F-35 prvi put oborio avion u realnoj borbi: Iranski Jak-130 pao u prvoj izraelskoj vazdušnoj borbi posle 4 decenije

Izraelske odbrambene snage objavile su da je lovac F-35I (Adir) izraelskog ratnog vazduhoplovstva oborio iranski avion Jak-130 ruske proizvodnje iznad Teherana. Vest tvrdi izraelski vojni vrh, a preneli su je i izraelski mediji, uključujući Tajms of Izrael.

Prema saopštenju, incident se dogodio pre izvesnog vremena tokom aktuelnog napada Izraela i SAD na Iran. Ovo predstavlja prvo obaranje neprijateljskog aviona sa posadom koje je Izrael objavio u okviru sadašnjeg sukoba.

Prva izraelska vazdušna borba posle 40 godina

Izraelski mediji navode da je ovo prvi put za oko četiri decenije da je izraelsko ratno vazduhoplovstvo umešano u vazdušnu borbu sa letelicom sa posadom. Poslednji takav incident zabeležen je 24. novembra 1985. godine iznad Libana.

Tada je izraelski F-15 oborio dva sirijska lovca MiG-23, što je ostalo upamćeno kao poslednji potvrđeni vazduh-vazduh duel izraelskih snaga sa protivničkim avionima sa posadom.

Aktuelni događaj tako označava istorijski presedan, jer je prvi put od tada da je izraelsko vazduhoplovstvo oborilo neprijateljsku letelicu sa pilotom u kokpitu.

Školsko-borbeni Jak-130 iznad Teherana

Trenažni avion koji je, prema izraelskom saopštenju, oboren bio je Jak-130, letelica ruske proizvodnje koju Iran koristi kao školsko-borbeni avion. Nisu objavljeni detalji o tačnoj fazi misije, niti o tome da li je Jak-130 delovao u borbenoj ili patrolnoj ulozi u trenutku obaranja.

Takođe, izraelske vlasti nisu iznele informacije o sudbini posade iranskog aviona.

Prvo borbeno obaranje F-35

Posebnu težinu incidentu daje činjenica da je u pitanju prvo ikada obaranje neprijateljske letelice sa posadom koje je ostvario F-35. Podsetimo, ukoliko govorimo globalno, nevezano za Izrael, do sada nije bilo javno potvrđenog slučaja da je bilo koji F-35 ikada oborio avion sa posadom u realnoj borbi.

Izraelska verzija ovog aviona, poznata kao F-35I, a u Izraelu Adir, koristi se već godinama u operativnim misijama, ali do sada nije bilo potvrđenih vazdušnih duela sa avionima sa posadom.

Prema dostupnim informacijama, lovac F-35I obavio je presretanje i izvršio obaranje iznad Teherana, što dodatno naglašava dubinu operativnog dometa izraelskog vazduhoplovstva u aktuelnom sukobu.

Fotografije F-35I koje kruže po medijima i socijalnim mrežama koriste isključivo kao ilustracija ove letelice, dok za sada postoji samo jedna video dokumentacija koja potvrđuje tvrdnje.

F-35 Adir u fokusu

F-35I, izraelska verzija američkog F-35, predstavlja centralni deo savremene doktrine izraelskog ratnog vazduhoplovstva. Njegova upotreba u vazduh-vazduh borbi protiv iranskog Jak-130 ukazuje na promenu dinamike sukoba, u kojem se, pored dronova i raketnih udara, ponovo pojavljuju klasični vazdušni dueli između borbenih aviona sa posadom.

Incident iznad Teherana, ukoliko ostane potvrđen bez osporavanja druge strane, mogao bi označiti početak nove faze sukoba, u kojoj će borbe u vazduhu ponovo imati centralnu ulogu, prvi put posle gotovo četrdeset godina. Po čemu je jedinstven F-35 Adir, specijalna verzija američkog lovca pravljena posebno za Izrael, možete pročitati ovde.