao rat u Vijetnamu. Njegova konstrukcija, uključujući dva nuklearna reaktora A4W, projektovana je za znatno kraći operativni ciklus nego što danas traje.
Poslednje veliko dopunjavanje nuklearnog goriva i remont obavljeni su između 1998. i 2001. godine, prema publikaciji Stars and Stripes. Danas, više od dve decenije kasnije, ti reaktori su praktično na kraju svog energetskog ciklusa.
To znači da brod, iako formalno ostaje u službi, ima ozbiljna ograničenja. Dugotrajne operacije, visoko opterećenje i intenzivne borbene misije predstavljaju rizik za sistem koji radi na granici svojih mogućnosti.
Platforma na papiru ili realna snaga
U operativnom smislu, USS Nimitz sve više podseća na platformu koja postoji zbog statistike, a ne zbog stvarne borbene vrednosti.
Američka mornarica retko otvoreno govori o tome, ali činjenica je da brod star više od pola veka ne može pratiti tempo savremenih operacija, posebno u složenim scenarijima poput aktuelnih kriza na Bliskom istoku.
Njegovo eventualno uključivanje u operacije poput „Epske besi“ nosilo bi dodatni rizik. Svako povećanje opterećenja pogonskog sistema može ubrzati iscrpljivanje nuklearnog goriva i dovesti do neplaniranih problema.
Zbog toga se realna upotreba Nimitza sve više svodi na sekundarne zadatke i ograničene operacije.
Kašnjenja nove generacije
Glavni razlog za produženje životnog veka ovog nosača nije njegova snaga, već kašnjenje njegovog naslednika.
Nosač aviona USS John F. Kennedy, deo nove klase Ford, neće biti spreman za operativnu upotrebu pre 2027. godine. Time se stvara praznina koju američka mornarica ne može sebi da priušti, barem ne u formalnom smislu.
Zato Nimitz ostaje u službi, ali više kao privremeno rešenje nego kao realan faktor moći.
U međuvremenu, brod se premešta iz baze Kitsap na zapadnoj obali u Norfolk na istoku, što je standardna procedura pred konačno povlačenje i uklanjanje nuklearnog goriva u brodogradilištu Newport.
Skupo održavanje starog sistema
Održavanje ovako starog nosača postaje sve skuplje i složenije. Svaki dodatni mesec u službi zahteva finansijske i logističke resurse koji bi mogli biti usmereni na modernije brodove.
Istovremeno, kašnjenja u programima novih nosača utiču i na druge jedinice flote. Na primer, remont nosača USS John C. Stennis već je usporen zbog pomeranja rokova i nedostatka kapaciteta.
Sve to ukazuje na širi problem, tranzicija sa stare generacije nosača na novu klasu Ford ne odvija se tempom koji je prvobitno planiran.
Realnost iza brojki
Produžavanje službe USS Nimitza pokazuje jednu jednostavnu, ali često zanemarenu činjenicu, broj aktivnih nosača na papiru ne mora uvek odražavati njihovu stvarnu operativnu spremnost.
Sjedinjene Države i dalje formalno održavaju flotu od 11 nosača aviona, ali deo te snage oslanja se na platforme koje su na samoj granici svojih tehničkih mogućnosti.
U tom smislu, odluka o odlaganju penzionisanja Nimitza više govori o ograničenjima sistema nego o njegovoj snazi.
Povratak na priču o kraju jedne ere
Ova odluka dolazi samo nekoliko meseci nakon što je već najavljen kraj karijere ovog broda. Još u decembru 2025. pisali smo o njegovom povlačenju i simboličnom završetku jedne epohe američke pomorske dominacije.
Tada je delovalo da je priča završena i da Nimitz ulazi u poslednju fazu svog životnog ciklusa. Danas je jasno da je ta faza samo odložena, ali ne i promenjena.
Nosač koji je obeležio decenije američke vojne projekcije moći i dalje ostaje na spisku, ali više kao simbol prošlosti nego kao ključni faktor budućih operacija.
