Nuklearni helikopter Dragonfly, koji razvija NASA, uspešno je prošao fazu procene i dizajna, ostajući u planiranom vremenskom okviru za misiju 2028. godine na Titan, najveći prirodni satelit Saturna.
„Dragonfly“ (u prevodu: „vilin konjic“) je robotska letelica veličine automobila, na nuklearni pogon, dizajnirana da istraži mogućnost postojanja života na Titanu.
Letelica je prošla tzv. ‘kritičnu procenu dizajna‘, objavila je NASA u četvrtak, 24. aprila.
„Prolazak ove prelomne tačke u misiji znači da su planovi dizajna, izgradnje, integracije i testiranja Dragonfly-ja odobreni i da se sada može pristupiti izgradnji samog svemirskog broda“
navodi se u zvaničnom saopštenju NASA-e.
Prema informacijama portala Space, misija „Dragonfly“, čija vrednost iznosi 3,35 milijardi dolara, prvi put je odabrana 2019. godine, a vodi je Johns Hopkins Applied Physics Laboratory (APL) iz Merilenda, pod rukovodstvom istraživačice Elizabeth Turtle.
Iako je projekat trpeo kašnjenja i prekoračenja budžeta, naučna zajednica smatra istraživanje Titana prioritetom, zbog potencijala da na tom mesecu postoji vanzemaljski život.
Lansiranje i istraživanje
Lansiranje je planirano najranije za jul 2028. godine, pomoću rakete SpaceX Falcon Heavy iz NASA-inog svemirskog centra Kenedi na Floridi.
Dragonfly će tada krenuti na gotovo sedmogodišnje putovanje kroz duboki svemir do sistema Saturna, sa planom da provede preko tri godine proučavajući hladnu i raznovrsnu površinu Titana.
‘Vilin konjic’ će stići na Titan 2034. godine. Tokom naredne 2,5 godine, očekuje se da će ovaj dron na nuklearni pogon izvoditi po jedan skok svakog dana na Titanu – što za nas Zemljane traje 16 dana – istražujući na različitim unapred odabranim lokacijama ovog ledenog meseca, za koji se zna da sadrži organske materijale.
Letelica će biti opremljena kamerama, senzorima i sistemima za uzorkovanje, kako bi procenila naseljivost Titana, tragajući za elementima prebiotičke hemije (tj. hemijskih procesa koji prethode nastanku života), kao i za mogućim znacima života.
Titan – planeta sa potencijalom
Titan je najveći mesec Saturna i drugi po veličini u Sunčevom sistemu, odmah posle Ganimeda, meseca Jupitera. Njegova gusta, maglovita atmosfera prekriva površinu punu dina od ugljovodoničnih jedinjenja i jezera metana.
Veruje se da se ispod ledenog spoljašnjeg sloja nalazi podzemni okean slane vode, što dodatno povećava mogućnost da Titan može podržavati život.
U januaru 2005. godine, sonda Huygens je uspešno sletela na Titan, u okviru zajedničke NASA-ine i ESA-ine misije Cassini-Huygens, i pružila dragocene podatke o ovom neobičnom satelitu.
Ukoliko „Dragonfly“ uspešno sleti i funkcioniše, mogao bi značajno da proširi naše razumevanje nastanka života u svemiru i pruži ključne informacije za buduće međuzvezdane misije.
NASA DRAGONFLY – Tehničke karakteristike (planirane)
| Osobina | Vrednost / Opis |
|---|---|
| Tip letelice | Višenamenski autonomni dron (quadrotor + tandem rotor) |
| Pogon | Radioizotopni termoelektrični generator (RTG) – nuklearni izvor energije |
| Dimenzije | Veličine manjeg automobila (oko 3 m dužine, 3,5 m raspona rotora) |
| Težina | ~450 kg (procena) |
| Napajanje | MMRTG (Multi-Mission Radioisotope Thermoelectric Generator), kao kod Curiosity rovera |
| Vreme misije na Titanu | Minimum 2,5 Zemaljske godine (više od 57 „Titan dana“) |
| Brzina kretanja po skoku | Do 8 km po jednom skoku (navigacija između lokacija) |
| Ukupna distanca misije | Više od 175 km – daleko više nego bilo koji rover na Marsu |
| Trajanje jednog dana na Titanu | 16 Zemaljskih dana |
| Instrumentski paket | Kamere, spektrometri, meteorološki senzori, analizatori tla i atmosfere |
| Glavni ciljevi | Istraživanje prebiotičke hemije, potencijalne biosignature, analiza organskog materijala |
| Okruženje rada | Površina Titana: −179°C, slaba gravitacija, gusta atmosfera |
| Metoda kretanja | „Skokovi“ (hops) – vertikalno uzletanje i premeštanje iz tačke u tačku |
| Planirano lansiranje | Najranije jul 2028. – raketa SpaceX Falcon Heavy |
| Dolazak na Titan | Oko 2034. godine |
| Lansirna lokacija | NASA Kennedy Space Center, Florida |
| Budžet misije | ~3,35 milijardi dolara |
Ovaj dron predstavlja prvu letelicu u istoriji koja će leteti na nekom svetu (osim Zemlje) u više pravaca i na više lokacija, analizirajući geološke i hemijske procese ključne za razumevanje porekla života u svemiru.
