Lovci dugog dometa Su-30SM2 ruskog vazduhoplovstva primećeni su tokom operacija iznad Baltičkog regiona u konfiguraciji naoružanja kakva do sada nije viđena u ovom vazdušnom prostoru. Avioni su nosili kombinaciju protivradarskih raketa H-31 i kasetnih bombi RBK-500, što je odstupanje od uobičajenog opterećenja raketama vazduh-vazduh tokom rutinskih patrola i presretanja.
Ovu konfiguraciju otkrili su španski lovci F-18, raspoređeni u okviru NATO misije nadzora vazdušnog prostora Baltika, koji su poleteli iz baze Šjauljaj u Litvaniji kako bi presreli rusku formaciju. Snimke presretanja objavilo je špansko Ministarstvo odbrane, nakon što je NATO-ov Kombinovani centar za vazdušne operacije naložio standardnu proceduru: penjanje, vizuelnu identifikaciju i praćenje ruskih aviona do izlaska iz vazdušnog prostora Alijanse.
Prema dostupnim podacima, u pitanju su avioni 4. pomorskog jurišnog avijacijskog puka, sa stalnom bazom u Černjahovsku, u Kalinjingradskoj oblasti. Ova jedinica je već poznata po intenzivnim operativnim aktivnostima iznad Baltičkog mora i čestim susretima sa NATO avionima. Od početka 2022. godine, raniji lovci Su-27 za vazdušnu superiornost u ovoj oblasti postepeno su povučeni iz upotrebe i zamenjeni savremenijim Su-30SM2.
Posebnu pažnju izaziva činjenica da su Su-30SM2 nosili oružje vazduh-zemlja, a ne isključivo rakete vazduh-vazduh. Takav izbor naoružanja može se tumačiti kao signal spremnosti ruskih Vazdušno-kosmičkih i Pomorskih snaga da, u slučaju eskalacije, brzo pređu sa patrolnih i odvraćajućih misija na udare po kopnenim ciljevima. Rakete H-31 su namenjene suzbijanju protivvazdušne odbrane i uništavanju radarskih sistema, dok RBK-500 spada u klasu kasetnih bombi za dejstvo po širim ciljnim zonama.
Su-30SM2 predstavlja najnoviju evoluciju platforme Su-30 u ruskoj službi. U poređenju sa starijim varijantama, ovaj avion ima znatno unapređene senzorske sisteme, veći borbeni radijus, veću nosivost i viši nivo manevarskih sposobnosti. Od stupanja u operativnu upotrebu početkom 2022. godine, Su-30SM2 je intenzivno korišćen u realnim borbenim uslovima, gde su taktike i sistemi dodatno prilagođavani na osnovu iskustava sa ratišta.
Ruska državna industrijska grupa Rosteh navodila je ranije da su ovi avioni potvrdili svoju efikasnost u borbenim uslovima, uz tvrdnje da su korišćeni protiv velikog broja vazdušnih i kopnenih ciljeva, uključujući i sisteme protivvazdušne odbrane zapadne proizvodnje. Upravo u tom kontekstu, prisustvo raketa H-31 na Su-30SM2 iznad Baltika dobija dodatnu težinu, jer se radi o oružju specijalizovanom za operacije suzbijanja PVO.
Jedno od ključnih tehničkih unapređenja Su-30SM2 u odnosu na prethodne verzije jeste ugradnja motora AL-41F-1S. Ovaj motor, razvijen za lovac Su-35, donosi znatno bolje performanse leta, veći domet i veću raspoloživu snagu za napajanje naprednih sistema aviona. Odnos potiska i mase, kao i efikasnost potrošnje goriva, približavaju se parametrima koji se obično vezuju za lovce pete generacije.
AL-41F-1S istovremeno ima niže zahteve za održavanje i duži radni vek u poređenju sa starijim motorima AL-31, što smanjuje ukupne troškove eksploatacije. Motor poseduje i mogućnost trodimenzionalnog vektorisanja potiska, čime Su-30SM2 ostvaruje izuzetnu manevarsku sposobnost, naročito pri malim brzinama.
Za razliku od Su-35, koji je izrazito specijalizovan za borbu vazduh-vazduh, Su-30SM2 je projektovan kao višenamenska platforma sa dva sedišta. Konfiguracija sa pilotom i oficirom za sisteme naoružanja omogućava efikasniju upotrebu složenog oružja vazduh-zemlja, uz podelu radnog opterećenja tokom borbenih misija.
Pojava Su-30SM2 sa ovakvom kombinacijom naoružanja iznad Baltičkog mora predstavlja jasan signal da Rusija prilagođava svoje vazdušne aktivnosti promenjenom bezbednosnom okruženju. Iako presretanje nije rezultiralo incidentom, sama poruka koju nosi ovakva konfiguracija teško može biti shvaćena kao rutinska.
