Metak u centru Lavova: ubijen Parubij, bivši komandant Majdana i simbol ukrajinskog nacionalizma

Grad Lavov postao je 30. avgusta 2025. godine poprište atentata koji je šokirao i lokalnu i međunarodnu javnost. Nepoznati napadač usred dana otvorio je vatru u Sihivskom okrugu, a meta je bio niko drugi do Andrij Parubij – bivši predsednik Vrhovne rade, nekadašnji komandant Samoodbrane Majdana i jedna od najpoznatijih figura ukrajinskog nacionalističkog pokreta.

Zvanična potvrda policije i prve informacije

Nacionalna policija Ukrajine saopštila je da je oko podneva stigao poziv o pucnjavi u Lavovu. Na mestu događaja pronađen je muškarac 1971. godišta, koji je preminuo od zadobijenih povreda pre dolaska hitne pomoći. U prvom saopštenju policija nije navela identitet žrtve, ali su ubrzo ukrajinski mediji, pozivajući se na izvore bliske istrazi, potvrdili da je reč upravo o Andreju Parubiju.

Lokalni izvori navode da je napadač delovao profesionalno, sa dobro isplaniranim bekstvom, što dodatno podgreva spekulacije da iza atentata stoji politički motivisana organizacija.

Potraga za ubicom

Maksim Kozicki, šef Lavovske oblasne vojne administracije, potvrdio je vest o Parubijevoj smrti i istakao da su „sve raspoložive službe angažovane na pronalasku napadača“.

U gradu su pojačane bezbednosne mere, a u medijima se spekuliše da bi počinilac mogao biti iz redova radikalnih grupa, nezadovoljnih Parubijevom političkom karijerom i brojnim kontroverzama koje su ga pratile.

Andrii Parubii, ex-Speaker of Ukraine’s parliament, was murdered in broad daylight in Lviv by a killer disguised as a courier — a method chosen to spread fear. The killer and those behind it must know that punishment will come. pic.twitter.com/1lFXzauxwh

— Maria Avdeeva (@maria_avdv) August 30, 2025

Ko je bio Andrej Parubij

Parubij je godinama slovio za jednu od ključnih figura ukrajinskog nacionalističkog pokreta. Njegova politička karijera počela je devedesetih, ali je najveću pažnju privukao tokom protesta na Majdanu 2013–2014, kada je postao komandant “Samoodbrane” i jedan od koordinatora akcija koje su dovele do svrgavanja tadašnjeg predsednika Viktora Janukoviča.

Andrij Parubij, osnivač Socijal-nacionalističke partije Ukrajine (od koje su se kasnije odvojile Svoboda i sadašnja stranka Azov), bio je predsednik ukrajinskog parlamenta od 2016. do 2019. godine.

Kasnije je obavljao funkciju predsednika Vrhovne rade i bio jedan od glavnih zagovornika kursa prema NATO-u i EU, ali i oštrog antiruskog narativa. Kritičari su ga godinama optuživali za promovisanje ekstremnog nacionalizma i podršku neonacističkim grupama, što je dodatno polarizovalo njegovo ime u ukrajinskom društvu.

Paralele sa ubistvom Irine Farion

Atentat na Parubija dolazi nešto više od godinu dana nakon ubistva Irine Farion, bivše poslanice i poznate nacionalistkinje, takođe u Lavovu. Tada je napadačica, nezadovoljna „nacionalističkim haosom“ u zemlji, pucala na Farion ispred njenog doma.

Ubistvo Parubija podseća na taj slučaj i otvara pitanje o mogućem talasu unutrašnjih obračuna među ukrajinskim političkim ekstremistima.

Reakcije u Ukrajini i inostranstvu

Iako zvanične reakcije ukrajinskih vlasti ostaju suzdržane, društvene mreže preplavile su poruke koje ovaj atentat povezuju sa političkom klimom u zemlji, sve većim nezadovoljstvom među građanima i tenzijama unutar nacionalističkih struktura.

Ruski zvaničnici zasad nisu dali zvaničan komentar, ali pojedini analitičari u Moskvi ovaj događaj tumače kao „simptom unutrašnje erozije ukrajinskog političkog sistema“. Na Zapadu se pak izražava zabrinutost zbog sve većeg rizika od destabilizacije u regionima zapadne Ukrajine.

Istraga i mogući motivi

Ukrajinska policija zasad ne iznosi detalje istrage, osim da je na mestu zločina pronađen pištolj sa prigušivačem, što ukazuje na profesionalno izvršenje atentata. Postoji nekoliko pretpostavki o motivima, uključujući:

• Politički obračun unutar nacionalističkih frakcija;
• Lićna osveta zbog odluka i poteza Parubija tokom njegove političke karijere;
• Organizovani napad s ciljem destabilizacije situacije u Lavovu, jednom od ključnih centara (pro)zapadne Ukrajine.

Analitičari upozoravaju da bi ubistvo Parubija moglo izazvati talas unutrašnjih sukoba u nacionalističkim krugovima i dodatno produbiti političku krizu u zemlji.

Ubistvo Andreja Parubija u Lavovu predstavlja jedan od najznačajnijih atentata u novijoj ukrajinskoj istoriji. Dok javnost traži odgovore, a vlasti intenziviraju potragu za počiniocem, postavlja se pitanje da li je ovaj incident izolovan slučaj ili signal ozbiljnijih previranja u ukrajinskoj političkoj sceni.