Andurilov lovački dron YFQ-44A uspešno je poletio u okviru programa američkog ratnog vazduhoplovstva CCA, koji istražuje saradnju posada i dronova u borbenim zadacima. Zvaničnici američkog vazduhoplovstva i kompanije ocenjuju da ovaj prvi let predstavlja važnu prekretnicu: daje podatke potrebne za oblikovanje zahteva, smanjenje rizika i finu doradu koncepta timskog rada između pilota i autonomnih partnera.
YFQ-44A je lovački dron srednje klase, konstruisan da radi u timu sa klasičnim lovcima ili samostalno. Njegov cilj je da poveća broj sposobnih letećih platformi koje jedna komanda može da rasporedi, navodno po nižoj ceni od klasičnih aviona sa posadom. Dron je poluautonomni, što znači da može da izvrši plan misije i upravlja letom bez stalne ljudske komande, ali uz mogućnost ljudske kontrole kada je to potrebno.
Collaborative Combat Aircraft (CCA) je američki program koji testira kako avioni sa posadom i autonomne letelice mogu da rade zajedno, kao tim. Ideja je da se kombinovanjem pilota i robota dobije „mreža“ letelica u kojoj svaki član doprinosi svojim prednostima, na primer:
Dr Troy E. Mainka iz kancelarije sekretara Ratnog vazduhoplovstva izjavio je da konkurencija ubrzava inovacije i isporuku, te da YFQ-44A pomaže da program CCA isporuči borbene sposobnosti tempom koji će održavati prednost nad pretnjama.
Po dizajnu, YFQ-44A je zamišljen da deluje zajedno sa avionima koji imaju posadu ili samostalno, sa naglaskom na pristupačnost i sposobnost zadržavanja vazduhoplovne nadmoći u otežanim uslovima.
Anduril navodi da cilj testiranja nije samo potvrda brzine, manevarskih sposobnosti, dometa i integracije naoružanja, već i verifikacija softvera i ponašanja tima koji omogućava više letelica da koordinisano izvršavaju zadatke. Prema kompaniji, od početnog dizajna do prvog leta prošlo je 556 dana, što je primer brze iteracije koja se smatra neophodnom za odgovaranje na dinamične pretnje.
YFQ-44A je poluautonoman od prvog leta. Letelica samostalno izvršava plan misije, upravlja letom i pogonom nezavisno od stalne ljudske komande, a povratak i sletanje može da pokrene operater pritiskom na dugme, sa operaterom „na vezi“ ali ne u kontroli svakog koraka. Integrisani sistem naoružanja obrađuje podatke borbenom brzinom kako bi identifikovao ciljeve i omogućio odlučivanje, dok softverska osnova prati stanje vozila radi održavanja spremnosti flote.
Anduril naglašava da je fokus na industrijskoj reproducibilnosti, koristeći ArsenalOS kao zajedničku softversku osnovu, zrele proizvodne metode i radnu snagu umesto egzotičnih tehnika, što bi trebalo da omogući prelazak sa prototipova na obimnu proizvodnju.
Kompanija planira da YFQ-44A bude prvi program koji će ući u Arsenal-1, proizvodni pogon površine pet miliona kvadratnih stopa u Kolumbusu, Ohaio, sa proizvodnjom prototipova planiranom za prvu polovinu 2026. godine. Anduril tvrdi da je već ubrzao proizvodne stope optimizacijom procesa i prilagođavanjem dizajna.
Ako se kampanja testiranja i proizvodnje pokažu uspešnim, komandanti će dobiti novu opciju za raspodelu rizika i povećanje dubine dejstva kroz uparivanje aviona sa posadom i autonomnih borbenih letelica. To otvara i praktična pitanja nabavke, baziranja i obuke, kao i politička i pravna pitanja u vezi sa komandovanjem, kontrolom i ovlašćenjima za upotrebu oružja kod poluautonomnih sistema, što će test kampanja pokušati da razjasni.
Podsetimo, američko ratno vazduhoplovstvo zvanično je klasifikovalo prve dve bespilotne letelice kao borbene avione u okviru CCA programa još u martu mesecu ove godine, a prvi bespilotni avioni sa borbenom klasifikacijom su upravo YFQ-44A i YFQ-42A kompanije General Atomics.
U nomenklaturi “Y” označava prototip, “F” označava borbeni avion, a “Q” označava bespilotnu letelicu. Nakon što ovi modeli uđu u serijsku proizvodnju, “Y” oznaka će biti uklonjena, čime će dronovi dobiti punopravni status borbenih aviona.
