Iranska podmornica sovjetske proizvodnje klase „Varšavjanka“, koju NATO označava kao Kilo, preživela je američki napad na pomorsku bazu Bandar Abas. Informaciju je objavio američki specijalizovani vojni portal The War Zone, navodeći da su, pored nje, neoštećene ostale i pojedine patuljaste podmornice iranske mornarice.
Prema istom izvoru, jedine podmornice klase Kilo i patuljaste podmornice koje su se u trenutku napada nalazile u luci nisu pretrpele oštećenja. Istovremeno, preostali brodovi stacionirani u pomorskoj bazi Bandar Abas navodno su uništeni tokom udara.
Podmornica „Varšavjanka“ prvi put je porinuta 1980. godine. Naziv je dobila jer je prvobitno bila namenjena državama Varšavskog pakta. NATO ju je najpre označio kao Kilo, a potom joj dao nadimak „Crna rupa“, aludirajući na izuzetno tihi rad i sposobnost da se teško otkrije sonarom. Do početka 2000-ih izgrađeno je 18 podmornica ove klase, koje su isporučene različitim državama širom sveta.
U trenutku kada se pojavila vest o preživeloj podmornici, američki predsednik Donald Tramp tvrdio je da je iranska mornarica „skoro potpuno uništena“. Prema njegovim rečima, to bi trebalo da bude dovoljan razlog da Korpus islamske revolucionarne garde položi oružje.
Takođe, iranska korveta klase Šahid Sulejmani, Šahid Sajad Širazi, snimljena je kako gori u blizini luke Bandar Abas nakon američkih udara.
Istog dana pojavile su se i vesti o napadu američke podmornice na iransku fregatu IRIS Dena kod obale Šri Lanke. Brod se vraćao sa pomorskih vežbi kada je, prema izveštaju agencije Rojters, pogođen u blizini šrilankanske obale. Posledice su bile dramatične.
Prema dostupnim podacima, ratni brod je potonuo, a više od 100 ljudi vodi se kao nestalo. Vlasti Šri Lanke potvrdile su incident i saopštile da je oko 30 ljudi spaseno iz mora. Ministar spoljnih poslova Šri Lanke Vidžita Herat izjavio je da su mornarica i vazduhoplovstvo te zemlje učestvovali u operaciji spasavanja, a svi preživeli su prebačeni u medicinske ustanove na ostrvu.
Prema naknadnim informacijama, najmanje 101 osoba se vodi kao nestala, dok je 78 povređeno nakon napada podmornice na iranski brod. Zvanični Teheran do sada nije javno komentarisao ovaj incident.
Američki ministar rata, Pit Hegset izjavio je: „U Indijskom okeanu, američka podmornica je potopila iranski ratni brod, koji je mislio da je bezbedan u međunarodnim vodama. Umesto toga, potopljen je torpedom – Tiha smrt. Prvo potapanje neprijateljskog broda torpedom od Drugog svetskog rata. Kao i u tom ratu, kada smo još bili Ministarstvo rata, borimo se da pobedimo.“
.@SECWAR “In the Indian Ocean—an American submarine sunk an Iranian warship, that thought it was safe in international waters.
— DOW Rapid Response (@DOWResponse) March 4, 2026
Instead, it was sunk by a torpedo—Quiet Death.
The first sinking of an enemy ship by a torpedo since World War 2. Like in that war—back when we were… pic.twitter.com/Y97YQBxQza
Istovremeno, komanda Korpusa islamske revolucionarne garde saopštila je da su njihove snage izvele napad na razarač američke mornarice u Indijskom okeanu. U saopštenju se navodi da je pogođena američka strateška meta udaljena više od 600 kilometara od iranske obale.
U IRGC-u tvrde da je snažan udar okončao njihovu raketnu operaciju protiv američke mete u Indijskom okeanu, međutim, dokazi za ovu tvrdnju za sada izostaju.
Sve ovo ukazuje da se američko-izraelski rat protiv Irana više ne odvija isključivo u prostoru Bliskog istoka. Napad kod Šri Lanke pokazuje da se bezbednosna dinamika širi ka Indijskom okeanu, dok istovremeno opstaju iranski podvodni kapaciteti uprkos tvrdnjama o gotovo potpunom uništenju mornarice.
U takvom ambijentu, sudbina jedne sovjetske „Crne rupe“ u luci Bandar Abas postaje simbol šire realnosti sukoba: uprkos intenzivnim udarima i snažnim političkim porukama, potpuna kontrola nad pomorskim prostorom i dalje je daleko od ostvarene.
