Državna korporacija Rosteh objavila je 6. oktobra 2025. da je Novosibirski avio-zavod „V. P. Čkalov“ (NAZ), deo Ujedinjene avio-korporacije (UAC), proizveo i isporučio novu seriju frontovskih bombardera Su-34 ruskom Ministarstvu odbrane.
U zvaničnom saopštenju prenetom preko agencije TASS ističe se da je reč o delu godišnjeg plana državnih vojnih porudžbina, dok su naredne isporuke već najavljene do kraja godine.
Su-34 je tokom borbi u Ukrajini potvrđen kao jedan od ključnih aviona ruske borbene avijacije, a industrija, prema rečima predstavnika UAC-a, održava visoke kapacitete proizvodnje.
Nova serija za rat u Ukrajini?
Generalni direktor Ujedinjene avio-korporacije, Vadim Badeha, naglasio je da će isporuke Su-34 biti nastavljene u kontinuitetu, uz unapređenja proizvodnih procesa i stalnu modernizaciju. Samo tokom 2025. godine ovo je već peta serija Su-34 uvedena u naoružanje – prethodne su predane 19. aprila, 10. jula, 12. avgusta i 15. septembra.
Iako nije zvanično objavljeno, na zapadu se pretpostavlja da su u 2024. godini ruske snage dobile šest serija sa preko 16 aviona ovog tipa. Broj konkretno proizvedenih aviona po seriji se zvanično ne navodi, dok su repni brojevi retuširani u zvaničnim fotografijama i snimcima koje distribuira korporacija.
Prema tvrdnjama sa zapada, početkom 2025. godine ruske Vazduhoplovne snage su raspolagale sa 194 aviona Su-34, uključujući prototipove i predserijske primerke. Najnovija serija dodatno jača kapacitete Moskve u ratu protiv Ukrajine, posebno u kontekstu preciznih udara na vojnu infrastrukturu i logističke čvorove.
Su-34 – naslednik legende
Su-34 (rus. Су-34, NATO oznaka Fullback) razvijen je kao naslednik taktičkog bombardera Su-24. Ušao je u operativnu upotrebu 2014. godine i predstavlja kombinaciju lovca i bombardera sa naglaskom na dugoročne misije, precizne udare i visok stepen preživljavanja u zoni neprijateljske PVO.
Karakteristike Su-34 izdvajaju ga od prethodnih generacija:
- Domet i izdržljivost – maksimalni borbeni radijus prelazi 1.100 km bez dopune goriva, a uz dodatne rezervoare i dopunu u letu značajno se produžava.
- Nosivost – avion može da ponese do 8 tona ubojnog tereta, uključujući vođene i nevođene bombe, rakete vazduh-zemlja i projektile vazduh-vazduh za samoodbranu.
- Kabina i ergonomija – za razliku od većine lovaca, posada od dva člana sedi jedan pored drugog, u oklopljenoj kabini koja pruža zaštitu od gelera i metaka kalibra 30 mm. To povećava saradnju pilota i navigatora i olakšava upravljanje tokom dugih misija.
- Sistem samoodbrane – Su-34 poseduje kompleksnu kombinaciju aktivnih i pasivnih ometača, uključujući elektronsko ratovanje i mamce za protivničke rakete.
- Brzina i manevarske sposobnosti – dostiže brzinu od 1,9 maha, što ga čini jednim od najbržih lovaca-bombardera današnjice.
Zbog ovih osobina često se opisuje kao avion koji se nalazi na granici između taktičkog bombardera i strateškog lovca-bombardera.
Borbena upotreba i značaj
Tokom rata u Siriji Su-34 je prvi put testiran u stvarnim borbenim uslovima, gde je korišćen za udare na infrastrukturu i položaje islamističkih grupa. Rat u Ukrajini pružio mu je još širi spektar primene – od uništavanja skladišta municije i goriva do neutralisanja artiljerijskih sistema, uključujući američke HIMARS i ukrajinske protivavionske baterije. Ruski mediji su nedavno preneli događaj Su-34 navodno uspešno izbegao rakete američkog sistema Patriot.
Jedan od pilota citiranih u saopštenju Rosteh-a naglasio je da Su-34 može da izvršava zadatke „u celom opsegu brzina“ i da koristi čitav arsenal – od vođenih preciznih bombi KAB-500 i KAB-1500 sa dodatim UMPK modulima, do nevođenih raketa i protivbrodskih projektila. To ga čini izuzetno fleksibilnim u taktičkom smislu.
Sa ovim avionom Rusija nastavlja da osigurava dugotrajnu nadmoć u taktičkim udarima, dok paralelno jača proizvodnju novih varijanti, uključujući unapređeni Su-34M sa modernizovanim radarom i širim spektrom preciznog naoružanja.
Nova serija Su-34 bombardera još jednom potvrđuje da ruska vojna industrija uspeva da održi visok tempo proizvodnje i isporuke, iako traje intenzivan rat. Ovi avioni predstavljaju jedan od ključnih stubova ruske ofanzivne avijacije i verovatno će igrati značajnu ulogu u narednim mesecima rata u Ukrajini.
Kao prvo Caki, ja sam iz te branše otišao u penziju. Tražio sam stručan odgovor od nekoga ko se u to bolje razumije od mene. Ovakvi paušalni odgovori ne bi se trebali objavljivati. Dobro znam kakav je radni kon RV bio avion Su 24. Znam koliko tereta nosi i svaki njegov resurs. Znam i to da vrlo lako može nositi (uz elektornsku doradu koju ne znam zašto nijesu odradili) razna ubojna sredstva koja su se koristila u vrijeme kada je konstruisan a ona koja su uvedena u upotrebu decenijama kasnije. Znam da se polako povlači iz RV. Logiciram da bi bilo svrsishodnije istrošiti njihove resurse za operacije daleko od fronta nego koristiti aždaje poput njegovog naslednika. I ne stoji upoređenje Mercedes Trabant. Uz doradu Su 24 oba aviona bi ovaj zadatak izvršili podjednako dobro. Samo bi trošenje Su 24 bilo manje bolno po državu Rusiju jer ionako ide smjena gneracija.
Interesuje me da li Rusko vazduhoplovstvo još uvijek ima avione Su 24? Da li se na njima mogu nositi pomenute vođene bombe i ako ih RV još uvijek ima u svom sastavu zašto se ne modifikuju da bi se koristile u svrhu bombardovanja protivničke strane.
Da bi ti pitao. Eto zato.
Interesuje me da li Rusko vazduhoplovstvo još uvijek ima avione Su 24? Odgovor je naravno DA.
Da li se na njima mogu nositi pomenute vođene bombe i ako ih RV još uvijek ima u svom sastavu zašto se ne modifikuju da bi se koristile u svrhu bombardovanja protivničke stran.
– Odgovor je veoma jednostavan.
Da li bi ti vozio svoju porodicu i prijatelje u novom mercedesu koji posedujes sa vecom zastitom ili bi koristio trabanta rizikujuci njihovu sigurnost?