J-36: Kineski borbeni avion šeste generacije koji briše granice između bombardera i lovca

U Kini su se pojavile prve autentične fotografije najnovijeg borbenog aviona šeste generacije J-36, koje su po prvi put prikazale letelicu iz do sada neviđenog ugla – snimljenu sprijeda, na zemlji, i sa visokim nivoom detalja.

Fotografije su, prema izveštajima, nastale u krugu fabrike Chengdu Aircraft Corporation, jednog od ključnih proizvođača u kineskoj avio-industriji, i predstavljaju značajnu prekretnicu za vojne analitičare širom sveta.

Do sada je J-36 viđan isključivo tokom testnih letova koji su započeli 2024. godine, ali nikada na tlu i iz blizine.

Neobična konfiguracija: tri motora i dvoseda kabina

Na osnovu novih snimaka, J-36 se izdvaja ne samo po veličini – dugačak je oko 23 metra i teži između 45 i 54 tone – već i po konstrukcionim rešenjima. Naime, avion poseduje čak tri usisnika za vazduh – dva ispod trupa i jedan iznad, što upućuje na trostruku motornu konfiguraciju. Takav raspored ukazuje na znatno veći potisak, što omogućava veću brzinu i nosivost, ali i donosi povećane zahteve kada je u pitanju potrošnja goriva i održavanje.

Još jedna nesvakidašnja osobina jeste dvoseda konfiguracija kabine, sa sedištima postavljenim bočno – jedno pored drugog – što je retkost kod borbenih lovaca, ali tipično za bombardere i udarne avione poput američkog F-111 ili ruskog Su-34.

Ovaj detalj dodatno sugeriše da J-36 nije zamišljen isključivo kao presretač, već kao multifunkcionalna platforma sposobna za operacije velikog dometa.

Letelica “leteće krilo” sa velikim unutrašnjim kapacitetom

J-36 je konstruisan po bezreponskoj šemi „leteće krilo“, slično kao njegov lakši pandan J-50. Na fotografijama se jasno vide i tri unutrašnje komore za naoružanje – jedna velika centralna i dve manje bočne – što upućuje na ogroman kapacitet za nošenje različitih vrsta oružja: od manjih raketa do krstarećih projektila za napade sa distance. Ovo praktično potvrđuje ranije spekulacije o postojanju bočnih komora koje ranije nisu bile dokumentovane.

Dodatno, na nosu letelice uočavaju se zlatno zatamnjeni senzorski prozori, koji verovatno služe za osmatranje i ciljanje, što je karakteristično za stelt tehnologiju viđenu i kod američkih aviona poput F-22 Raptor.

Poređenje sa američkim i ruskim projektima

Zapadni analitičari koji su govorili za Defense News nazivaju J-36 „hibridom“ teškog lovca i taktičkog bombardera. Njegova veličina, masivnost i unutrašnji raspored opreme jasno ukazuju da je reč o avionu koji prelazi granicu između različitih klasa – slično kao što američki B-21 Raider više nije samo bombarder, već višenamenska stelt platforma.

Za razliku od Kine, Sjedinjene Američke Države svoj šestiogeneracijski avion F-47 (NGAD) i dalje drže u tajnosti – do danas nije objavljena nijedna potvrđena fotografija ni na zemlji ni u vazduhu. Upravo ta diskrecija naglašava koliko je značajan trenutak u kom Kina već uveliko javno demonstrira svoje kapacitete kroz navodno “curenje” fotografije J-36.

Autentičnost i strateška poruka

Iako se fotografija smatra verodostojnom, primećeni su vizuelni artefakti – poput odsjaja i zamućenih delova – što sugeriše da je reč o snimku ekrana, a ne originalnoj fotografiji. Ipak, elementi pozadine se poklapaju sa poznatim obeležjima fabrike Chengdu Aircraft Corporation, čime se dodatno potvrđuje autentičnost snimka.

Pojava ovih fotografija jasno svedoči o ozbiljnom napretku kineske vojne industrije u razvoju aviona šeste generacije. Prema navodima South China Morning Posta, testiranja J-36 i J-50 započela su još 2024. godine i oba projekta pokazuju visok stepen operativne zrelosti.

Stručnjaci veruju da će J-36 u budućnosti biti opremljen hipersoničnim raketama i veštačkom inteligencijom, što se savršeno uklapa u zahteve savremenih ratova i standarde aviona šeste generacije.