U iznenađujućem preokretu koji odražava nove geopolitičke prioritete, Vrhovni sud Ruske Federacije je 17. aprila 2025. godine doneo odluku o suspenziji zabrane islamskog pokreta Talibani, koji je od 2004. godine bio na ruskoj listi terorističkih organizacija.
Odluka je doneta na osnovu zahteva Generalnog tužilaštva, pozivajući se na nedavne izmene Zakona o borbi protiv terorizma koje omogućavaju ukidanje zabrane u slučaju da organizacija više ne promoviše terorističke aktivnosti protiv interesa Rusije.
Ova odluka dolazi u trenutku kada Talibani, koji su preuzeli vlast u Avganistanu, nastoje da izgrade ekonomske i političke veze sa ključnim međunarodnim akterima, uključujući Rusiju.
Od neprijatelja do partnera
Iako su Talibani bili zakleti neprijatelji SSSR-a tokom rata u Avganistanu 1980-ih, današnji politički pragmatizam prevazilazi istorijske neprijateljstva.
Talibani su nakon dolaska na vlast 2021. godine pozvali Moskvu na ekonomsko partnerstvo i učestvovanje u obnovi avganistanske privrede, uključujući projekte u energetici, saobraćaju i sirovinama.
Ekonomski interes iznad ideologije
Kabul je već potpisao nekoliko sporazuma sa Moskvom o tranzitu ruskih energenata i prehrambenih proizvoda preko teritorije Avganistana. Među projektima su i gasovod TAPI (Turkmenistan-Afganistan-Pakistan-Indija), kao i energetski projekat CASA-1000 za prenos viškova hidroenergije iz Centralne Azije.
U januaru 2025, šef Ruskog poslovnog centra u Avganistanu najavio je planirani sporazum o tranzitu 50 miliona m3 tečnog prirodnog gasa, a prethodnih godina potpisani su ugovori o isporuci ruskih naftnih derivata i žitarica.
Učešće Talibana na međunarodnim forumima
Na predstojećem forumu “Rusija-Islamski svet: Kazanforum 2025” očekuje se učešće više od sto avganistanskih privrednika i članova talibanske vlade. Planirano je predstavljanje avganistanskih proizvoda poput ručno tkanih tepiha, nakita i sušenog voća.
Pored toga, Talibani su 2024. godine zatražili učešće na BRICS samitu u Kazanju, što je izazvalo kritike zapadnih zemalja zbog kršenja ljudskih prava u Avganistanu.
Praktična politika u novoj realnosti
Bez obzira na očigledna kršenja ljudskih prava i autoritarni karakter vlasti u Kabulu, Moskva u Talibanskoj vlasti vidi priliku za stabilizaciju regiona i širenje ekonomskog uticaja. Odluka o skidanju Talibana sa liste terorističkih organizacija otvara vrata za formalnu i legalnu saradnju, što može imati značajan geopolitički i ekonomski uticaj u centralnoazijskom regionu.
bravo za talibance muslimance 👏👏👏